1
(I) Ornitorenkler, Tazmanya’da ve Avustralya’nın doğu kıyılarındaki nehir ve göllerde hem suda hem karada yaşar.
(II) Kuyruğu bir kunduzunki gibi yassı ve geniştir.
(III) Burada, yiyecek bulamadığı zamanlarda kullanılmak üzere yağ depolanır.
(IV) Yüzerken kuyruğunu ve arka ayaklarını kullanır. (V) Bunu yapmasındaki amacı vücuduna yön vermektir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- I. cümlede nesnel anlatımdan yararlanılmıştır.
- II. cümlede karşılaştırma yapılmıştır.
- III. cümlede amaç-sonuç ilişkisi söz konusudur.
- IV. cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.
1. Sorunun Çözümü
Soruda verilen cümlelerle ilgili hangi ifadenin söylenemeyeceği sorulmaktadır. Şıkların açıklamalarını tek tek inceleyelim:
- A) I. cümlede nesnel anlatımdan yararlanılmıştır. → I. cümlede, ornitorenklerin yaşadığı yerlerden bahsedilmiş ve bilimsel bir gerçek aktarılmıştır. Bu ifade doğrudur.
- B) II. cümlede karşılaştırma yapılmıştır. → II. cümlede ornitorenklerin kuyruğunun bir kunduzunki gibi olduğu belirtilmiştir. Bu bir karşılaştırma olduğu için ifade doğrudur.
- C) III. cümlede amaç-sonuç ilişkisi söz konusudur. → III. cümlede, ornitorenklerin kuyruğunda yağ depolandığı bilgisi verilmekte be eylemin amacı ifade edilmektedir.
- D) IV. cümlede neden-sonuç ilişkisi yoktur. → V. cümlede vardır. Ancak o cümlede şıklarda belirtilmemiştir.
Bu açıklamalara göre, “söylenemez” olan ifade “D şıkkıdır”.
2
I. cevheri işlemek
II. eğitimin amacı
III. var olan
IV. insanda doğuştan
V. ve özü geliştirmektir
Numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında hangisi baştan ikinci olur?
- I
- II
- III
- IV
2. Sorunun Çözümü
Verilen sözcükler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralanmalı ve hangisinin baştan ikinci olacağı bulunmalıdır.
Sözcükler şu şekildedir:
- I. cevheri işlemek
- II. eğitimin amacı
- III. var olan
- IV. insanda doğuştan
- V. ve özü geliştirmektir
Anlamlı bir cümle oluşturduğumuzda:
“Eğitimin amacı, insanda doğuştan var olan cevheri işlemek ve özü geliştirmektir.”
Bu sıralamada kelimeler şu şekildedir:
- II. eğitimin amacı
- IV. insanda doğuştan
- III. var olan
- I. cevheri işlemek
- V. ve özü geliştirmektir
Görüldüğü gibi, cümlede baştan ikinci sırada yer alan sözcük “IV. insanda doğuştan” ifadesidir.
Bu nedenle doğru cevap “D şıkkıdır”.
3
(I) Bir kertenkele gibi ses çıkarmadan, merdivenin en son basamağına kadar emekleyerek tırmandı.
(II) Yakalanma korkusundan kalbi yerinden çıkacak gibi atıyordu.
(III) İçeriyi daha iyi görebilmek için yüksek bir yere çıkması gerekiyordu.
(IV) Ancak en yüksek kuleye çıkmanın doğru bir karar olduğundan emin değildi.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- I. cümlede benzetme yapılmıştır.
- II. cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.
- III. cümlede koşul anlamı söz konusudur.
- IV. cümlede karşılaştırma vardır.
3. Sorunun Çözümü
Verilen paragraftaki numaralanmış cümleleri inceleyelim:
- (I) cümlede: “Bir kertenkele gibi ses çıkarmadan, merdivenin en son basamağına kadar emekleyerek tırmandı.” ifadesinde, “Bir kertenkele gibi” benzetmesi bulunmaktadır. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.
- (II) cümlede: “Yakalanma korkusundan kalbi yerinden çıkacak gibi atıyordu.” ifadesinde, neden-sonuç ilişkisi vardır. Korkunun bir sonucu olarak kalbin hızlı atması söz konusudur. Bu nedenle B şıkkı doğrudur.
