1
Fotoğraf çekmek insana çok şey kazandırır. Fotoğraf çektikçe çevremizdeki güzelliklerin, sıra dışılıkların daha çok farkında oluruz.
Üzerine basıp geçtiğimiz boynu bükük bir papatya, fotoğrafını çektiğimizde bize çok şey anlatmaya başlar. Gökyüzünü artık daha farklı
görürüz, bulutlar bir şeyler anlatır bize. Etrafımızın ne kadar renkli, ne kadar canlı olduğunu fark ederiz. İçinde bulunduğumuz zamanı
iyi değerlendirir, stresten kurtuluruz.
Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf çekmenin bu parçada sözü edilen yararlarından biri değildir?
- Farkındalığı artırması
- “An”ı yaşamayı sağlaması
- Sıkıntılardan uzaklaştırması
- İnsana sıra dışı özellikler kazandırması
1. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “D” şıkkıdır.
Aşağıdaki açıklamalarda, verilen şıkların neden doğru ya da yanlış olduğunu detaylı bir şekilde inceleyeceğiz:
- A) Farkındalığı artırması: Parçada, fotoğraf çekmenin çevremizdeki güzellikleri fark etmemizi sağladığı, detaylara dikkat etmemize yardımcı olduğu vurgulanmaktadır. Fotoğraf çekmek, insanın duyularını ve gözlem yeteneğini geliştirerek farkındalığı artırır. Bu nedenle A şıkkı, parçada belirtilen yararlardan biridir.
- B) “An”ı yaşamayı sağlaması: Metinde, fotoğraf çekmenin anın güzelliğini yakalamamıza yardımcı olduğu, yaşamın değerini bilmemize katkıda bulunduğu ifade edilmiştir. Bu durum, o anı daha derinlemesine yaşamamıza olanak tanır. Dolayısıyla B şıkkı da metinde sunulan faydalardan biridir.
- C) Sıkıntılardan uzaklaştırması: Parçada, fotoğraf çekmenin stresten kurtulmaya ve ruh halimizi hafifletmeye yardımcı olduğuna dair anlatımlar yer almaktadır. Bu sayede kişi, günlük sıkıntılarından bir nebze olsun uzaklaşarak rahatlama imkânı bulur. Bu yüzden C şıkkı da geçerli bir yarardır.
- D) İnsana sıra dışı özellikler kazandırması: Parçada, fotoğraf çekmenin insan üzerinde ekstra, olağanüstü özellikler oluşturduğuna dair herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Fotoğraf çekme, mevcut duyularımızı ve algımızı geliştirirken; kişiye bizzat sıra dışı, yenilikçi nitelikler kazandırdığından bahsedilmemiştir. Bu sebeple D şıkkı, parçada belirtilmeyen ve dolayısıyla doğru cevabı oluşturan şıktır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, fotoğraf çekmenin yararları arasında farkındalık artışı, anı yaşama ve stresten uzaklaşma gibi önemli özellikler bulunmasına rağmen, insana sıra dışı özellikler kazandırması ifadesi metinde yer almamaktadır. Bu kapsamda, test sorusunun doğru cevabı “D” şıkkıdır.
2
Dünya her geçen gün daha fazla ısınıyor. Bu ısınmanın nedeni, onun üzerinde yaşayan bir canlı türü: insan.
İnsanın, yaşamını sürdürmek için gerçekleştirdiği etkinlikler yeryüzünün sıcaklığını hissedilir ölçüde artırıyor.
Fabrika bacalarından çıkan dumanlar ve araçların egzozları atmosferde güneşten gelen ısının tutulmasına yani sera etkisine yol açıyor.
Çalıştırdığımız her elektronik alet, ulaşım ve ısınma için kullandığımız her yakıt, küresel ısınmayı artırıyor.
Sonuçta iklim örüntüleri değişiyor. Örneğin 1880’den beri tutulan kayıtlara göre en sıcak yıl 2005 oldu. İkinci sırada da 2010 var.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- Çevre kirliliği
- Küresel ısınma
- Doğal afetler
- İnsan ve teknoloji
2. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “B” şıkkıdır.
Aşağıdaki açıklamalarda, metinde yer alan bilgileri detaylandırarak her bir seçeneğin neden doğru veya yanlış olduğunu inceleyeceğiz:
- A) Çevre kirliliği: Parçada, fabrikalardan çıkan duman ve araçların egzozları gibi unsurlara değinilse de, asıl vurgulanan konu bu etkenlerin sonucu olarak ortaya çıkan sera etkisi ve ısınmadır. Bu nedenle çevre kirliliği, dolaylı olarak değinilmiş olsa da ana tema değildir.
- B) Küresel ısınma: Metinde, insan faaliyetlerinin sera etkisini artırdığı, bunun sonucunda dünyanın giderek daha fazla ısındığı ve tarihsel verilerle desteklenen sıcaklık artışları detaylı olarak açıklanmaktadır. Bu durum, parçanın ana konusu olarak öne çıkmaktadır. Bu yüzden B şıkkı doğru cevaptır.
- C) Doğal afetler: Isınmanın getirebileceği olası yan etkiler arasında iklim değişiklikleri olsa da, metinde doğal afetlere dair doğrudan bir açıklama veya vurgu bulunmamaktadır. Bu nedenle C şıkkı metnin ana konusunu yansıtmamaktadır.
