Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişisel bir görüşe (öznel yargı) yer verilmiştir?
- Klorofil, bitkilerin güneş ışığını kullanarak besin üretmesini sağlayan yeşil renkli moleküldür.
- Türkiye’nin en yüksek noktası olan Ağrı Dağı, 5137 metrelik bir rakıma sahiptir.
- Su, deniz seviyesinde 100 derecede kaynar ve donduğunda hacmi genişler.
- Sonbaharda dökülen sarı yapraklar, insana tarifsiz bir huzur veren eşsiz bir manzara oluşturur.
1. Sorunun Çözümü
Soruda bizden “kişisel görüş” yani öznel yargı içeren cümleyi bulmamız istenmektedir. Öznel yargılar; kanıtlanamayan, kişiden kişiye değişen ve yorum içeren ifadelerdir. Nesnel yargılar ise bilimsel verilere dayanır ve herkesçe kabul edilir.
- A Şıkkı: Klorofilin tanımı bilimsel bir gerçektir ve kanıtlanabilir. (Nesnel)
- B Şıkkı: Ağrı Dağı’nın yüksekliği ölçülebilir, coğrafi bir veridir. (Nesnel)
- C Şıkkı: Suyun kaynama noktası ve fiziksel tepkimesi deneyle ispatlanabilir. (Nesnel)
- D Şıkkı: “Tarifsiz huzur” ve “eşsiz manzara” ifadeleri yazarın kendi duygusunu yansıtır. Başkası için bu manzara hüzünlü veya sıradan olabilir. (Öznel)
Sonuç olarak; A, B ve C şıklarındaki bilgiler kişisel yorumdan uzak ve kanıtlanabilirken, D şıkkı kişisel bir beğeni ve yorum içermektedir.
(I) Kapadokya, şüphesiz dünyanın en büyüleyici atmosferine sahip turizm bölgesidir. (II) Peri bacalarının o masalsı görüntüsü, ziyaretçileri adeta başka bir gezegendeymiş gibi hissettiriyor. (III) Bölgedeki bu jeolojik oluşumlar, Erciyes ve Hasan Dağı’ndan püsküren lavların rüzgâr ve yağmurla aşınması sonucu oluşmuştur. (IV) Gün batımında kızıla boyanan vadileri izlemek, hayatta tadılabilecek en büyük zevklerden biridir.
Bu metinde numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır (Nesneldir)?
- I
- II
- III
- IV
2. Sorunun Çözümü
Bu soru tipinde cümleleri “Kanıtlanabilirlik” (Nesnel-Öznel) açısından incelememiz gerekir. Nesnel yargılar yorumsuzdur ve doğruluğu ispatlanabilir. Öznel yargılar ise kişisel beğeni içerir.
- A Şıkkı (I. Cümle): “En büyüleyici atmosfer” ifadesi kişisel bir beğenidir, ölçülemez. (Öznel)
- B Şıkkı (II. Cümle): “Masalsı görüntü” ve “başka gezegende hissettirmek” tamamen yazarın hissiyatıdır. (Öznel)
- C Şıkkı (III. Cümle): Peri bacalarının oluşumu jeolojik bir süreçtir. Hangi dağlardan püskürdüğü ve nasıl aşındığı bilimsel olarak kanıtlanabilir bir bilgidir. Yorum içermez. (Nesnel)
- D Şıkkı (IV. Cümle): “En büyük zevk” ifadesi kişiden kişiye değişen bir kavramdır. (Öznel)
Görüldüğü üzere I, II ve IV numaralı cümleler yazarın duygularını yansıtırken, III numaralı cümle bilimsel bir veriye dayandığı için nesneldir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?
Bu soru, öznel ve nesnel yargı ayrımını ölçmektedir.
- Yağmurdan sonra toprak kokusunu içine çekmek insana huzur verir.
- Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı, 5137 metre yüksekliğindedir.
- Suyun kaynama noktası, deniz seviyesinde 100 santigrat derecedir.
- İstanbul, nüfus yoğunluğu bakımından Türkiye’nin en kalabalık şehridir.
3. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Nesnel yargılar ölçülebilir ve kanıtlanabilir; öznel yargılar ise kişisel duygu ve yorum içerir.
- A Şıkkı (Doğru): “Huzur verir” ifadesi kişisel bir duygudur, kanıtlanamaz (Öznel).