- (III) cümlede: “İçeriyi daha iyi görebilmek için yüksek bir yere çıkması gerekiyordu.” ifadesinde, “daha iyi görebilmek için” yapısı amaç-sonuç ilişkisini gösterir. Ancak soru, koşul anlamı olup olmadığını soruyor. Koşul anlamı “Eğer içeriyi iyi görmek istiyorsa, yüksek bir yere çıkmalıydı.” gibi bir yapı gerektirir. Ancak cümlede böyle bir koşul ifadesi bulunmamaktadır. Bu yüzden C şıkkı yanlıştır.
- (IV) cümlede: “Ancak en yüksek kuleye çıkmanın doğru bir karar olduğundan emin değildi.” ifadesinde, bir karşılaştırma yapılmadığı açıktır. Cümlede herhangi bir “daha iyi, daha kötü, en yüksek, daha güzel” gibi ifadelerle bir kıyaslama yer almamaktadır.
Sonuç: C şıkkında verilen bilgi hatalıdır çünkü üçüncü cümlede koşul anlamı bulunmamaktadır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
4
(I) İlk elektrikli klima, bir mühendis olan Carrier tarafından 1902 yılında icat edildi.
(II) Matbaalarda kullanılan kâğıtlar, sıcaklık artışı ve değişen nem dengesinden dolayı genleşip büzüşüyordu.
(III) Ayrıca baskı sürecinde renkler düzgün çıkmıyordu.
(IV) Carrier de bu sorunu çözmek için bugün klima adını verdiğimiz makineyi geliştirdi.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
- I
- II
- III
- IV
4. Sorunun Çözümü
Bu parçadaki numaralanmış cümleleri tek tek inceleyelim:
- (I) cümlede: “İlk elektrikli klima, bir mühendis olan Carrier tarafından 1902 yılında icat edildi.” ifadesi, sadece bir bilgi vermektedir. Herhangi bir neden-sonuç ilişkisi bulunmamaktadır. A şıkkı yanlıştır.
- (II) cümlede: “Matbaalarda kullanılan kâğıtlar, sıcaklık artışı ve değişen nem dengesinden dolayı genleşip büzüşüyordu.” ifadesinde, “sıcaklık artışı ve değişen nem dengesi” bir neden, “kâğıtların genleşip büzüşmesi” ise sonuçtur. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
- (III) cümlede: “Ayrıca baskı sürecinde renkler düzgün çıkmıyordu.” ifadesinde herhangi bir neden-sonuç ilişkisi bulunmamaktadır. C şıkkı yanlıştır.
- (IV) cümlede: “Carrier de bu sorunu çözmek için bugün klima adını verdiğimiz makineyi geliştirdi.” ifadesinde, “bu sorunu çözmek için” ifadesi bir amaç-sonuç ilişkisi içerir. Ancak burada bir neden-sonuç ilişkisi doğrudan yoktur.
Sonuç: Neden-sonuç ilişkisi içeren cümle II. cümledir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
5
Minaresi, renkli (I) sır tekniği kullanılarak süslenmiş (II) olan
İznik Yeşil Cami, Osmanlı’dan günümüze (III) kalan en
görkemli (IV) yapılardan biridir.
Numaralanmış sözcüklerden hangisi bu cümlenin kişisel düşünce ifade etmesini sağlamıştır?
- I
- II
- III
- IV
5. Sorunun Çözümü
Bu cümlede, “İznik Yeşil Cami, Osmanlı’dan günümüze kalan en görkemli yapılardan biridir.” ifadesi bulunmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken kelime “görkemli”dir. Bu kelime, öznel (kişisel) bir yargı içerir. Çünkü bir yapının görkemli olup olmadığı kişiden kişiye değişebilir ve herkes için aynı anlama gelmeyebilir. Bu nedenle, cümlede kişisel bir düşünce ifadesi bulunmaktadır.
Şıkları tek tek inceleyelim:
- A) I. kelime: “Minaresi” kelimesi sadece caminin bir bölümünü anlatmaktadır ve nesnel bir ifadedir.
- B) II. kelime: “Renkli sır tekniği” ifadesi, bir süsleme tekniğini tanımlamaktadır ve bu da nesnel bir ifadedir.
- C) III. kelime: “İznik Yeşil Cami” özel bir isimdir ve tamamen nesnel bir ifadedir.
- D) IV. kelime: “Görkemli” kelimesi öznel bir yargı içerdiğinden dolayı, bu cümlede kişisel düşünceyi belirten kelimedir.
Bu nedenle doğru cevap “IV” şıkkıdır.