- D) İnsan ve teknoloji: Parça, insanın faaliyetlerinin küresel ısınmaya etkisi üzerinde dururken, teknoloji kullanımının detaylarına ya da teknolojik gelişmelerin ısınmaya etkisine değinmemektedir. Bu sebeple D şıkkı da asıl temayı ifade etmemektedir.
Özetle, metinde fabrikalardan çıkan duman, araç egzozları ve yakıt kullanımı gibi insan kaynaklı etkenlerin sera etkisini oluşturduğu ve bunun sonucunda küresel ısınmanın ortaya çıktığı net bir biçimde aktarılmaktadır. Tarihsel verilerle desteklenen bu bilgi, parçanın ana temasını oluşturmaktadır. Diğer şıklar, konuya kısmen değinse de asıl anlatım küresel ısınma olgusuna odaklanmıştır. Bu nedenle test sorusunun doğru cevabı “B” şıkkıdır.
3
Samimi olmak istiyorsanız daima doğruyu arayın. Menfaatleriniz doğrultusunda hareket etmeyin. Toplumun size aşıladığı
ön yargılardan kurtulun. Doğruyu yaptığınızdan eminseniz başkalarının eleştirilerine takılmayın.
Aşağıdakilerden hangisi, samimi olmak isteyen kişiye bu parçada verilen öğütlerden biri değildir?
- Doğruluktan şaşmamak
- Peşin hükümden uzak olmak
- Çıkarlarına göre davranmamak
- Eleştiriye açık olmak
3. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “D” şıkkıdır.
Bu soru, samimi olmak isteyen bir kişiye parçada verilen öğütler arasında yer almayan ifadeyi belirlemeyi amaçlamaktadır. Parçada öncelikle doğruyu aramanın ve menfaatler doğrultusunda hareket etmenin sakıncalı olduğuna vurgu yapılmaktadır. Ayrıca, toplumun aşıladığı ön yargılardan kurtulunması ve doğruyu yaptığınızdan emin olduktan sonra başkalarının eleştirilerine takılmamanın önemi dile getirilmektedir.
- A) Doğruluktan şaşmamak: Parçada, samimi olmanın temelinde doğruyu aramak yatmaktadır. Doğruluk, kişisel bütünlüğün ve güvenilirliğin temel taşlarından biridir. Bu nedenle “doğruluktan şaşmamak” ifadesi, parçada verilen öğütlerle uyumlu olup, doğru bir tavsiyedir.
- B) Peşin hükümden uzak olmak: Menfaatlerin etkisinde kalmadan, ön yargılardan sıyrılarak hareket etmek, düşünmeden acele kararlar vermemek gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle “peşin hükümden uzak olmak” da parçada anlatılan tavsiyeler arasında yer almaktadır.
- C) Çıkarlarına göre davranmamak: Parçada, kişisel menfaatlerin ön planda tutulmaması gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Kendi çıkarlarına göre hareket etmemek, samimi ve doğru bir yaklaşımın temelini oluşturur. Bu yüzden de C şıkkı da verilen tavsiyeler arasında bulunmaktadır.
- D) Eleştiriye açık olmak: Parçanın sonunda, doğruyu yaptığınızdan eminseniz başkalarının eleştirilerine takılmamanız gerektiği belirtilmektedir. Burada amaç, gereksiz ve yıkıcı eleştirilerin kişinin özgüvenini sarsmasını engellemektir. Dolayısıyla “eleştiriye açık olmak” ifadesi, parçada anlatılan samimiyet anlayışının tam tersidir ve bu yüzden de doğru cevap olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak, verilen öğütler arasında yer alan ilk üç şık, bireyin kişisel bütünlüğünü koruyarak, toplumun dayattığı olumsuzluklardan uzaklaşması adına önemli tavsiyeler sunmaktadır. Ancak, eleştiriye açık olmak ifadesi, kişinin kendini gereksiz eleştirilere maruz bırakmasını ve özgüvenini zedeleyebileceği için parçada tavsiye edilen bir davranış biçimi değildir. Bu açıklamalar ışığında, test sorusunun doğru cevabı “D” şıkkıdır.
4
Güven toplumu, aslında adalet toplumudur. Böyle bir toplumda, toplumsal ilişkileri belirleyen en temel unsur adalettir.
İnsanlar birbirine haksızlık etmez. Güven toplumunda adalet; ailede, eğitimde, ahlakta, sağlıkta kısacası bütün toplumsal
dünyada güvenilirliğin bir gereği olarak belirleyicidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu metnin anahtar sözcüklerinden biri değildir?
- Adalet
- Toplum
- Eğitim
- Güven
4. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “C” şıkkıdır.
Bu soru, güven ve adalet kavramlarını içeren metinde yer alan anahtar sözcükleri değerlendirmemizi istemektedir. Parçada, güven toplumu kavramının temelinde adaletin yattığı ve toplumsal ilişkilerin bu iki unsur üzerine inşa edildiği vurgulanmaktadır. Metinde, aile, eğitim, ahlak ve sağlık gibi alanlara değinilse de asıl odak noktasının adalet ve güven olduğu açıkça görülmektedir.
- A) Adalet: Metinde, adalet kavramı güven toplumu ile özdeşleştirilmekte ve toplumsal ilişkilerin temel unsuru olarak sunulmaktadır. Bu nedenle adalet, anahtar sözcüklerden biridir.
