Meslekte pişmiş, ne yapacağını bilen insanlarla çalışmak her zaman işleri kolaylaştırır.
Bu cümledeki altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- İnsanlara karşı her zaman sıcakkanlı ve samimi davranan.
- Karşılaştığı zorluklarda hemen pes etmeyip mücadele eden.
- İşinde tecrübe kazanıp yetkinleşmiş, olgunlaşmış.
- Olaylara karşı duyarsız kalan, tepki vermeyen.
1. Sorunun Çözümü
Kural: “Pişmek” sözcüğü mecaz anlamda, bir işte deneyim kazanmak, olgunlaşmak ve yetkin hale gelmek demektir.
- A Şıkkı: “Sıcakkanlı” ifadesi samimiyetle ilgilidir, tecrübe ile değil.
- B Şıkkı: Mücadele etmek “azim” kavramıyla ilgilidir.
- C Şıkkı: Cümledeki “ne yapacağını bilen” ipucundan hareketle, tecrübe kazanıp yetkinleşmek ifadesi “pişmiş” sözcüğünün tam karşılığıdır.
- D Şıkkı: Duyarsız kalmak olumsuz bir durumdur, bağlamla uyuşmaz.
Sonuç olarak doğru seçenek C şıkkıdır.
Turşu kurmak nene mesleğidir, sabır ister. Sirkesini ve tuzunu kararında koymak şarttır. Eğer sirke kokusu çok ağır olursa yiyeni rahatsız eder. Kavanozdaki malzemeler tamamen dibe çökmüş ise yeme vakti gelmiş demektir.
Aşağıdakilerden hangisi, bu metindeki altı çizili sözcüklerden herhangi birinin anlamını karşılamaz?
- Bir şeyi oluşturan parçaları birleştirerek bütün durumuna getirmek, hazırlamak.
- Değişkenlerin, niceliklerin birbirine uygun olması, ölçülü.
- Hareketleri yavaş olan, çabuk davranmayan, hantal.
- Bulunduğu sıvının dibine inmek, tortulaşmak.
2. Sorunun Çözümü
Sözcükler, cümle içindeki kullanımına (bağlama) göre farklı anlamlar kazanabilir. Altı çizili sözcüklerin metindeki anlamları ile şıklar eşleştirilmelidir.
- A Şıkkı: “Kurmak” sözcüğü metinde turşuyu hazırlamak anlamındadır. Açıklama ile örtüşür.
- B Şıkkı: “Kararında” sözcüğü metinde ölçüsü tam, uygun anlamındadır. Açıklama ile örtüşür.
- C Şıkkı: “Ağır” sözcüğü metinde “keskin, bunaltıcı koku” anlamında kullanılmıştır. Şıktaki tanım ise “yavaşlık” üzerinedir. Anlam uyuşmazlığı vardır.
- D Şıkkı: “Çökmüş” sözcüğü metinde dibe inmek anlamındadır. Açıklama ile örtüşür.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Kenan Bey, atölyeye her sabah vakitlice gelir, tezgâhının başına geçerdi. Çıraklarına karşı her zaman sevecen bir tavrı vardı; onları kırmaz, incitmezdi. Onların işi öğrenmek için gösterdiği her türlü gayretini takdir ederdi. Ancak o gün, ustamızın yüzünde hepimizi endişelendiren mahzun bir ifade vardı.
Aşağıdakilerden hangisinde, bu parçadaki altı çizili sözcüklerden herhangi birinin anlamı verilmemiştir?
- Acıyan, koruyan, şefkatli davranışları olan.
- Bir işi başarmak için harcanan emek, çaba.
- Zamanında, gecikmeden, tam vaktinde.
- Çok kızgın, öfkeli ve sinirli görünen.
3. Sorunun Çözümü
Sözcükte anlam sorularında, altı çizili kelimelerin cümle içindeki kullanımı ile şıklardaki sözlük anlamlarını eşleştirmemiz gerekir.
- A Şıkkı: “Acıyan, koruyan, şefkatli” tanımı, metindeki “sevecen” sözcüğü ile eşleşir.
- B Şıkkı: “Emek, çaba” tanımı, metindeki “gayret” sözcüğü ile eşleşir.
- C Şıkkı: “Zamanında, gecikmeden” tanımı, metindeki “vakitlice” sözcüğü ile eşleşir.