6
Artık(I) bundan böyle hiçbir şeye gereğinden fazla(II) üzülmeyeceğim ve zor(III) durumda olan(IV) insanlara yardım etmek için elimden geleni yapacağım.
Numaralanmış sözcüklerden hangisi bu cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamında daralma ya da bozulma olmaz?
- I
- II
- III
- IV
6. Sorunun Çözümü
Bu cümlede “Artık bundan böyle hiçbir şeye gereğinden fazla üzülmeyeceğim ve zor durumda olan insanlara yardım etmek için elimden geleni yapacağım.” ifadesi yer almaktadır. Burada “Artık” kelimesi çıkarıldığında, cümlenin anlamında belirgin bir değişiklik olmamaktadır. Çünkü “bundan böyle” kelimesi zaten zaman bildirdiği için “artık” kelimesine ihtiyaç duyulmaz.
Şıkları tek tek inceleyelim:
- A) I (“Artık”): Cümleden çıkarıldığında, anlam bozulmaz çünkü “bundan böyle” zaten aynı anlamı karşılamaktadır. (DOĞRU CEVAP)
- B) II (“Bundan böyle”): Çıkarıldığında, cümlenin zaman anlamı kaybolabilir ve anlam daralır.
- C) III (“Zor durumda olan insanlara”): Çıkarıldığında, kime yardım edileceği belli olmaz, dolayısıyla anlam daralır.
- D) IV (“Elimden geleni yapacağım”): Çıkarıldığında, cümledeki temel eylem eksik olur ve anlam tamamen bozulur.
Bu nedenle doğru cevap “I” şıkkıdır.
7 Aşağıdaki dizelerden hangisinde abartma vardır?
- Yaban gülü gibi yalın kat ayazmanın
Bir keçi otluyor el kadar bahçesinde - Akasyaların kokusunu duyarlar
Geçip giden trenlerin rüzgârında - Ömrüm oldukça şiir yazacağım
Selam olsun benden arda kalanlara - Hava keskin ve kurak
Es rüzgâr es, bucak bucak
7. Sorunun Çözümü
Bu soruda dizelerde “abartma sanatı” olup olmadığı sorgulanmaktadır. Abartma (mübalağa), bir durumun olduğundan daha büyük veya daha küçük gösterilmesi sanatıdır.
- A) “Yaban gülü gibi yalın kat ayazmanın / Bir keçi otluyor el kadar bahçesinde.”
Bu dizelerde doğa betimlemesi yapılmış, ve bu betimlemede keçinin otladığı bahçenin el kadar küçük olduğu şeklinde bir benzetme ile abartma sanatına başvurulmuştur. Doğru Yanıt A . - B) “Akasyaların kokusunu duyarlar / Geçip giden trenlerin rüzgârında.”
Bu dizelerde duyu organlarına hitap eden bir anlatım kullanılmıştır. - C) “Ömrüm oldukça şiir yazacağım / Selam olsun benden arda kalanlara.”
Bu dizelerde şairin şiir yazma kararlılığı anlatılmış, ancak abartma sanatı kullanılmamıştır. - D) “Hava keskin ve kurak / Es rüzgâr es, bucak bucak.”
Burada hava koşulları tasvir edilmiştir, ancak mübalağa (abartı) bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, doğru cevap “B” şıkkıdır, çünkü akasya kokusunun trenin rüzgârında yayılması doğaüstü bir anlatım içermektedir.
8
(I) Uyku davranışı bakımından insana en çok benzeyen tür, meyve sineğidir. (II) Bu sinekler gece uykusuz bırakılırsa gündüz, telafi uykusuna yönelir. (III) Uykusuz olan sinekler basit labirentlerden kolayca çıkamaz ve öğrenme gücü çeker. (IV) Uyku getiren kimyasallara da insanlarınkine benzeyen tepkiler verir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde koşul anlamı vardır?
- I
- II
- III
- IV
8. Sorunun Çözümü
Bu soruda, cümlelerden hangisinde “koşul anlamı” bulunduğu sorgulanmaktadır. Koşul anlamı içeren bir cümlede, bir olayın gerçekleşmesi başka bir olaya bağlıdır. “Eğer, -sa, -se” gibi ifadeler koşul bildiren kelimeler olabilir.
- A) “Uyku davranışı bakımından insana en çok benzeyen tür, meyve sineğidir.”
Bu cümlede herhangi bir koşul anlamı bulunmamaktadır. - B) “Bu sinekler gece uykusuz bırakılırsa gündüz, telafi uykusuna yönelir.”
