Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç (sebep-sonuç) ilişkisi vardır?
- Havanın aniden soğumasıyla tarladaki ürünler zarar gördü.
- Raporu zamanında bitirirsen hafta sonu dinlenebilirsin.
- Sınavdan çıktıktan sonra sahilde yürüyüş yaptık.
- Aradığınız evraklar dolabın en üst rafında duruyor.
1. Sorunun Çözümü
Bir eylemin gerçekleşmesinin, kendisinden önce gerçekleşen bir başka duruma (nedene) bağlı olduğu cümlelere neden-sonuç cümlesi denir.
- A Şıkkı: Eylemin gerçekleşmesi (ürünlerin zarar görmesi), bir nedene (havanın aniden soğumasına) bağlanmıştır. Neden-Sonuç ilişkisi vardır.
- B Şıkkı: Eylemin gerçekleşmesi bir şarta (raporu bitirmeye) bağlanmıştır. Koşul-Sonuç cümlesidir.
- C Şıkkı: Eylemin ne zaman yapıldığı (sınavdan sonra) belirtilmiştir. Zaman anlamı vardır.
- D Şıkkı: Nesnelerin bulunduğu yer belirtilmiştir. Neden-sonuç ilgisi yoktur.
Doğru cevap A seçeneğidir.
(I) Dağcı grubu, zirve tırmanışı öncesi son hazırlıklarını kamp alanında tamamladı. (II) Eşsiz manzarayı gün batımında izleyebilmek için sarp kayalıkları tırmanmaya başladılar. (III) Yükseklik arttıkça rüzgârın şiddeti de hissedilir derecede artıyordu. (IV) Hava aniden soğuduğundan kalın giysilerini giymek zorunda kaldılar.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
- I.
- II.
- III.
- IV.
2. Sorunun Çözümü
Amaç-sonuç cümleleri, eylemin hangi hedefe ulaşmak için yapıldığını belirtir ve genellikle “-mek için, -mek üzere” ifadeleriyle kurulur. Sonuç kısmı henüz gerçekleşmemiştir.
- A Şıkkı: I. cümlede sadece yapılan bir hazırlıktan bahsedilmiştir, bir amaç belirtilmemiştir.
- B Şıkkı: II. cümlede tırmanma eyleminin amacı “manzarayı izleyebilmek” olarak belirtilmiştir. Eylem bu amaca yöneliktir.
- C Şıkkı: III. cümlede durum tespiti yapılmıştır, herhangi bir amaç-sonuç ilgisi yoktur.
- D Şıkkı: IV. cümlede eylemin nedeni (havanın soğuması) gerçekleştiği için bu bir neden-sonuç cümlesidir.
Bu incelemeye göre eylemin yapılış amacının açıkça belirtildiği cümle II. cümledir.
(I) Doğadaki her canlı, hayatta kalmak için bulunduğu ortama uyum sağlar. (II) Özellikle kurak bölgelerde yaşayan bitkiler, su kaybını önlemek için çeşitli stratejiler geliştirir. (III) Kaktüsler bu zorlu çöl koşullarının en dirençli ve başarılı mimarlarıdır. (IV) Gövdelerinde depoladıkları tonlarca su sayesinde aylarca yağmursuz yaşayabilirler. (V) Dikenli yaprakları da onları otçul hayvanlara karşı koruyan doğal bir kalkandır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi kendisinden önceki cümlenin gerekçesi (nedeni) durumundadır?
- II.
- III.
- IV.
- V.
3. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Bir cümlenin “kendisinden önceki cümlenin gerekçesi” olabilmesi için, o cümleye “Çünkü…” ifadesiyle bağlanabilmesi ve önceki yargının nedenini açıklaması gerekir.
- A Şıkkı (II. Cümle): I. cümlenin bir örneği niteliğindedir, nedenini belirtmez.
- B Şıkkı (III. Cümle): II. cümlenin devamı niteliğinde bir tespittir, gerekçe değildir.