- B) Toplum: Güven ve adaletin yer aldığı, toplumsal ilişkileri belirleyen temel yapı olarak toplum kavramı da metinde öne çıkar. Bu sebeple toplum da anahtar kelimeler arasında sayılabilir.
- C) Eğitim: Eğitim, metinde aile, eğitim, ahlak ve sağlık gibi unsurlar arasında yer alsa da, metnin ana temasını oluşturan temel unsur değildir. Asıl vurgulanan konu, toplumda güvenin ve adaletin hakimiyeti olduğundan, eğitim bu kapsamda yan unsurdur.
- D) Güven: Metnin başlangıcında “güven toplumu” ifadesiyle, toplumun temel dinamiği olarak güven kavramına büyük önem verilmektedir. Bu nedenle güven de anahtar sözcükler arasında yer almaktadır.
Genel değerlendirmeye göre, metinde toplumsal yapının ve ilişkilerin temeline oturtulan iki temel kavram, adalet ve güven olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, toplum kavramı bu iki anahtar kelime etrafında şekillenmektedir. Ancak, eğitim yalnızca bu unsurların destekleyici bir unsuru olarak belirtilmiştir ve metnin ana temasını doğrudan ifade etmemektedir. Dolayısıyla, test sorusunun doğru cevabı “C” şıkkıdır. Bu durum, eğitim kavramının parçada anahtar sözcükler arasında yer almamasını açıkça göstermektedir.
5
Yerküremiz, ekseninde dönmeyi bir anda bıraksa olduğumuz yerden kilometrelerce öteye savrulurduk.
Çünkü Dünya’nın kendi çevresindeki dönüş hızı, biz farkına varmasak da çok fazladır: saatte 1670 kilometre.
Dünya’nın aniden durması hızla giden bir otomobilde frene birden basılması durumunda yaşanan etkiyi oluşturur.
Atmosfer, Dünya’nın bir parçası gibi hareket ettiği için Dünya durunca o da bu etkiye maruz kalır.
Bu da rüzgârların bir dakika boyunca 1670 km hızla esmesi anlamına gelir.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- Dünya’nın dönüşünün aniden durması hâlinde yaşanacak olaylar
- Dünya’nın dönüş hızının hissedilmemesinin nedenleri
- Yer çekiminin bilinmeyen yönleri
- Dünya’nın dönüş hızının atmosfere etkileri
5. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “A” şıkkıdır.
Bu soruda, Dünya’nın eksenindeki ani duruşunun yol açacağı etkiler anlatılmaktadır. Parçada, dünyanın dönüş hızı ve bu hızın neden olduğu ivme aktarımı üzerinden, aniden durma durumunda neler olacağına dair detaylı bir açıklama yapılmıştır. Aşağıda, her bir seçeneğin neden doğru ya da yanlış olduğunu maddeler halinde inceleyeceğiz:
- A) Dünya’nın dönüşünün aniden durması hâlinde yaşanacak olaylar: Parçanın başlangıcında, “Yerküremiz, ekseninde dönmeyi bir anda bıraksa” ifadesiyle başlamakta ve sonrasında, Dünya’nın dönüş hızının yüksekliği nedeniyle aniden durmanın benzetmesi yapılmaktadır. Atmosferin de bu durumdan etkilenmesi, rüzgârların anlık olarak 1670 km hıza ulaşması gibi sonuçlar açıklanmaktadır. Bu nedenle A şıkkı, metnin ana temasını eksiksiz yansıtmaktadır.
- B) Dünya’nın dönüş hızının hissedilmemesinin nedenleri: Bu seçenek, normalde Dünya’nın dönüş hızının farkedilmemesinin sebeplerine değinir; fakat parça, bu durumun günlük hayattaki algıyı değil, olası ani bir değişikliğin dramatik etkilerini anlatmaktadır. Dolayısıyla, B şıkkı metnin odak noktası değildir.
- C) Yer çekiminin bilinmeyen yönleri: Parçada yer çekimine dair herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Metin, yer çekimi konusunu tartışmak yerine, dönüş hareketinin kesilmesiyle ortaya çıkacak ivme ve etkiyi ele almaktadır.
- D) Dünya’nın dönüş hızının atmosfere etkileri: Atmosferin, Dünya ile birlikte hareket ettiği ve durma anında maruz kalacağı etkiler belirtilmiş olsa da, metnin kapsamı yalnızca atmosferle sınırlı kalmamaktadır. Dünya’nın genel hareketinin aniden kesilmesi ve bunun tüm gezegen üzerindeki etkileri daha geniş bir çerçevede ele alınmıştır. Bu nedenle D şıkkı, sadece kısmi bir durumu yansıtmaktadır.
Özetle, parça Dünya’nın aniden durması durumunda meydana gelecek yıkıcı sonuçları ele almaktadır. Dünya’nın dönüşü ile başlayan bu senaryoda, hem gezegen üzerindeki maddi etkiler hem de atmosferin tepkisi anlatılmıştır. Ancak, metnin temel vurgusu, olası bir ani duruşun yol açacağı genel olaylar üzerine kuruludur. Bu sebeple, en doğru ve kapsamlı açıklamayı sunan A şıkkı, test sorusunun doğru cevabı olarak öne çıkmaktadır.