Burada “uykusuz bırakılma” durumu bir şart (koşul) olarak belirtilmiştir. Eğer bu sinekler gece uyuyamazsa, gündüz uykularını telafi ederler. Bu nedenle doğru cevap “B” şıkkıdır. - C) “Uykusuz olan sinekler basit labirentlerden kolayca çıkamaz ve öğrenme güçlüğü çeker.”
Bu cümlede bir sonuç anlatılmıştır ancak koşul anlamı bulunmamaktadır. - D) “Uyku getiren kimyasallara da insanlarınkine benzeyen tepkiler verir.”
Burada bir gözlem anlatılmış, herhangi bir koşul anlamı kullanılmamıştır.
Sonuç olarak, doğru cevap “B” şıkkıdır, çünkü “eğer gece uykusuz bırakılırsa” yapısı koşul anlamı içermektedir.
9
(I) Duyduğumuz seslerin neredeyse tamamı, kulaklarımıza çevremizdeki hava aracılığıyla ulaşır. (II) Ancak bazen sesleri farklı yollarla da duyabiliriz. (III) Kulağımızı masaya dayayıp elimizle masada ritim tuttuğumuzda sesi katı maddeden duymuş oluruz. (IV) Sesin en hızlı iletildiği maddeler katı maddelerdir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde örneklendirme yapılmıştır?
- I
- II
- III
- IV
9. Sorunun Çözümü
Bu soruda parçada verilen numaralanmış cümleler incelendiğinde, örneklendirme içeren cümlenin hangisi olduğu sorulmaktadır.
- 1. Cümle: “Duyduğumuz seslerin neredeyse tamamı, kulaklarımıza çevremizdeki hava aracılığıyla ulaşır.” Bu genel bir bilgi içerir, örnek verilmemiştir.
- 2. Cümle: “Ancak bazen sesleri farklı yollarla da duyabiliriz.” Bu da genel bir bilgidir, örneklendirme içermez.
- 3. Cümle: “Kulağımızı masaya dayayıp elimizle masada ritim tuttuğumuzda sesi katı maddeden duymuş oluruz.” Bu cümlede, sesin farklı yollarla nasıl duyulabileceği konusunda somut bir örnek verilmiştir.
- 4. Cümle: “Sesin en hızlı iletildiği maddeler katı maddelerdir.” Bu cümle bir bilgi vermektedir ancak örneklendirme içermemektedir.
Bu açıklamalara göre, sesin farklı iletim yollarını anlatmak için somut bir örnek içeren doğru yanıt “3. Cümle (C şıkkı)” olacaktır.
Yanıtın Doğruluğu: Sorunun cevap anahtarında da doğru cevabın “C” olduğu görülmektedir, dolayısıyla bir çelişki bulunmamaktadır.
10
(I) Van’da kış günlerinin tadına doyum olmuyor. (II) Kışın Van Gölü, karın çepeçevre kuşattığı şehirde beyaz eldivenli bir elin mavi avucu olur. (III) Dünyanın en büyük sodalı gölünün sessizliğini, kış uykusu nedir bilmeyen martılar bozar. (IV) Tabii bir de kar yağsa bile sürülerini ağıllarından çıkaran çobanların sesi vardır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- I. cümlede beğenme anlamı vardır.
- II. cümlede benzetme yapılmıştır.
- III. cümlede karşılaştırma söz konusudur.
- IV. cümlede koşul anlamı vardır.
10. Sorunun Çözümü
Bu soruda, numaralanmış cümlelerin özelliklerini değerlendirerek seçeneklerde verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu belirlememiz gerekmektedir.
- 1. Cümle: “Van’da kış günlerinin tadına doyum olmuyor.” Bu cümlede, Van’daki kış günlerinin güzel olduğu anlatılıyor ve olumlu bir beğeni ifadesi var. (A şıkkı doğru bir yargıdır.)
- 2. Cümle: “Kışın Van Gölü, karın çepeçevre kuşattığı şehirde beyaz eldivenli bir elin mavi avucu olur.” Burada, benzetme sanatı kullanılmıştır. (B şıkkı doğrudur.)
- 3. Cümle: “Dünyanın en büyük sodalı gölünün sessizliğini, kış uykusu nedir bilmeyen martılar bozar.” Bu cümlede, Dünyanın en büyük sodalı gölü ifadesi ile gölün büyüklüğü karşılaştırılmıştır.
- 4. Cümle: “Tabii bir de kar yağsa bile sürülerini ağıllarından çıkaran çobanların sesi vardır.”