- B Şıkkı: Dağın yüksekliği ölçülebilir bilimsel bir veridir (Nesnel).
- C Şıkkı: Suyun kaynama noktası deneyle ispatlanabilir (Nesnel).
- D Şıkkı: Nüfus sayımı verileriyle doğrulanabilir (Nesnel).
Diğer seçenekler kanıtlanabilirken, A şıkkı kişisel yoruma dayalıdır.
Fosil yakıtların aşırı kullanımı, – – – –
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa nesnel bir yargı meydana gelir?
- doğaya karşı işlenmiş en büyük ve affedilemez suçtur.
- gelecek nesillere bırakılacak utanç verici bir mirastır.
- atmosferdeki sera gazı oranının artmasına neden olmaktadır.
- insanlığın yaptığı en düşüncesizce davranışlardan biridir.
4. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Nesnel cümleler, “bence” mantığı içermeyen ve herkesçe kabul edilen bilimsel gerçekleri ifade eder.
- A Şıkkı: “Affedilemez suç” ifadesi kişisel ve duygusal bir yorumdur (Öznel).
- B Şıkkı: “Utanç verici” ifadesi kişisel bir değer yargısıdır (Öznel).
- C Şıkkı (Doğru): Sera gazı artışı, bilimsel ölçümlerle tespit edilen bir doğa olayıdır (Nesnel).
- D Şıkkı: “Düşüncesizce” ifadesi yazarın kendi fikridir (Öznel).
Sonuç olarak, sadece C şıkkı bilimsel verilere dayanan bir tamamlamadır.
5 (I) Belgeselde, Mars yüzeyine indirilen son keşif aracının teknik donanımları anlatılıyor. (II) Aracın enerji ihtiyacını karşılayan güneş panellerinin çalışma prensibi şemalarla gösterilmiş. (III) Programın kapanış bölümünde, projede görev alan mühendislerin kısa özgeçmişlerine yer verilmiş. (IV) Yönetmen, uzay boşluğunun insan üzerindeki ürkütücü etkisini büyüleyici bir dille aktarmış. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde öznel anlatım vardır?
- I
- II
- III
- IV
5. Sorunun Çözümü
Öznel anlatım, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan, kişiden kişiye değişen yorum ve beğenileri içerir.
- I Şıkkı: Belgeselin içeriği (teknik donanım anlatımı) kanıtlanabilir, nesneldir.
- II Şıkkı: Güneş panellerinin gösterimi ve şemalar gözlemle doğrulanabilir, nesneldir.
- III Şıkkı: Mühendislerin özgeçmişlerinin verilmesi somut bir veridir, nesneldir.
- IV Şıkkı: “Ürkütücü etki” ve “büyüleyici dil” ifadeleri yazarın kişisel yorumudur, kanıtlanamaz. Bu yüzden özneldir.
Sonuç olarak IV numaralı cümle kişisel görüş içerdiğinden doğru cevap D şıkkıdır.
6 Aşağıdaki cümlelerden hangisinde nesnel anlatım vardır?
- İstanbul, boğaz manzarasıyla dünyanın en huzurlu şehridir.
- Bu yazarın son romanı, okuyucuyu derinden etkileyen bir kurguya sahip.
- Türkiye’nin en yüksek noktası olan Ağrı Dağı, 5137 metre yüksekliğindedir.
- Sonbaharda dökülen yaprakları izlemek insana tarif edilemez bir neşe verir.
6. Sorunun Çözümü
Nesnel anlatım, kişisel duygu ve düşünce içermeyen, araştırma veya gözlem yoluyla doğruluğu kanıtlanabilir yargılardır.
- A Şıkkı: “En huzurlu şehir” ifadesi kişisel bir beğenidir, kanıtlanamaz (Öznel).
- B Şıkkı: “Derinden etkileyen kurgu” ifadesi okuyucudan okuyucuya değişir (Öznel).
- C Şıkkı: Ağrı Dağı’nın yüksekliği ölçülebilir ve bilimsel bir veridir. Kişiye göre değişmez (Nesnel).
- D Şıkkı: “Tarif edilemez neşe” ifadesi duygusal bir yorumdur (Öznel).
Kanıtlanabilir bilimsel veri içerdiği için doğru cevap C şıkkıdır.