6
Termosa sıcak su konduğunda su, kolay kolay soğumaz veya soğuk su konduğunda kolay kolay ısınmaz.
Bunun nedeni vakum yani hava boşluğudur. Bir termosta iç içe geçmiş iki kap bulunur. Dıştaki, metal koruyucu bir kap;
içteki ise plastik veya camdır. Bu iki kap arasında, uzayda olduğu gibi boşluk yani vakumlanmış hava vardır.
Bu boşlukta ısıyı ileten hiçbir molekül bulunmadığı için ısı sabit kalır.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi anlatılmaktadır?
- Kaç farklı termos türü olduğu
- Termosun ısıyı sabit tutmasının nedeni
- İnsanların termos kullanma sebepleri
- Termos yapımında kullanılan malzemelerin özellikleri
6. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “B” şıkkıdır.
Bu soruda, termosun sıcaklığı koruma mekanizması anlatılmaktadır. Parçada, termosun iç ve dış kapları arasındaki hava boşluğu (vakum) sayesinde ısı transferinin engellendiği belirtilmektedir. Aşağıdaki açıklamalarda, her bir seçeneğin metindeki yerini ve neden doğru ya da yanlış olduğunu detaylandıracağız:
- A) Kaç farklı termos türü olduğu: Metinde termos türlerinden veya çeşitlerinden bahsedilmemiştir. Sadece termosun çalışma prensibi açıklanmakta, tür çeşitliliği üzerine herhangi bir bilgi verilmemektedir.
- B) Termosun ısıyı sabit tutmasının nedeni: Parça, termosun iki kap arasındaki vakum sayesinde ısı transferinin durduğunu ve bu sayede içindeki sıvının sıcak ya da soğuk kalabildiğini açıkça anlatmaktadır. Bu mekanizma, doğru cevabı oluşturan temel bilgidir.
- C) İnsanların termos kullanma sebepleri: Metin, termos kullanımının pratik faydalarına değinmemekte, sadece yapısal özelliği ve ısı koruma prensibi üzerinde durmaktadır. Dolayısıyla, kullanım nedenleri bu bağlamda ele alınmamıştır.
- D) Termos yapımında kullanılan malzemelerin özellikleri: Parçada malzemelerin detaylı özellikleri veya hangi malzemeler kullanıldığına dair bilgi verilmemiştir. Sadece iç ve dış kapların materyalleri (örneğin, plastik veya cam) kısaca belirtilse de, malzeme özellikleri ana konu değildir.
Genel değerlendirmeye göre, parça termosun yapısal özelliği olan vakumun ısıyı sabit tutma etkisini detaylandırmaktadır. Isı transferinin engellenmesi üzerine yapılan açıklama, termosun işlevini net bir biçimde ortaya koymaktadır. Diğer seçenekler, ya konunun dışında kalan bilgiler sunmakta ya da metinde yer almayan unsurlara değinmektedir. Bu nedenle, termosun ısıyı sabit tutmasının nedeni olarak en doğru bilgiyi veren B şıkkı, test sorusunun doğru cevabı olarak belirlenmiştir.
7
İnsanlık tarihi boyunca binlerce bilimsel icat, dünyamızın gelişimine yön verdi.
Bilime önem veren toplumlar kalkındı. Bu nedenle bağımsız olarak yaşamak isteyen ülkeler bilimde ilerlemek zorundadır.
Çünkü bilgi, en büyük güçlerden biridir.
Bu parçaya getirilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
- Bilim ve Gelişme
- Bilginin Gelişimi
- Bilimin Doğuşu
- Bilim Tarihi
7. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “A” şıkkıdır.
Bu soruda, bilimsel icatların ve bilimin toplumların kalkınmasındaki etkisi anlatılan parça için en uygun başlık belirlenmek istenmektedir. Parçada, insanlık tarihi boyunca sayısız bilimsel icadın dünyamızın gelişimine yön verdiği ve bilime önem veren toplumların kalkındığı ifade edilmiştir. Bu durum, ülkenin bağımsızlık ve refah düzeyini artıran temel faktörler arasında sayılmaktadır. Aşağıdaki maddeler, her bir seçeneğin neden doğru ya da yanlış olduğunu açıklamaktadır:
- A) Bilim ve Gelişme: Parçada, bilimsel icatların toplumların kalkınmasını sağladığı ve bilginin en büyük güçlerden biri olduğuna vurgu yapılmıştır. Bu başlık, bilim ve gelişmenin iç içe geçtiğini, bilimin toplumsal ilerlemedeki rolünü net bir biçimde yansıttığından en uygun başlık olarak belirlenmiştir.
- B) Bilginin Gelişimi: Bu başlık, bilginin evrimine odaklanmaktadır. Ancak parçada, bilgi ve bilim arasındaki ilişki ile toplumsal kalkınma vurgulanmış, yalnızca bilginin gelişimi üzerinde durulmamıştır. Bu sebeple B şıkkı tam anlamıyla metni yansıtmamaktadır.
- C) Bilimin Doğuşu: Bilimin başlangıcına veya ortaya çıkışına dair bir anlatım bulunmamaktadır. Parça, bilimin tarihsel gelişimi yerine, bilimsel icatların getirdiği toplumsal gelişimi öne çıkarmaktadır.