Bu analiz sonucunda, verilen seçeneklerden yanlış olanın “D şıkkı” olduğu tespit edilmiştir.
11
Sevgi verirsen karşıdaki insana,
Ayna gibi yansıtır aynen sana.
Bu dizelerde anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- İnsan, ya olduğu gibi görünmeli ya da göründüğü gibi olmalıdır.
- Başkalarına sevgi gösteren kişi, kendisi de sevgi görür.
- Sevgi, insanın başkalarının duygularını anlayabilmesini sağlar.
- Ön yargılı insanlara sevgiyle yaklaşmak kolay değildir.
11. Sorunun Çözümü
Verilen dizeler, sevginin karşılıklı olduğunu ve bir insana sevgiyle yaklaşan birinin de sevgi göreceğini anlatmaktadır. “Sevgi verirsen karşıdaki insana, Ayna gibi yansıtır aynen sana.” ifadeleri, bir aynaya benzetme yaparak insan ilişkilerinde karşılıklı sevgi ve saygının önemini vurgular.
Doğru cevap “B” şıkkıdır: “Başkalarına sevgi gösteren kişi, kendisi de sevgi görür.” ifadesi, verilen dizelerin anlamıyla tam olarak örtüşmektedir.
**Diğer şıkların neden yanlış olduğunu inceleyelim:**
- “A” şıkkı: “İnsan, ya olduğu gibi görünmeli ya da göründüğü gibi olmalıdır.” ifadesi, Mevlana’nın ünlü sözüdür ve verilen dizelerle doğrudan bağlantılı değildir. Burada kişiliğin samimiyeti ve iç-dış uyumu vurgulanırken, dizelerde sevgi ve karşılıklılık ilişkisi ele alınmıştır.
- “C” şıkkı: “Sevgi, insanın başkalarının duygularını anlayabilmesini sağlar.” ifadesi, sevginin empatiyi artırıcı etkisine işaret eder. Ancak dizelerde anlatılan sevginin yansımasıdır, yani karşılıklı bir duygu alışverişidir.
- “D” şıkkı: “Ön yargılı insanlara sevgiyle yaklaşmak kolay değildir.” ifadesi, sevginin zor bir süreç olduğu fikrini vurgular. Ancak dizelerde böyle bir anlam bulunmamaktadır, sevgiye karşı sevginin doğrudan yansıması anlatılmaktadır.
**Sonuç olarak**, verilen şiir dizelerinin anlamına en uygun cevap “B” şıkkıdır.
12
(I) Yemyeşil ağaçlar arasında mücevher gibi parlayan Borabay Gölü, kış aylarında bembeyaz elbisesini kuşanıyor.
(II) Baharla birlikte yeniden yaprak yaprak açan ağaçların diplerini yosun ve mantarlar süslüyor, toprak ise çimenler ve dağ çiçekleriyle şenleniyor. (III) Yaz aylarında reçine kokusuyla harmanlanmış toprak kokusu sarıyor her yanı. (IV) Sonbahara doğru yüksekliğin ve soğuğun etkisiyle geniş yapraklı ağaçlar rengârenk bir görünüme bürünüyor.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- I. cümlede benzetme yapılmıştır.
- II. cümlede öznel anlatımdan yararlanılmıştır.
- III. cümlede abartma yapılmıştır.
- IV. cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.
12. Sorunun Çözümü
Verilen parçada Borabay Gölü’nün farklı mevsimlerdeki değişimi anlatılmaktadır. Cümlelerde mevsim geçişlerine dair gözlemler yapılmış ve bu durum edebi bir dille betimlenmiştir.
Doğru cevap “C” şıkkıdır: “III. cümlede abartma yapılmıştır.” ifadesi yanlıştır çünkü üçüncü cümlede (“Yaz aylarında reçine kokusuyla harmanlanmış toprak kokusu sarıyor her yanı.”) doğrudan bir abartı bulunmamaktadır. Cümlede sadece bir koku tanımlaması yapılmıştır, ancak bu durum olağan bir anlatım içindedir.
**Diğer şıkların doğruluğunu inceleyelim:**
- “A” şıkkı (Doğru): “I. cümlede benzetme yapılmıştır.” “Yemyeşil ağaçlar arasında mücevher gibi parlayan Borabay Gölü…” ifadesinde, göl mücevhere benzetilerek bir benzetme sanatı kullanılmıştır.