- C Şıkkı (IV. Cümle): III. cümlede kaktüslerin “en dirençli mimarlar” olduğu söylenmiştir. IV. cümle ise bu başarının sebebini açıklar: “Çünkü gövdelerinde su depolarlar.” Dolayısıyla IV. cümle, III. cümlenin gerekçesidir.
- D Şıkkı (V. Cümle): Kaktüslerin başka bir özelliğini (korunma) anlatır, önceki cümlenin nedeni değildir.
Bu mantık ilişkisine göre doğru cevap C seçeneğidir.
4 (I) Bozkırın ortasında, rüzgârın şekillendirdiği sessiz bir vadide yaşıyorduk. (II) Etrafımızda ne yüksek binalar ne de gürültülü caddeler vardı. (III) Geceleri sadece rüzgârın uğultusu ve cırcır böceklerinin sesi duyulurdu. (IV) Gökyüzü, şehirdeki gibi puslu değil; aksine pırıl pırıl ve berraktı. (V) Bu sayede babamla her gece yıldız haritalarını inceleme şansı bulurduk. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangileri arasında neden-sonuç (Bir eylemin gerçekleşmesinin bir gerekçeye dayanması) ilişkisi vardır?
- I ve II.
- II ve III.
- III ve IV.
- IV ve V.
4. Sorunun Çözümü
Neden-sonuç (sebep-sonuç) cümlelerinde, ortaya çıkan bir durumun veya yapılan bir eylemin hangi gerekçeyle gerçekleştiği belirtilir. Genellikle “bu nedenle, bu yüzden, bu sayede” gibi bağlayıcı ifadeler ipucudur.
- A, B ve C Şıkları: Bu seçeneklerdeki cümleler arasında birbirini doğuran bir neden-sonuç bağlantısı veya yargı gerekçesi bulunmamaktadır; bunlar durum tespitidir.
- D Şıkkı (Doğru): Parçanın son kısmında net bir ilişki vardır. Neden (IV. Cümle): Gökyüzünün puslu olmayıp, pırıl pırıl ve berrak olması. Sonuç (V. Cümle): “Bu sayede” (gökyüzü net olduğu için) yıldız haritalarını inceleme şansı bulmaları. V. cümledeki eylem, IV. cümledeki durumun bir sonucudur.
Numaralanmış cümleler arasında neden-sonuç ilişkisi IV ve V numaralı cümlelerde görülmektedir.
I. Milli kültürü gelecek nesillere aktarmak için eski el sanatlarına yöneldi. (Sebep-Sonuç) II. Mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklardan dolayı barajlardaki su seviyesi düştü. (Sebep-Sonuç) III. Şiirlerinde anlaşılması zor, yabancı kökenli sözcüklere yer verdiği için eleştirildi. (Amaç-Sonuç) IV. Fabrikanın elektrik ihtiyacını güneş enerjisinden karşılamak maksadıyla paneller kuruldu. (Amaç-Sonuç)
Numaralanmış cümlelerin hangilerinde, ayraç içinde verilen anlam ilişkisi doğrudur?
- I ve II.
- I ve III.
- II ve III.
- II ve IV.
5. Sorunun Çözümü
Eylemin gerçekleşmesi bir hedefe yönelikse Amaç-Sonuç, gerçekleşmiş bir nedene dayanıyorsa Sebep (Neden)-Sonuç ilişkisi vardır. Ayırt etmek için eyleme “Hangi amaçla?” ve “Neden?” sorularını sorarız.
- I. Cümle: “Aktarmak için” ifadesi henüz gerçekleşmemiş bir hedefi belirtir. Amaç-Sonuç cümlesidir. Parantezdeki bilgi yanlıştır.
- II. Cümle: “Sıcaklardan dolayı” ifadesi gerçekleşmiş bir nedendir. Sebep-Sonuç cümlesidir. Parantezdeki bilgi doğrudur.
- III. Cümle: “Yer verdiği için” ifadesi gerçekleşmiş bir gerekçedir. Sebep-Sonuç cümlesidir. Parantezdeki bilgi yanlıştır.