Bilim insanlarının Mars yüzeyine gönderdiği yeni keşif aracı, – – – –
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa öznel bir yargı meydana gelir?
- geçen hafta sorunsuz bir şekilde kızıl gezegene iniş yaptı.
- gönderdiği fotoğraflarla hepimizi büyüleyen bir manzaraya şahitlik etti.
- üzerindeki güneş panelleri sayesinde kendi enerjisini üretiyor.
- toprak numunelerini analiz edip verileri merkeze aktardı.
7. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Öznel yargılar; doğruluğu kişiden kişiye değişen, kanıtlanamayan, yorum ve duygu içeren ifadelerdir.
- A Şıkkı: Aracın iniş zamanı ve durumu kanıtlanabilir bilimsel bir veridir (Nesnel).
- B Şıkkı: Cümledeki “büyüleyen bir manzara” ifadesi kişisel bir beğeni ve yorum içerdiğinden kanıtlanamaz (Öznel).
- C Şıkkı: Güneş panellerinin enerji üretmesi teknik bir gerçektir (Nesnel).
- D Şıkkı: Veri aktarımı gözlemlenebilir bir olaydır (Nesnel).
Sonuç olarak, kişisel beğeni içeren ifade B seçeneğindedir.
(I) Sümerler, yazılarını yumuşak kil tabletler üzerine ucu sivri kamışlarla kazırlardı. (II) Bu tabletlerin yaydığı o kadim tarih kokusu insanı gizemli bir yolculuğa çıkarır. (III) Binlerce yıl öncesinden gelen bu eşsiz eserleri incelemek inanılmaz bir duygudur. (IV) İnsanlık tarihinin en büyüleyici icadı şüphesiz yazının bulunuşudur.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde nesnel anlatım vardır?
- I
- II
- III
- IV
8. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Nesnel anlatım; kişisel duygu ve yorum içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı herkesçe kabul edilen ve kanıtlanabilen yargılardır.
- A Şıkkı (I): Sümerlerin yazı yazma materyalleri (kil tablet, kamış) tarihsel olarak kanıtlanabilir bir bilgidir (Nesnel).
- B Şıkkı (II): “Gizemli bir yolculuğa çıkarması” yazarın hissiyatıdır, ölçülemez (Öznel).
- C Şıkkı (III): “Eşsiz eser” ve “inanılmaz bir duygu” ifadeleri kişisel yorumdur (Öznel).
- D Şıkkı (IV): “En büyüleyici icat” ifadesi kişisel bir değerlendirmedir (Öznel).
Sonuç olarak, kanıtlanabilir tarihsel bilgi içeren tek cümle A seçeneğidir.
9 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir değerlendirme yapılmıştır?
- Sabah saatlerinde başlayan yoğun sis nedeniyle vapur seferleri iptal edildi.
- Müzedeki tarihi eserlerin korunması için özel bir iklimlendirme sistemi kuruldu.
- Yazarın son romanı, okuyucuyu derinden etkileyen büyüleyici bir anlatıma sahip.
- Proje ödevlerini tamamlayan öğrenciler dosyalarını öğretmene teslim etti.
9. Sorunun Çözümü
Öznel anlatım; kişiden kişiye değişen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan, yorum ve duygu içeren yargılardır. Nesnel anlatım ise kanıtlanabilir ve yorumsuz verilerdir.
- A Şıkkı: Seferlerin iptal edilmesi herkesçe bilinen, kanıtlanabilir bir durumdur (Nesnel).
- B Şıkkı: Sistemin kurulması gözlemlenebilir bir olaydır (Nesnel).
- C Şıkkı: “Derinden etkileyen” ve “büyüleyici” ifadeleri kişisel beğenidir. Başkasına göre eser sıkıcı olabilir. Kanıtlanamaz (Öznel).
- D Şıkkı: Dosya teslimi somut bir eylemdir (Nesnel).
Sonuç olarak C şıkkı kişisel yorum içerdiği için doğru cevaptır.
10 (I) Safranbolu evleri, Karabük ilimize bağlı Safranbolu ilçesinde bulunmaktadır. (II) Bu evler, 18. ve 19. yüzyıl Osmanlı kent dokusunu günümüze taşıyan en önemli sivil mimari örneklerindendir. (III) Evlerin yapımında ahşap, taş ve kerpiç gibi yerel malzemelerin uyumlu birlikteliği kullanılmıştır. (IV) Dar sokakların arasına gizlenmiş bu şirin evler, insana huzur veren masalsı bir duruşa sahiptir. Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?