- “B” şıkkı (Doğru): “II. cümlede öznel anlatımdan yararlanılmıştır.” “Baharla birlikte yeniden yaprak yaprak açan ağaçların diplerini yosun ve mantarlar süslüyor, toprak ise çimenler ve dağ çiçekleriyle şenleniyor.” ifadesi, kişisel bir bakış açısını yansıtmaktadır ve öznel anlatıma örnektir.
- “D” şıkkı (Doğru): “IV. cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.” “Sonbahara doğru yüksekliğin ve soğuğun etkisiyle geniş yapraklı ağaçlar rengârenk bir görünüme bürünüyor.” cümlesinde, soğuk ve yükseklik neden olarak verilmiş, yaprakların renk değiştirmesi ise sonuç olarak gösterilmiştir.
**Sonuç olarak**, verilen parçadaki cümleler analiz edildiğinde yanlış olan ifade “C” şıkkıdır”.
13 Aşağıdaki cümlelerde altı çizili ifadelerden hangisi kendinden önceki bölümü açıklamak için kullanılmamıştır?
- Ben hiç yemek seçmem, açıkçası her yemeği yerim.
- Raporları iki ay sonra yani mart ayında teslim etmemiz gerekiyor.
- Ayakkabı almak istiyorum ama hangisini alacağıma karar veremiyorum.
- Biraz üşütünce çok hasta oldum, başka bir deyişle şifayı kaptım.
13. Sorunun Çözümü
Bu soruda, **altı çizili ifadelerin kendisinden önceki bölümü açıklayıp açıklamadığını** analiz etmemiz gerekiyor. **Şıkları tek tek inceleyelim:**
- A) “Ben hiç yemek seçmem, açıkçası her yemeği yerim.” **Açıkçası** kelimesi, önceki cümlenin daha net ve doğrudan söylenmesini sağlıyor. **Burada açıklayıcı bir ifade vardır.**
- B) “Raporları iki ay sonra yani mart ayında teslim etmemiz gerekiyor.” **Yani** kelimesi, önceki ifadeyi daha anlaşılır hâle getirdiği için **açıklama** amacıyla kullanılmıştır.
- C) “Ayakkabı almak istiyorum ama hangisini alacağıma karar veremiyorum.” **Ama** kelimesi, bir açıklama yapmak yerine iki farklı düşünceyi karşılaştırmaktadır. **Bu nedenle burada açıklama değil, zıtlık söz konusudur.**
- D) “Biraz üşütünce çok hasta oldum, başka bir deyişle şifayı kaptım.” **Başka bir deyişle** ifadesi, önceki cümlede anlatılan durumu farklı bir şekilde açıklamaktadır.
Sonuç: Seçenekleri incelediğimizde, “C şıkkındaki bağlaç (ama), önceki bölümü açıklamak için kullanılmamıştır.” **Bu nedenle doğru cevap “C şıkkıdır”.**
14 Aşağıdaki dizelerin hangisinde hayalî unsurlara yer verilmemiştir?
- Salındı bahçeye girdi,
Çiçekler selama durdu. - Seneler sürer her günüm,
Yalnız gitmekten yorgunum. - Başım dağ, saçlarım kardır,
Deli rüzgârlarım vardır. - Yavaş yavaş sallanıyor,
Yapraklar ağaçlarda.
14. Sorunun Çözümü
Bu soru, verilen dizelerde hayalî unsurların olup olmadığını değerlendirmemizi istemektedir. Hayalî unsurlar, gerçekte mümkün olmayan, hayal gücüne dayalı ifadeler içeren dizelerdir.
- A) Salındı bahçeye girdi, Çiçekler selama durdu: Burada çiçeklerin “selama durması” insanî bir özelliktir ve gerçek dünyada böyle bir durum söz konusu olamaz. Bu nedenle hayalî unsurlar içermektedir.
- B) Seneler sürer her günüm, Yalnız gitmekten yorgunum: “Senelerin sürmesi” ifadesi soyut ve mecazî bir anlatım içeriyor olsa da burada doğrudan bir hayalî unsur bulunmamaktadır. Yorgunluk gibi insana özgü duygular anlatılmaktadır.
- C) Başım dağ, saçlarım kardır, Deli rüzgârlarım vardır: Başın dağa, saçların kara benzetilmesi ve rüzgârların olması hayalî bir anlatımı güçlendirmektedir. Bu nedenle hayalî unsurlar içermektedir.