- IV. Cümle: “Karşılamak maksadıyla” ifadesi açıkça bir gaye bildirir. Amaç-Sonuç cümlesidir. Parantezdeki bilgi doğrudur.
Doğru eşleştirmeler II ve IV numaralı cümlelerdedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Dünyaca ünlü bazı tabloların restorasyon işlemleri sırasında ehil olmayan ellerde amatörce boyanması, bu sanat eserlerinin özgün dokusunun kaybolmasına neden olmuştur.
Bu cümleden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
- Tarihsel süreçte birden fazla tablo restorasyon hatasına maruz kalmıştır.
- Sanat eserlerinin özgünlüğünü bozan çok sayıda faktör bulunmaktadır.
- Yanlış teknik müdahaleler sanat eserlerinde nitelik kaybı yaratır.
- İnsan kaynaklı hatalar sanatsal mirasa zarar verebilir.
6. Sorunun Çözümü
Cümlede açıkça belirtilmeyen genel yargılar veya “başka sebepler” metinden çıkarılamaz; metin sadece kendi verdiği sebep-sonuç ilişkisiyle sınırlıdır.
- A Şıkkı: Cümlede geçen “tablolar” ifadesi çoğul olduğu için bu durumun birden çok eserin başına geldiği çıkarılabilir.
- B Şıkkı: Metinde özgünlüğün bozulmasına sebep olarak sadece “amatör restorasyon” gösterilmiştir. Başka faktörlerin (nem, ışık, hırsızlık vb.) varlığından söz edilmemiştir.
- C Şıkkı: “Özgün dokunun kaybolması” ifadesi, eserin niteliğini yitirmesi anlamına gelir.
- D Şıkkı: “Ehil olmayan eller” ve “amatörce boyanma” ifadeleri, zararın insan hatasından kaynaklandığını kanıtlar.
Sonuç olarak, metinde geçmeyen diğer olasılıkları kapsayan B şıkkı çıkarılamaz.
Meslek hayatı boyunca pek çok tarihi yapıyı aslına uygun restore eden bu tecrübeli mimar, 2019’daki cami restorasyonuyla UNESCO koruma listesine katkı sağlamış ve geçen yıl tamamladığı kütüphane projesiyle “Devlet Üstün Hizmet Madalyası”na layık görülmüştür.
Bu cümlede sözü edilen mimar ile ilgili kesin olarak çıkarılacak yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- 2019’da dünyanın en iyi restorasyon projesini çizmiştir.
- Sadece dini yapıların onarımında görev almıştır.
- Yurt dışındaki projelerde de görev almıştır.
- Mesleki başarısı resmi makamlarca ödüllendirilmiştir.
7. Sorunun Çözümü
Cümlede Anlam sorularında kesin yargı bulunurken metinde açıkça yazılmayan, yorum veya ihtimal içeren ifadeler elenmeli; sadece somut deliller esas alınmalıdır.
- A Şıkkı: “Dünyanın en iyi restorasyonu” ifadesi öznel bir yorumdur; metinde böyle bir derecelendirme veya sıralama bulunmamaktadır.
- B Şıkkı: Metinde mimarın “kütüphane” projesi yaptığı da belirtilmiştir. Kütüphane dini bir yapı olmadığı için “sadece dini yapılar” ifadesi yanlıştır.
- C Şıkkı: Metinde çalışmaların hangi ülkede yapıldığına dair bir yer bilgisi verilmemiştir, bu yargıya ulaşılamaz.
- D Şıkkı: Metindeki “Devlet Üstün Hizmet Madalyası” ifadesi, mimarın başarısının devlet (resmi makam) tarafından tescillendiğini kesin olarak kanıtlar.
Doğru cevap D seçeneğidir.
I. Sanatın temel amacı, insanlara hayatın güzelliklerini fark ettirmektir. II. Kendi sesini bulamayan bir sanatçının yarına kalması mümkün değildir. III. Toplumun dertlerini anlatmayan eserler saman alevi gibi sönüp gider. IV. Gelecek nesiller tarafından okunmak isteyen yazar, taklitten uzak durmalıdır.
Numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?
- I ve II.
- I ve III.
- II ve IV.
- III ve IV.
8. Sorunun Çözümü
Yakın anlamlı cümlelerde, kullanılan kelimeler farklı olsa da verilmek istenen mesaj ve şart aynıdır.
- A Şıkkı (I ve II): Birinci cümle sanatın amacını estetiğe, ikinci cümle kalıcılığı özgünlüğe bağlar. Konuları farklıdır.
- B Şıkkı (I ve III): Birinci cümle güzellikten, üçüncü cümle toplumsal faydadan bahseder. Anlamca uzaktır.
- C Şıkkı (II ve IV): II. cümlede “kendi sesini bulmak” (özgünlük) kalıcılığın şartıdır. IV. cümlede “taklitten uzak durmak” (özgünlük) geleceğe kalmanın şartıdır. İkisi de “Kalıcı olmak için özgün olmalısın” mesajını verir.
- D Şıkkı (III ve IV): Üçüncü cümle kalıcılığı toplumsallığa, dördüncü cümle özgünlüğe bağlar. Çelişirler.
İki cümlede de “özgünlük” ve “kalıcılık” ilişkisi kurulduğu için doğru cevap C seçeneğidir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamca diğerleriyle çelişmektedir?
- Eleştiri, bir sanatçının kendi kusurlarını net bir şekilde görmesini sağlayan aynadır.
- Gelişmek isteyen her birey, hakkında yapılan yorumları can kulağıyla dinlemelidir.
- Başkalarının fikirlerine kulak tıkamak, özgün bir eser ortaya koymanın tek şartıdır.
- Dışarıdan gelen uyarılar, doğru yolu bulmamızda bize rehberlik eden pusulalardır.
9. Sorunun Çözümü
Anlamca çelişen cümleler sorularında; üç şık aynı doğrultuda (olumlu veya olumsuz) görüş bildirirken, bir şık bu görüşün tam tersini savunur.
- A Şıkkı: Eleştiriyi kusurları gösteren bir ayna olarak tanımlar, faydalı bulur.
- B Şıkkı: Yorumların can kulağıyla dinlenmesi gerektiğini savunur, dış görüşe açıktır.
- C Şıkkı: Başkalarının fikirlerine kulak tıkamayı (dinlememeyi) önerir. Diğer şıkların aksine dış dönütleri reddeder.
- D Şıkkı: Uyarıları yol gösteren bir pusula olarak görür, faydalı bulur.
A, B ve D seçenekleri eleştiri ve uyarıların gelişime katkısını savunurken; C seçeneği dış etkilere kapanmayı savunarak diğerleriyle çelişir.
“Zirveye uçarak değil, tırmanarak çıkılır; bu yüzden manzaranın tadını en çok, yolda ter dökenler çıkarır.”
Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede anlatılmak istenen düşünceyle çelişmektedir?
- Emek harcanmadan elde edilen kazanımlar, insana kalıcı bir mutluluk sağlamaz.
- Gerçek başarı, şansın değil; dökülen alın terinin ve mücadelenin sonucudur.
- İnsanın hayatta gelebileceği noktayı, çabasından çok sahip olduğu talih belirler.
- Hedefe ulaşmak, zorluklara göğüs germeyi ve sabırlı bir çalışmayı gerektirir.
10. Sorunun Çözümü
Çelişki; bir yargının savunduğu temel düşüncenin tam tersini iddia etmektir. Verilen cümlede başarının tesadüf olmadığı, ancak emek ve çaba (tırmanmak, ter dökmek) ile elde edilebileceği vurgulanmıştır.
- A Şıkkı: Emek olmadan mutluluk olmayacağını savunur. (Örtüşür)
- B Şıkkı: Başarıyı şansa değil, çalışmaya bağlar. (Örtüşür)
- C Şıkkı: Başarıyı çabaya değil, şansa (talihe) bağlar. Bu düşünce, “Zirveye tırmanarak çıkılır” yargısını reddeder. (Çelişir)
- D Şıkkı: Başarı için çalışma ve sabır gerektiğini savunur. (Örtüşür)
Sonuç olarak; emeği reddedip şansı yücelten C seçeneği, metindeki düşünceyle çelişmektedir.