- D Şıkkı: Bu şıkta “Kızgın, öfkeli” tanımı verilmiştir. Ancak metindeki “mahzun” sözcüğü “üzgün, hüzünlü” anlamına gelir. Dolayısıyla bu tanım metindeki hiçbir sözcüğü karşılamaz.
Cevap D şıkkıdır.
“Ağır” sözcüğü numaralanmış metinlerde hangi anlamlarda kullanılmıştır?
- I Yavaş hareket eden II Yükü fazla olan
- I Ciddi, vakur II Keskin, boğucu (koku)
- I Can sıkıcı, bunaltıcı II İnsana dokunan, gücüne giden
- I Değerli, kıymetli II Sağlıksız
4. Sorunun Çözümü
Bir sözcüğün kazandığı anlamı belirlemek için nitelediği kavrama ve cümledeki bağlama bakılır.
- A Şıkkı: I. metinde “ağır” sözcüğü hızı değil, saygınlığı ifade eder. II. metinde ise fiziksel ağırlık (kilo) söz konusu değildir.
- B Şıkkı (Doğru): I. metinde “ağır tavır”, ciddiyet ve ağırbaşlılık (vakur olma) anlamındadır. II. metinde “ağır hava”, kokunun keskin ve boğucu olduğunu anlatır.
- C Şıkkı: I. metindeki durum olumlu (saygı duyulan) bir durumdur, can sıkıcı değildir. II. metin duygusal değil fiziksel bir durumu anlatır.
- D Şıkkı: Tavırların “değerli” olması bağlama uymaz; burada karakter özelliği vurgulanmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
İyi bir eleştirmen, eser ile yazar arasındaki ayrımı (I) doğru yapmalı; metni yazarın kişiliğinden bağımsız değerlendirmelidir. Ancak bu sayede okura sahici (II) bir rehberlik sunabilir ve edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakabilir.
Bu parçada numaralanmış sözcüklerin anlamları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- (I) Bir şeyi diğerinden ayıran özellik, fark (II) Gerçek, yapay olmayan, hakiki
- (I) Bir kimseye veya topluluğa tanınan özel hak (II) Benzeri görülmemiş, eşsiz
- (I) Bütünü parçalara ayırma işi (II) Etkileyici, dokunaklı
- (I) Birbirinden uzak düşme, kopuş (II) Sürekliliği olan, daimi
5. Sorunun Çözümü
Sözcükler cümredeki kullanımlarına (bağlama) göre anlam kazanır.
- A Şıkkı: Metindeki “ayrım” sözcüğü eseri yazardan ayıran fark/sınır; “sahici” sözcüğü ise gerçek/doğru anlamında kullanılmıştır. (Doğru)
- B Şıkkı: “Ayrım” burada imtiyaz/torpil anlamında değildir; “sahici” de eşsiz demek değildir.
- C Şıkkı: Fiziksel bir parçalamadan bahsedilmemektedir.
- D Şıkkı: Duygusal veya fiziksel bir uzaklaşma kastedilmemiştir.
Cevap A seçeneğidir.
Gök bilimciler, evrenin sırlarını çözmek için gelişmiş teleskoplar kullanır. Bu sayede devasa bir galaksinin yapısını veya bir meteorun yörüngesini netlikle izleyebilirler. Gökyüzündeki bu muazzam düzeni incelemek büyük bir dikkat ister. Çünkü yıldızlar arasındaki mesafeyi ışık yılı ile hesaplamak bile bazen aylar sürer.
Bu metinde geçen koyu yazılmış sözcüklerden hangisi terim anlamda kullanılmamıştır?
- Galaksi
- Meteor
- Muazzam
- Işık yılı
6. Sorunun Çözümü
Bilim, sanat, spor ya da meslek dallarıyla ilgili özel kavramları karşılayan sözcüklere terim anlamlı sözcük denir.
- A Şıkkı: “Galaksi”, gök bilimi (astronomi) alanına ait özel bir kavramdır (Terim).
- B Şıkkı: “Meteor”, gök bilimi alanına özgü teknik bir isimdir (Terim).
- C Şıkkı: “Muazzam” sözcüğü “çok büyük, alışılmıştan fazla” anlamında kullanılmış genel bir ifadedir, terim değildir.