- D) Bilim Tarihi: Bu seçenek, bilimsel olayların kronolojik sıralamasını ifade eder. Fakat parçada, bilim tarihine dair detaylı bir anlatım değil, bilim sayesinde yaşanan toplumsal ilerleme ve kalkınma vurgulanmaktadır.
Genel olarak, parça bilimsel icatların ülkenin kalkınmasında oynadığı rolü ve bilimin bir güç olarak önemini ortaya koymaktadır. Bilim ve Gelişme başlığı, hem bilimsel ilerlemenin hem de bunun toplumsal yansımalarının altını çizdiği için, diğer seçeneklere göre daha kapsayıcı ve doğru bir başlık sunmaktadır. Dolayısıyla, parçada belirtilen fikirlerin en doğru özetini veren A şıkkı, test sorusunun doğru cevabı olarak belirlenmiştir.
8
Leonardo da Vinci’nin 1503-1519 yılları arasında yaptığı Mona Lisa tablosu beş yüz yıldır özenle korunmuştur.
Leonardo’nun ölümünden sonra, tabloyu Fransa Kralı satın almıştır.
Günümüzde Louvre Müzesinde sergilenen yapıtı her yıl yaklaşık altı milyon kişi görmeye gelmektedir.
Tabloda resmedilen kadın, bir ipek tüccarının eşi olan Lisa Gherardini del Giocondo’dur.
Onun yüz ifadesindeki gizem yıllarca tartışılmıştır. Çünkü tabloya nereden bakarsanız bakın
Mona Lisa hep size bakıyormuş hissine kapılırsınız.
Bu parçada Mona Lisa tablosuyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- Ne zaman yapıldığına
- Hangi yöntemle çizildiğine
- Tablodaki kişinin kim olduğuna
- Bugün nerede olduğuna
8. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “B” şıkkıdır.
Bu soruda, Mona Lisa tablosuyla ilgili verilen bilgiler incelenerek hangi noktanın metinde ele alınmadığı sorgulanmaktadır. Parçada, tablonun yapım tarihi, tablonun koruma süreci, günümüzde nerede sergilendiği ve tablodaki kadının kim olduğuna dair bilgiler detaylıca aktarılmıştır. Aşağıda, her bir şıkkın neden doğru ya da yanlış olduğunu inceleyeceğiz:
- A) Ne zaman yapıldığına: Parçada, Leonardo da Vinci’nin 1503-1519 yılları arasında yaptığı belirtilerek, tablonun yapım tarihi hakkında bilgi verilmektedir. Bu sebeple A şıkkı metinde yer almaktadır.
- B) Hangi yöntemle çizildiğine: Metinde, tablonun hangi teknik veya yöntemle çizildiğine dair herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Detaylara girilmeden, yalnızca yapım tarihi, koruma süreci ve sergi bilgileri verilmiştir. Bu yüzden B şıkkı, değinilmeyen konudur.
- C) Tablodaki kişinin kim olduğuna: Parçada, Mona Lisa’nın resmedilen kadınının, ipek tüccarının eşi olan Lisa Gherardini del Giocondo olduğu net bir şekilde ifade edilmiştir. Dolayısıyla C şıkkı metinde yer alan bilgileri kapsamaktadır.
- D) Bugün nerede olduğuna: Tabloyun Louvre Müzesi’nde sergilendiği bilgisi parçada belirtilmiştir. Bu nedenle D şıkkı da metinde açıkça yer almaktadır.
Özetle, Mona Lisa tablosuyla ilgili parçada, yapım tarihi, koruma süreci, kimliği ve sergilendiği yer gibi önemli bilgiler detaylıca aktarılmıştır. Ancak, hangi teknikle çizildiğine dair hiçbir bilgi verilmemiştir. Parçanın odak noktası, tablonun tarihsel ve kültürel değerini ortaya koymaktır. Bu nedenle, test sorusunun doğru cevabı olarak, metinde değinilmeyen konuyu ifade eden “B” şıkkı seçilmiştir.
9
Yiğitler dizildi Çanakkale’de
Oyunlar bozuldu Çanakkale’de
Bir destan yazıldı Çanakkale’de
Kaderin kaydıyla bu vatan bizim.
Bu dörtlüğün ana duygusu aşağıdakilerden hangisidir?
- Sevgi
- Sitem
- Kahramanlık
- Mutluluk
9. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “C” şıkkıdır.
Bu dörtlükte, Çanakkale’nin tarihsel ve milli önemi vurgulanırken, yiğitlerin cesareti ve fedakârlığı öne çıkarılmaktadır. Dörtlüğün dizeleri, savaşta sergilenen kahramanlık ruhunu ve destansı mücadeleyi akıllara getirirken, milli mücadele ve kahramanlık temalarını ön plana çıkarmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar, her bir seçeneğin neden doğru ya da yanlış olduğunu ortaya koymaktadır:
- A) Sevgi: Her ne kadar vatan sevgisi ve bağlılık duygusu milli mücadelede önemli olsa da, dörtlükte anlatılmak istenen doğrudan sevgi değil, yiğitlerin gösterdiği cesaret ve fedakârlıktır.
- B) Sitem: Sitem, genellikle hüzün, hayal kırıklığı veya eleştiri duygularını ifade eder. Dörtlükteki ifadeler ise milli gurur ve kahramanlık üzerine kuruludur, bu yüzden sitem duygusu ön planda değildir.