Nitelikli bir bilim insanı, çalışmalarını yürütürken sadece anı yaşamaz; geçmişin tecrübesini ve geleceğin vizyonunu da heybesinde taşır.
Aşağıdakilerden hangisi anlamca bu cümleye en yakındır?
- Bilimsel başarı, bugünün çalışmalarıyla geçmiş ve gelecek arasında sağlam bir köprü kurmaktan geçer.
- Geçmişteki bilimsel birikimi yok sayan araştırmacıların evrensel doğrulara ulaşması mümkün değildir.
- Gelecek nesillere ışık tutmak isteyen her bilim insanı, çağının ötesinde düşünmek zorundadır.
- Bilimin asıl amacı, içinde bulunulan zamanın sorunlarına hızlı ve kesin çözümler üretmektir.
11. Sorunun Çözümü
Yakın anlam sorularında, öncülde verilen cümlenin kapsadığı tüm zaman dilimlerinin (dün, bugün, yarın) seçenekte eksiksiz bulunması gerekir.
- A Şıkkı: Cümledeki “geçmişin tecrübesi”, “anı yaşamak” ve “geleceğin vizyonu” kavramları; bu şıkta “geçmiş, bugün ve gelecek arasında köprü kurmak” ifadesiyle tam olarak karşılanmıştır.
- B Şıkkı: Sadece geçmişe odaklanmış, bugün ve gelecek vurgusu eksik bırakılmıştır.
- C Şıkkı: Sadece geleceğe odaklanmış, geçmişin tecrübesinden bahsedilmemiştir.
- D Şıkkı: Sadece içinde bulunulan zamana (şimdi) odaklanmış, geçmiş ve gelecek ihmal edilmiştir.
Öncüldeki üç zaman boyutunu da (geçmiş-şimdi-gelecek) kapsayan tek seçenek A Şıkkı‘dır.
Yaklaşık yüz yıl önce keşfedilen ve o günden beri gizemini koruyan Mısır çöllerindeki bu antik tapınak, arkeologların açıkladığı yeni bulgularla tekrar dünya gündemine oturdu.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleden kesin olarak çıkarılacak bir yargıdır?
- Tapınaktaki kazı çalışmaları yüz yıldır aralıksız sürmektedir.
- Arkeologlar tapınağın tüm sırlarını çözmeyi başarmıştır.
- Söz konusu yapı, bir asır kadar önce gün yüzüne çıkarılmıştır.
- Mısır’daki en önemli arkeolojik keşif bu tapınaktır.
12. Sorunun Çözümü
Cümlede anlam sorularında “kesin yargı” bulunurken metinde açıkça yazmayan, yorum veya olasılık bildiren ifadeler elenir. Doğru seçenek, cümledeki bir bilginin farklı sözcüklerle ifade edilmiş halidir.
- A Şıkkı: Cümlede tapınağın yüz yıl önce bulunduğu söylenmiş ancak çalışmaların “hiç durmadan” (aralıksız) sürdüğüne dair bir bilgi verilmemiştir.
- B Şıkkı: Metindeki “gizemini koruyan” ifadesi, sırların henüz tamamen çözülmediğini gösterir; bu şık metinle çelişmektedir.
- C Şıkkı: Metinde geçen “yaklaşık yüz yıl önce keşfedilen” ifadesi ile bu şıktaki “bir asır kadar önce gün yüzüne çıkarılmıştır” ifadesi anlamca birebir örtüşmektedir (1 asır = 100 yıl).
- D Şıkkı: Cümlede tapınağın “en önemli” keşif olduğuna dair bir karşılaştırma veya derecelendirme yapılmamıştır.
Verilen cümleden kesin olarak ulaşılabilecek tek yargı C seçeneğidir.
Güzeldi
ben daha iyiyim esik
çok kolaydı ez veleteler sizi hahahah ez win