- D Şıkkı: “Işık yılı”, uzaydaki mesafeleri ölçmek için kullanılan bilimsel bir birimdir (Terim).
Cevap C şıkkıdır.
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte hayatımıza giren yenilikler, iletişim alışkanlıklarımızı şüphesiz değiştirdi. Eskiden mektupla günlerce beklenen haberler, artık saniyeler içinde dünyanın diğer ucuna ulaşıyor.
Bu metindeki altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- Belki yarın akşam size uğrayabilirim.
- Tut ki beklediğin kargo zamanında gelmedi.
- Elbette bu zorlu sürecin sonunda başarı gelecektir.
- Keşke bu konuda daha dikkatli davransaydın.
7. Sorunun Çözümü
Kural: “Şüphesiz” sözcüğü cümleye bir durumun doğruluğunun kesin olduğunu bildiren “kesinlik” anlamı katar.
- A Şıkkı: “Belki” sözcüğü cümleye ihtimal (olasılık) anlamı katmıştır.
- B Şıkkı: “Tut ki” ifadesi olmamış bir şeyi olmuş kabul etme, yani varsayım anlamı taşır.
- C Şıkkı: “Elbette” sözcüğü, tıpkı metindeki “şüphesiz” gibi cümleye kesinlik anlamı katmıştır.
- D Şıkkı: “Keşke” ifadesi gerçekleşmemiş bir olaydan duyulan üzüntüyü veya isteği belirtir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Diş hekimi, ağrıyan dişe (I) müdahale etmek için hastayı hazırladı. Kök (II) ucundaki sorunu gidermek gerekiyordu. Hekim, daha iyi görmek için tepesindeki lambayı (III) ayarladı. Hekimin bu sakin ve profesyonel tavrı, hastanın tüm korkularını eritmişti (IV).
Bu metindeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- (I) numaralı sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır.
- (II) numaralı sözcük terim anlamda kullanılmıştır.
- (III) numaralı sözcük gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- (IV) numaralı sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır.
8. Sorunun Çözümü
Sözcükler cümlede kazandıkları anlama göre gerçek (temel), mecaz (soyut/değişmece) veya terim (bilim/sanat kavramı) anlamlı olabilir.
- A Şıkkı: “Diş” sözcüğü akla gelen ilk anlamıyla, yani organ adı olarak kullanılmıştır (Gerçek Anlam). Şıkta “mecaz” denilmesi yanlıştır.
- B Şıkkı: “Kök” sözcüğü burada biyoloji/tıp alanına ait özel bir kavram olarak kullanılmıştır (Terim Anlam). İfade doğrudur.
- C Şıkkı: “Lamba” sözcüğü aydınlatma aracı olan nesne anlamında kullanılmıştır (Gerçek Anlam). İfade doğrudur.
- D Şıkkı: “Eritmek” sözcüğü katı bir cismin sıvılaşması değil, “korkunun yok olması/hafiflemesi” anlamında kullanılmıştır (Mecaz Anlam). İfade doğrudur.
Doğru cevap A şıkkıdır.
I. Hakem, son dakikada penaltı (I) noktasını gösterdi. II. Oyuncular, oyunun ikinci perdesi (II) için sahneye çıktı. III. Masanın üzerindeki boş (III) kutuları çöpe attım. IV. Bu davranışıyla öğretmenin gözünden düştü. (IV)
Numaralanmış cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin anlam özellikleri, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
- (I) Terim – (II) Gerçek – (III) Gerçek – (IV) Mecaz
- (I) Terim – (II) Terim – (III) Gerçek – (IV) Mecaz
- (I) Gerçek – (II) Gerçek – (III) Mecaz – (IV) Terim
- (I) Gerçek – (II) Terim – (III) Mecaz – (IV) Terim
9. Sorunun Çözümü
Sözcüklerin bilim, sanat, spor gibi alanlara özgü anlamlarına terim; sözlükteki ilk anlamına gerçek; soyutlaşarak kazandığı yeni anlama mecaz denir.
- I. Cümle: “Penaltı” sözcüğü futbola (spor) ait özel bir kavram olduğu için Terim anlamlıdır.
- II. Cümle: “Perde” sözcüğü tiyatro sanatına ait bir bölümü ifade ettiği için Terim anlamlıdır.
- III. Cümle: “Boş” sözcüğü “içinde bir şey olmayan” manasında, akla gelen ilk anlamıyla kullanıldığı için Gerçek anlamlıdır.