- C) Kahramanlık: Dörtlükte “Yiğitler dizildi”, “Bir destan yazıldı” gibi ifadeler kullanılarak, savaşta gösterilen kahramanlık ve fedakârlık vurgulanmaktadır. Bu nedenle, şiirin ana duygusu olarak kahramanlık öne çıkmaktadır.
- D) Mutluluk: Mutluluk, genel anlamda sevinç ve keyif duygusunu ifade eder. Ancak, bu dörtlükteki duygular milli mücadele ve kahramanlık temalarıyla ilgilidir; dolayısıyla mutluluk duygusu metnin ana mesajını yansıtmamaktadır.
Sonuç olarak, dörtlüğün dizeleri milli mücadelede sergilenen kahramanlık ve fedakârlığı öne çıkarır. Diğer seçenekler, şiirin genel atmosferini tam olarak yansıtmamakta olup, en doğru ve kapsamlı ifadeyi veren seçenek “C” şıkkıdır.
10
Bir gün kurbağalar yarış yapıyormuş. Hedef, yüksek bir kulenin tepesine çıkmakmış.
Arkadaşlarını seyretmek için toplanan kurbağalar yarışmacıların kulenin tepesine çıkabileceğine inanmıyormuş.
Bu yüzden de “Zavallılar! Hiçbir zaman başaramayacaklar!” diye bağırmaya başlamışlar.
Yarışmaya başlayan kurbağalar teker teker yarışı bırakmışlar. İçlerinden sadece biri inatla kuleye tırmanmaya çalışıyormuş.
Bu kurbağa, sonunda kulenin tepesine çıkmayı başarmış. Diğerleri, kurbağanın oraya nasıl çıktığını merak etmişler.
Bir kurbağa ona yaklaşmış ve sormuş: “Bu işi nasıl başardın?” O anda fark etmişler kuleye çıkan kurbağanın kulaklarının duymadığını.
Bu hikâyenin ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- İnsanlar yetenekli olduklarını düşündükleri işlerle ilgilenmelidir.
- Çevreden gelen olumsuz mesajlar, kişinin başarılı olmasını engeller.
- Başkalarının düşüncelerine önem vermeyenler başarısız olmaya mahkûmdur.
- İnsan, ulaşamayacağı hedefler belirleyerek zaman kaybetmemelidir.
10. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “B” şıkkıdır.
Bu hikâyede, kurbağalar arasında yaşanan yarışmacıların eleştirilmesi ve yalnızca bir tanesinin inatla mücadele etmesi üzerinden, olumsuz çevresel tepkilerin ve dış etkenlerin bireyin başarısını nasıl engelleyebileceği anlatılmaktadır. Aşağıdaki maddelerde, her bir seçeneğin metinle ilişkisi detaylandırılmıştır:
- A) İnsanlar yetenekli olduklarını düşündükleri işlerle ilgilenmelidir: Bu seçenek, bireylerin kendi yeteneklerine güvenerek hareket etmeleri gerektiğini öne sürmektedir. Ancak hikâyenin ana vurgusu, çevreden gelen olumsuz mesajların etkisidir, dolayısıyla bu seçenek metnin ana düşüncesini yansıtmamaktadır.
- B) Çevreden gelen olumsuz mesajlar, kişinin başarılı olmasını engeller: Hikâyede, kurbağalar diğer yarışmacıları küçümseyip “Zavallılar! Hiçbir zaman başaramayacaklar!” dedikleri halde, sadece kulakları olmayan kurbağanın bu olumsuz eleştirileri duyamayarak hedefe ulaşması anlatılmaktadır. Bu durum, olumsuz çevresel etkilerin bireyin başarısını nasıl engelleyebileceğini açıkça ortaya koymaktadır.
- C) Başkalarının düşüncelerine önem vermeyenler başarısız olmaya mahkûmdur: Bu seçenek, tersine, başkalarının düşüncelerini hiçe saymanın başarısızlığa yol açacağını ima etmektedir. Hikâyede ise, kulakları olmayan kurbağa olumsuz mesajlara maruz kalmadan başarılı olmuştur. Bu nedenle, seçenek metnin ana fikriyle çelişmektedir.
- D) İnsan, ulaşamayacağı hedefler belirleyerek zaman kaybetmemelidir: Bu ifade, hedef belirleme konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurgulasa da, hikâyenin asıl vurgusu çevreden gelen olumsuz yorumların bireyin motivasyonunu nasıl etkileyebileceği üzerinedir. Dolayısıyla D şıkkı metnin ana düşüncesini tam olarak yansıtmamaktadır.
Özetle, hikâyede, çevreden gelen negatif yorumların (eleştirilerin) bireyin başarısını engellediği ve bu olumsuzlukların aşılması durumunda hedefe ulaşılabileceği anlatılmaktadır. Çevreden gelen olumsuz mesajlar ifadesi, hikayenin ana düşüncesini en doğru şekilde özetlemektedir. Bu sebeple, test sorusunun doğru cevabı “B” şıkkıdır.
11
Orta ve Doğu Karadeniz’e özgü mimari bir yapı olan serender, dört direk üzerine oturtulmuş bir tür kulübedir. Serender sahipleri bu kulübeleri evlerinin yakınına yapar fakat ev ile serender arasında herhangi bir geçit veya köprü bulunmaz. Yerden yüksekliği yaklaşık yedi metredir. Ahşaptan yapılan bu kulübeler, yiyecek saklamak ve mısır kurutmak için kullanılır. Bu depolar, yiyecekleri hayvanlardan ve böceklerden korumak için yüksek yapılır. Serenderlerin, üzerinde durduğu direklerin tepelerinde
bilezik denen metal halkalar vardır. Bu halkalar böcek ve farelerin yolunu kesmek için yapılmıştır.