- D) Yavaş yavaş sallanıyor, Yapraklar ağaçlarda: Bu dize tamamen doğada gözlemlenebilecek bir durumu anlatmaktadır. Hiçbir abartılı, hayalî veya olağanüstü bir unsur içermemektedir.
Bu açıklamalar doğrultusunda hayalî unsurlar içermeyen seçenek “D şıkkıdır”.
15 Numaralanmış sözlerle anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturulduğunda aşağıdakilerden hangisi baştan üçüncü olur?
I. en üst seviyelere çıkaracak
II. bir ülkeyi hem bilim
III. olan kişiler o ülkenin
IV. hem de medeniyet anlamında
V. öz kültüründen beslenen gençlerdir
- I
- II
- III
- IV
15. Sorunun Çözümü
Bu soru, numaralanmış kelime gruplarını anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralamamızı istemektedir. Öncelikle verilen kelime gruplarını inceleyelim:
- I. en üst seviyelere çıkaracak
- II. bir ülkeyi hem bilim
- III. olan kişiler o ülkenin
- IV. hem de medeniyet anlamında
- V. öz kültüründen beslenen gençlerdir
Doğru bir cümle oluşturmak için mantıklı bir sıralama yapmalıyız:
“Bir ülkeyi hem bilim hem de medeniyet anlamında en üst seviyelere çıkaracak olan kişiler o ülkenin öz kültüründen beslenen gençlerdir.”
Bu sıralamada baştan üçüncü kelime grubu “I” yani “en üst seviyelere çıkaracak” olduğu için doğru cevap “A şıkkıdır”.
16 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pişmanlık anlamı yoktur?
- Bugün temiz hava almak için dışarı çıkayım dedim ama çıkmaz olaydım.
- Salonu boyamana sevindim sevinmesine de renk tercihin uygun olmamış sanki.
- Şimdiki aklım olsa arabanın yağ bakımını yaptırmadan uzun yola çıkmazdım.
- Evde vakit geçirmek yerine arkadaşlarımla dışarı çıksaydım bu kadar sıkılmazdım.
16. Sorunun Çözümü
Soruda, verilen cümlelerden hangisinde “pişmanlık” anlamının yer almadığını belirlememiz istenmektedir. Pişmanlık, geçmişte yapılan bir eylemden dolayı duyulan üzüntü veya keşke anlamını içerir. Öncelikle her şıkkı inceleyelim:
- A) Bugün temiz hava almak için dışarı çıkayım dedim ama çıkmaz olaydım. → “Çıkmaz olaydım” ifadesi net bir şekilde pişmanlık bildirmektedir.
- B) Salonu boyamana sevindim sevinmesine de renk tercihin uygun olmamış sanki. → Bu cümlede, yapılan bir işin sonucundan tam anlamıyla memnun olunmadığı anlatılmaktadır ancak burada bir pişmanlık değil, sadece memnuniyetsizlik söz konusudur.
- C) Şimdiki aklım olsa arabanın yağ bakımını yaptırmadan uzun yola çıkmazdım. → “Şimdiki aklım olsa…” ifadesi geçmişte yapılan bir şeyden dolayı duyulan üzüntüyü anlatır, yani pişmanlık içerir.
- D) Evde vakit geçirmek yerine arkadaşlarımla dışarı çıksaydım bu kadar sıkılmazdım. → “Keşke dışarı çıksaydım” anlamına geldiği için pişmanlık bildiren bir cümledir.
Sonuç olarak doğru cevap B şıkkıdır, çünkü diğer şıklarda açıkça pişmanlık anlamı bulunurken, B şıkkında sadece bir eleştiri veya hoşnutsuzluk ifade edilmektedir.
17 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesnellik söz konusudur?
- Arkadaşlarımla şehrin en keyifli sokaklarında dolaştık.
- Mehmet Akif’in yazdığı İstiklal Marşı, Osman Zeki Üngör tarafından bestelenmiştir.
- Günlük yaşamdaki sorunların anlatıldığı bu kitap herkesin ilgisini çekecek.
- İnsan, kendisine yapılan iyiliği de kötülüğü de unutmaz.
17. Sorunun Çözümü
Soruda, verilen cümlelerden hangisinde “nesnellik” anlamının bulunduğu sorulmaktadır. Nesnel cümleler, kişisel yoruma dayanmayan, kanıtlanabilir gerçekleri ifade eden cümlelerdir. Öncelikle her şıkkı inceleyelim:
- A) Arkadaşlarımla şehrin en keyifli sokaklarında dolaştık. → “En keyifli sokaklar” ifadesi kişisel bir değerlendirme içerdiğinden öznel bir cümledir.