- IV. Cümle: “Düştü” sözcüğü burada “yer çekimiyle inmek” değil, “değer kaybetmek” manasında soyut kullanıldığı için Mecaz anlamlıdır.
Doğru sıralama Terim – Terim – Gerçek – Mecaz şeklindedir. Cevap B şıkkıdır.
• Manav, tezgâhta kalan son elmaları geliş fiyatına bıraktı. • Takım kaptanı, kritik penaltı atışını kaleciye bıraktı. • Yoğun kar yağışı bastırınca yola çıkmayı sabaha bıraktılar. • Emekli olduktan sonra eski hareketli yaşantısını tamamen bıraktı.
“Bırakmak” sözcüğü, bu cümlelerde aşağıdaki anlamlarından hangisiyle kullanılmamıştır?
- Bir işi başka bir zamana ertelemek
- Yanında götürmeyi unutmak
- Belli bir fiyata satmayı kabul etmek
- Bir işin sorumluluğunu başkasına devretmek
10. Sorunun Çözümü
Verilen cümlelerdeki eylemler ile şıklardaki tanımları eşleştirmeliyiz.
- A Şıkkı: “Yola çıkmayı sabaha bıraktılar” cümlesi ertelemek anlamındadır.
- C Şıkkı: “Geliş fiyatına bıraktı” cümlesi fiyata satmak anlamındadır.
- D Şıkkı: “Atışını kaleciye bıraktı” cümlesi sorumluluğu devretmek anlamındadır.
- B Şıkkı: Cümlelerin hiçbirinde “Anahtarımı evde bıraktım” gibi unutmak/yanına almamak anlamı yoktur. Son cümle “vazgeçmek” anlamındadır.
Cevap B seçeneğidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “soğuk” sözcüğü gerçek anlamının dışında (mecaz) kullanılmıştır?
- Misafirleri kapıda çok soğuk bir tavırla karşılayınca herkes gerildi.
- Kışın gelmesiyle birlikte rüzgâr yüzümüze soğuk vurmaya başladı.
- Dolaptan çıkardığı soğuk suyu bardağa doldurup içti.
- Oda yeterince ısınmadığı için içerisi hala buz gibi soğuktu.
11. Sorunun Çözümü
Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlama mecaz anlam denir.
- A Şıkkı: “Soğuk tavır” ifadesi sıcaklığın düşüklüğünü değil, ilgisiz ve sevimsiz davranışı anlatır. (Mecaz)
- B Şıkkı: Havanın ısısının düşük olması durumudur. (Gerçek)
- C Şıkkı: Suyun ısısının düşük olması durumudur. (Gerçek)
- D Şıkkı: Ortam ısısının düşük olması durumudur. (Gerçek)
Cevap A şıkkıdır.
Bu grafikte “yol” sözcüğünün bazı anlamları ve bir kompozisyon yarışmasında bu sözcüğü ilgili anlamlarda kullanan öğrencilerin oranı verilmiştir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisini %35’lik dilime giren öğrencilerden biri yazmış olabilir?
- Köydeki çamurlu yoldan geçerek eve ulaştık.
- Bu problemi çözmenin en kısa yolu çarpanlara ayırmaktır.
- Gençliğini ve tüm enerjisini bilim yolunda harcadı.
- Dürüstlük yolundan ayrılmayanlar eninde sonunda kazanır.
12. Sorunun Çözümü
Grafikteki %35’lik dilim, sözcüğün “gaye, uğur, maksat” anlamında kullanıldığını göstermektedir. Şıklardaki kullanımları buna göre analiz edelim.
- A Şıkkı: “Çamurlu yol” ifadesi, üzerinde yürünülen fiziksel yeri (şeridi) anlatır. (%15)
- B Şıkkı: Problemi çözme “yolu”, bir yöntem veya metot anlamına gelir. (%20)
- C Şıkkı (Doğru): “Bilim yolunda” ifadesi, “bilim uğruna, bilim maksadıyla” anlamını taşır. Bu kullanım %35’lik dilimle örtüşür.
- D Şıkkı: “Dürüstlük yolu”, bir davranış biçimini ve yaşam tarzını ifade eder. (%30)
Doğru cevap C seçeneğidir.
Çerezzzzzzzzzz