Bu parçada serenderlerle ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
- Serender direklerindeki halkalar ne işe yarar?
- Nereye yapılır?
- Hangi amaçla kullanılmaktadır?
- Evlerle arasında niçin herhangi bir geçit yoktur?
11. Sorunun Çözümü
Doğru Cevap: “D” şıkkıdır.
Bu soruda, parçada serenderlerle ilgili verilen bilgilerden yola çıkarak hangi sorunun cevabının verilmediği sorgulanmaktadır. Parçada serenderlerin yapısı, nerede inşa edildikleri, hangi amaçla kullanıldıkları ve direklerinin tepesinde bulunan bileziklerin işlevi detaylı bir şekilde aktarılmıştır. Ancak, evlerle serenderler arasında geçit veya köprü bulunmadığına dair bilgi verilirken, bunun nedenine dair herhangi bir açıklama yapılmamıştır.
- A) Serender direklerindeki halkalar ne işe yarar?
Parçada, direklerin tepesinde bulunan bileziklerin böcek ve farelerin yolunu kestiği açıkça belirtilmektedir. Bu yüzden, bu soruya cevap mevcuttur. - B) Nereye yapılır?
Metinde, serenderlerin evlerin yakınına yapıldığı bilgisi yer almaktadır. Bu bilgi, serenderlerin nereye inşa edildiğini ortaya koymaktadır. - C) Hangi amaçla kullanılmaktadır?
Parçada serenderlerin yiyecek saklamak ve mısır kurutmak amacıyla kullanıldığı detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Bu sebeple, bu soruya da net bir cevap verilmektedir. - D) Evlerle arasında niçin herhangi bir geçit yoktur?
Parçada, serenderlerin evlerin yakınına inşa edildiği ve evlerle arasında herhangi bir geçit veya köprü bulunmadığı ifade edilmiştir; ancak, bu durumun nedenine dair herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Dolayısıyla, bu sorunun cevabı metinde yer almamaktadır.
Genel değerlendirmede, serenderlerin yapısal özellikleri ve kullanım amacı açıkça belirtilirken, evlerle serenderler arasında neden geçit bulunmadığı sorusu cevaplandırılmamaktadır. Metinde sadece evler ile serenderler arasında geçidin bulunmadığı bilgisi verilmiş, ancak bu durumun ardındaki mantık veya gerekçe açıklanmamıştır. Bu nedenle, test sorusunun doğru cevabı olarak “D” şıkkı seçilmiştir.
12
İki arkadaş arabadan inip caddede dolaşmaya başladı. Naciye’nin karnı çok acıkmıştı. Âdeta midesinde bir sızı duymaya başladı. Gözlerinin önünde siyah siyah lekeler uçuşuyordu. Güneş ufukta kayboluyor; gök, pembe ve kırmızı bulutlarla doluyordu. Tatlı bir kızıllık kaplamıştı her yanı. Caddedeki kalabalığın içinde bisikletli çocuklar da vardı.
Bu parçada anlatılanlar aşağıdaki zaman dilimlerinin hangisinde gerçekleşmiştir?
- Sabah
- Öğle
- Akşamüstü
- Gece yarısı
12. Sorunun Çözümü
Dokuzuncu soruda, anlatımın hangi zaman diliminde gerçekleştiği sorulmaktadır. Parçada, “İki arkadaş arabadan inip caddede dolaşmaya başladı. Naciye’nin karnı çok acıkmıştı. Âdeta midesinde bir sızı duymaya başladı. Gözlerinin önünde siyah siyah lekeler uçuşuyordu. Güneş ufukta kayboluyor; gök, pembe ve kırmızı bulutlarla doluyordu. Tatlı bir kızıllık kaplamıştı her yanı…” gibi betimlemeler yer almaktadır. Bu ifadeler, günün ilerleyen saatlerine, özellikle de güneşin batmaya başladığı akşamüstü vaktine işaret etmektedir. Güneşin ufukta kaybolması, gökyüzünde kızıllığın hakim olması gibi detaylar, akşamüstü manzarasının tipik özelliklerindendir.
Seçeneklere baktığımızda; A şıkkı “Sabah” ifadesi, güneşin doğuşuyla ilişkili olup, metindeki batma ve kızıllık betimlemeleriyle uyuşmaz. B şıkkı “Öğle” zamanı, gün ortası sıcaklığını ve parlaklığı ifade eder; ancak metinde güneşin kaybolması gibi bir durum söz konusu değildir. D şıkkı “Gece yarısı” ise, karanlık ve sessizlik ön planda olduğunda kullanılır; fakat metinde hâlâ gökyüzünde renklerin hakimiyeti anlatılmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında, parçada anlatılan zaman dilimi en uygun şekilde C şıkkı “Akşamüstü” olarak belirlenmelidir. Akşamüstü, gün batımına yakın saatleri ve doğanın yumuşak renklerle bezenmesini ifade eden zaman dilimidir. Böylece, metindeki görsel betimlemeler ve atmosfer, akşamüstü zamanının özellikleriyle örtüşmekte, diğer seçeneklerin sunduğu zaman dilimleriyle çelişmektedir.