- B) Mehmet Akif’in yazdığı İstiklal Marşı, Osman Zeki Üngör tarafından bestelenmiştir. → Bu ifade herkes tarafından kabul edilen ve doğruluğu kanıtlanabilen bir bilgiyi içerdiğinden nesnel bir cümledir.
- C) Günlük yaşamdaki sorunların anlatıldığı bu kitap herkesin ilgisini çekecek. → “Herkesin ilgisini çekecek” ifadesi kişisel bir yargı olduğu için öznel bir ifadedir.
- D) İnsan, kendisine yapılan iyiliği de kötülüğü de unutmaz. → Bu cümle genel bir yargı içerir, ancak nesnel bir veri sunmamaktadır, bu yüzden öznel bir cümledir.
Sonuç olarak doğru cevap B şıkkıdır, çünkü verilen bilgi herkes tarafından doğrulanabilir ve değişmez bir gerçektir.
18 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma yapılmamıştır?
- Üretim miktarında geçen aya göre artış var.
- Son romanında daha yalın bir dil kullanmış.
- Dışarı çıkmak için havanın serinlemesini bekledi.
- Mimar Sinan’ın en güzel eseri Selimiye Camisi’dir.
18. Sorunun Çözümü
Soruda, “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma yapılmamıştır?” ifadesi yer almaktadır. Karşılaştırma, birden fazla şeyin özelliklerini karşılaştırarak farklılıklarını veya benzerliklerini vurgulamak anlamına gelir.
Şıkların İncelenmesi:
- A) Üretim miktarında geçen aya göre artış var. → Burada üretim miktarının “geçen ay” ile kıyaslandığı belirtiliyor. Bu, açık bir karşılaştırma örneğidir.
- B) Son romanında daha yalın bir dil kullanmış. → “Daha yalın” ifadesi, önceki romanlarıyla bir karşılaştırma içerdiği için bu da bir karşılaştırmadır.
- C) Dışarı çıkmak için havanın serinlemesini bekledi. → Burada herhangi bir karşılaştırma bulunmamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap bu şıktır.
- D) Mimar Sinan’ın en güzel eseri Selimiye Camisi’dir. → “En güzel eseri” ifadesi, Mimar Sinan’ın diğer eserleriyle karşılaştırıldığını gösterir. Bu da bir karşılaştırma içerir.
Sonuç olarak: A, B ve D şıklarında net bir şekilde karşılaştırma bulunmaktadır. Ancak C şıkkında herhangi bir karşılaştırma olmadığı için doğru cevap “C” şıkkıdır.
19 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi yoktur?
- Sınava gelirken yanında mutlaka yedek kalem ve silgi getirdi.
- Yorgunluktan ayakta duracak hâli kalmamış.
- Kardeşlerimi mutlu etmeyi sevdiğim için onlara küçük hediyeler alırdım.
- Hava durumunu dinlediğinden şemsiyesini yanında getirmiş.
19. Sorunun Çözümü
Soruda, “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi yoktur?” ifadesi sorulmaktadır. Neden-sonuç ilişkisi, bir olayın belirli bir sebep dolayısıyla meydana gelmesi anlamına gelir.
Şıkların İncelenmesi:
- A) Sınava gelirken yanında mutlaka yedek kalem ve silgi getirirdi. → Bu cümlede bir neden-sonuç ilişkisi bulunmamaktadır. Kalem ve silgi getirmenin sebebi açıklanmamıştır.
- B) Yorgunluktan ayakta duracak hâli kalmamış. → “Yorgunluk” nedeni ile “ayakta duramama” sonucu oluşmuştur. Bu açık bir neden-sonuç cümlesidir.
- C) Kardeşlerimi mutlu etmeyi sevdiğim için onlara küçük hediyeler alırdım. → “Kardeşlerini mutlu etmeyi sevmesi” hediyeler almasının sebebidir. Bu da neden-sonuç ilişkisidir.
- D) Hava durumunu dinlediğinden şemsiyesini yanında getirmiş. → “Hava durumunu dinlemesi” şemsiye getirmesinin sebebidir. Dolayısıyla bu da neden-sonuç içermektedir.
Sonuç olarak: B, C ve D şıklarında neden-sonuç ilişkisi net bir şekilde görülebilmektedir. Ancak A şıkkında herhangi bir neden-sonuç ilişkisi bulunmadığı için doğru cevap “A” şıkkıdır.