- I
- II
- III
- IV
10. Sorunun Çözümü
Bir soruda “kanıtlanabilirlik” soruluyorsa, cümlenin “Öznel” (Kişisel/Kanıtlanamaz) mi yoksa “Nesnel” (Bilimsel/Kanıtlanabilir) mi olduğuna bakılır.
- I. Cümle: Coğrafi konum harita ile ispatlanabilir (Nesnel).
- II. Cümle: Evlerin hangi döneme ait olduğu tarihsel belgelerle kanıtlanabilir (Nesnel).
- III. Cümle: Kullanılan malzemeler (ahşap, taş) incelenerek doğrulanabilir (Nesnel).
- IV. Cümle: “Şirin”, “huzur veren” ve “masalsı” ifadeleri yazarın duygularıdır. Bu duygular ölçülemez ve kanıtlanamaz (Öznel).
I, II ve III numaralı cümleler nesnel iken, IV numaralı cümle özneldir. Doğru cevap D şıkkıdır.
(I) Kapadokya bölgesi, 60 milyon yıl önce Erciyes ve Hasan Dağı’nın püskürttüğü lavlarla oluşmuştur. (II) Rüzgâr ve yağmur sularının bu yumuşak tabakaları aşındırmasıyla peribacaları meydana gelmiştir. (III) Bölgede kayalara oyulmuş çok sayıda yeraltı şehri ve tünel sistemi bulunmaktadır. (IV) Balon turlarıyla gökyüzünden izlenen bu eşsiz manzara, insanın ruhunu huzurla doldurur.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?
- I
- II
- III
- IV
11. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Kanıtlanabilirlik soruluyorsa cümlelerin “Nesnel” (herkesçe kabul edilen, ispatlanan) mi yoksa “Öznel” (kişisel yorum içeren) mi olduğuna bakılır.
- A Şıkkı (I): Bölgenin jeolojik oluşum tarihi bilimsel veridir, kanıtlanabilir (Nesnel).
- B Şıkkı (II): Peribacalarının oluşum süreci coğrafi bir gerçektir, kanıtlanabilir (Nesnel).
- C Şıkkı (III): Yeraltı şehirlerinin varlığı gözlemle tespit edilir, kanıtlanabilir (Nesnel).
- D Şıkkı (IV): “Eşsiz manzara” ve “ruhu huzurla doldurmak” ifadeleri kişisel beğenidir, bilimsel olarak kanıtlanamaz (Öznel).
Diğerleri nesnel iken, IV. cümle öznel olduğu için farklıdır.
(I) Yerli otomobilin ilk prototipi, uluslararası fuarda dün itibarıyla sergilenmeye başlandı. (II) Aracın keskin hatları ve modern duruşu, otomobil tutkunlarını kendisine hayran bırakıyor. (III) İç dizaynındaki sadelik, sürücüye sanki bir uzay üssündeymiş gibi hissettiriyor. (IV) Bu teknoloji harikası araç, yollarda süzülürken adeta geleceğe göz kırpıyor.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde kişisel duygu ve düşüncelere yer verilmemiştir?
- I
- II
- III
- IV
12. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Kişisel duygu ve düşünce içermeyen cümleler, yorum katılmadan aktarılan saf bilgi (Nesnel yargı) cümleleridir.
- A Şıkkı (I): Aracın fuarda sergilenmeye başlanması somut bir olaydır, yazarın duygusunu içermez. (Nesnel)
- B Şıkkı (II): “Hayran bırakmak” ifadesi yazarın kişisel yorumudur. (Öznel)
- C Şıkkı (III): “Uzay üssü gibi hissettirmek” kişisel bir benzetme ve duygudur. (Öznel)
- D Şıkkı (IV): “Teknoloji harikası” ve “geleceğe göz kırpmak” ifadeleri yazarın beğenisini yansıtır. (Öznel)
Sadece I. cümlede kişisel görüşe yer verilmemiştir.
çok güzel bir site LGS düzeyine uygun
LGS düzeyine uygun mükemmel bir site
harika