13
Kral,
― Bir örtü istiyorum, dedi gökyüzüne. Hem de hemen! Çok güzel bir örtü olsun!
Derken kar yağmaya başladı. Kar iri iri, bembeyaz taneler hâlinde yağdı.
― İşte örtün, dedi gökyüzü ve toprağın üzerine ışıl ışıl bir parıltı verdi.
― Teşekkürler, dedi Kral şaşkınlıkla.
Bu parçanın dil ve anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Kurgusal unsurlara yer verilmiştir.
- İkilemelerden yararlanılmıştır.
- Konuşma sanatına başvurulmuştur.
- Anlatım 1. kişi ağzından yapılmıştır.
13. Sorunun Çözümü
Bu soruda, verilen parça içerisinde yer alan dil ve anlatım özellikleri detaylı bir şekilde incelenmektedir. Parçada kurgusal bir atmosfer hakimdir; örneğin, gökyüzü ve toprağın konuşması, anlatımda kurgusal unsurların kullanıldığını göstermektedir. A şıkkı‘nda “Kurgusal unsurlara yer verilmiştir” ifadesi, bu yönü desteklediği için doğrudur. Bunun yanı sıra, parçada “Kar iri iri, bembeyaz taneler” gibi vurgulayıcı ifadelerle yapılan tekrarlar, B şıkkı olan “İkilemelerden yararlanılmıştır” ifadesine işaret etmektedir.
Ayrıca, parçanın anlatımında karakterlerin kendi sözlerini kullanarak diyaloglar oluşturulması, C şıkkı olan “Konuşturma sanatına başvurulmuştur” ifadesinin doğruluğunu kanıtlamaktadır. Karakterlerin – Kral ve gökyüzü gibi – birbirlerine hitap etmeleri, edebi anlatımın bu tür sanatlara başvurduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Buna karşın, D şıkkı “Anlatım 1. kişi ağzından yapılmıştır” ifadesi yanlıştır. Parçada anlatım, nesnel üçüncü şahıs anlatımıyla sunulmuş, yani olaylar dışarıdan gözlemcinin bakış açısından aktarılmıştır. Karakterlerin diyalogları ve hareketleri anlatılırken, herhangi birinci kişi zamiri veya öznel yorum bulunmamaktadır. Bu yüzden, anlatımın 1. kişi değil, üçüncü kişi perspektifiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, parçada yer alan dil ve anlatım özellikleri arasında 1. kişi anlatımının bulunmadığı açıkça ortaya çıkmakta; bu sebeple, doğru cevap D şıkkıdır.
14
Dışarıdan çok ihtişamlı görünen köşke yavaşça girdi. Burası sıcak sayılırdı. Geniş, taş merdivenlerden çıktı.
Antrenin, salonun lambaları yakılmıştı. Ömründe görmediği bu ihtişama, bu süslere hayretle baktı.
Özellikle salondaki eşyalar onu büyülemişti: halılar, duvardaki resimler, vazolar, ağır perdeler, ortadaki masa…
Hepsine ayrı ayrı bakıyordu. Yemek odası da çok süslüydü. Yemek vakti yaklaştığı için et ve börek kokuları da duyuluyordu.
Kim bilir ne yemekler yenecekti bu yemek odasında?
Bu parçada aşağıdaki duyulardan hangisiyle ilgili bir ayrıntıya yer verilmemiştir?
- Tatma
- Dokunma
- Görme
- Koklama
14. Sorunun Çözümü
Bu soruda, verilen metinde hangi duyuyla ilgili ayrıntıya yer verilmediği sorgulanmaktadır. Parçada, görsel betimlemeler oldukça yoğun bir şekilde yer almaktadır. Örneğin, köşkün ihtişamı, geniş taş merdivenler, süslü odalar ve özellikle “halılar, duvardaki resimler, vazolar, ağır perdeler, ortadaki masa” gibi detaylarla okuyucunun gözünde canlandırılması sağlanmaktadır. Bu nedenle C şıkkı “Görme” duyusuna ilişkin ayrıntılar eksiksizdir.
Ayrıca, odadaki yemek kokularının betimlenmesi, D şıkkı “Koklama” duyusunun kullanıldığını göstermektedir. Metinde “yemek vakti yaklaştığı için et ve börek kokuları da duyuluyordu” ifadesi, koku duyusunun öne çıktığını açıkça belirtmektedir.
Öte yandan, metinde A şıkkı “Tatma” duyusuna dair herhangi bir ayrıntıya rastlanmamaktadır. Yemeklerden bahsedilse de, tatma duyusu ile ilgili duyusal bir izlenim, örneğin lezzet, damağa hitap eden açıklamalar ya da tadım deneyimine dair betimlemeler bulunmamaktadır. B şıkkı “Dokunma” duyusu açısından da doğrudan bir açıklama yer almamakla birlikte, mekânsal özelliklerin anlatımında dolaylı olarak dokunulabilir objelerin varlığından söz edilebilir; ancak tatma duyusunun yer almadığı açıktır. Bu detaylı değerlendirme sonucunda, parçada duyular arasında tatma duyusuna ilişkin bir açıklama ya da ayrıntı bulunmadığı için doğru cevap A şıkkıdır.