Fiillerin anlamını durum bakımından etkileyen, eylemin nasıl yapıldığını bildiren sözcüklere “durum zarfı” denir. Durum zarflarını bulmak için fiile “Nasıl?” sorusu sorulur.
Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum zarfı kullanılmıştır?
- Eşyaları taşımak için görevliler yukarı çıktı.
- Beklenen yağmur akşamüzeri yağmaya başladı.
- Usta yazar, son eserini oldukça etkileyici anlatmış.
- Sınavdaki soruların çözümüyle epey uğraştık.
Sorunun Çözümü
Durum zarfları, fiili niteler ve fiile sorulan “Nasıl?” sorusuna cevap verir.
- A) “Yukarı” sözcüğü fiilin yönünü bildirdiği için yer-yön zarfıdır. (Nereye çıktı? -> Yukarı)
- B) “Akşamüzeri” sözcüğü eylemin zamanını bildirdiği için zaman zarfıdır. (Ne zaman başladı? -> Akşamüzeri)
- C) “Etkileyici” sözcüğü, “anlatmış” eyleminin nasıl yapıldığını bildirdiği için durum zarfıdır. (Nasıl anlatmış? -> Etkileyici)
- D) “Epey” sözcüğü eylemin miktarını bildirdiği için miktar zarfıdır. (Ne kadar uğraştık? -> Epey)
Cevap: C
Durum (nitelik) zarfları, fiilleri veya fiilimsileri “nasıl” sorusuna cevap vererek etkileyen sözcüklerdir. Bu sözcükler eylemin yapılış tarzını, özelliğini veya durumunu bildirir.
Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum zarfı kullanılmamıştır?
- Rüzgâr, kurumuş yaprakları hızla savuruyordu.
- Kaplumbağa, yuvasına doğru ağır ağır ilerledi.
- Sıcak çorba, soğuk kış günlerinde içimizi ısıtır.
- Öğrenciler, kütüphanedeki kitapları sessizce inceledi.
Sorunun Çözümü
Durum zarfını bulmak için yükleme (fiile) “Nasıl?” sorusu sorulur. Alınan cevap durum zarfıdır.
- A) “Nasıl savuruyordu?” sorusuna “hızla” cevabı alınır. (Durum Zarfı vardır)
- B) “Nasıl ilerledi?” sorusuna “ağır ağır” cevabı alınır. (Durum Zarfı vardır)
- C) Cümlede “Sıcak” sözcüğü “çorba” ismini nitelediği için sıfat görevindedir. Fiili niteleyen bir sözcük yoktur. (Durum Zarfı yoktur)
- D) “Nasıl inceledi?” sorusuna “sessizce” cevabı alınır. (Durum Zarfı vardır)
Cevap: C
Küresel ısınmayla mücadele kapsamında alınan yeni kararlar, tüm dünyada yakında uygulanmaya başlanacak.
Bu cümlede, altı çizili sözcük fiili hangi yönden tamamlamıştır ve türü nedir?
- Zaman – Zaman Zarfı
- Durum – Durum Zarfı
- Yön – Yer-Yön Zarfı
- Miktar – Azlık-Çokluk Zarfı
Sorunun Çözümü
Fiillere sorulan “Ne zaman?” sorusunun cevabı zaman zarfını verir.
- A) Cümledeki “başlanacak” fiiline “Ne zaman başlanacak?” sorusunu sorduğumuzda “yakında” cevabını alırız. Eylemin gerçekleşme zamanını bildirdiği için zaman zarfıdır.
- B) Eylemin nasıl yapıldığını (durumunu) bildirmemektedir.
- C) Eylemin yönünü (içeri, dışarı vb.) belirtmemektedir.
- D) Eylemin miktarını veya derecesini ifade etmemektedir.
Cevap: A
Uzay araştırmaları yapan bilim insanları, yeni keşfedilen gezegeni incelemek üzere bugün toplandılar. Elde edilen verileri titizlikle analiz ettiler. Teleskoptan yansıyan görüntüleri netleştirmek için merceği ileri geri oynattılar. Bu çalışma için ne kadar emek harcadıklarını çok iyi biliyorlardı.
Bu metindeki altı çizili sözcükler incelendiğinde, aşağıdaki zarf (belirteç) türlerinden hangisine yer verilmediği görülür?
- Zaman Zarfı
- Durum Zarfı
- Yer-Yön Zarfı
- Soru Zarfı
Sorunun Çözümü
Zarflar; fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya kendi türünden sözcükleri çeşitli yönlerden (zaman, durum, yön, miktar) tamamlayan sözcüklerdir.
- A) “Bugün” sözcüğü, fiilin (toplandılar) yapılma zamanını bildirdiği için Zaman Zarfıdır.
- B) “Titizlikle” sözcüğü, fiilin (analiz ettiler) nasıl yapıldığını bildirdiği için Durum Zarfıdır.
- C) “İleri” sözcüğü, yalın halde kullanılarak fiilin (oynattılar) yönünü belirttiği için Yer-Yön Zarfıdır.
- D) Metindeki “ne kadar” ifadesi soru anlamı taşısa da, “çok” sözcüğü burada miktar bildirmektedir. Metinde eylemi soru yoluyla belirten bir Soru Zarfı (nasıl, niçin vb.) kullanılmamıştır.
Cevap: D
Fiilin anlamını zaman bakımından tamamlayan, eylemin ne zaman yapıldığını veya yapılacağını bildiren sözcüklere “zaman zarfı” denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin zamanını bildiren bir zarf kullanılmamıştır?
- Kışın bu dağ geçitleri kapanır.
- Sabahleyin kuş sesleriyle uyandık.
- Yaşlı adam yavaşça içeri girdi.
- Henüz beklediğimiz haber gelmedi.
Sorunun Çözümü
Zaman zarflarını bulmak için yükleme “Ne zaman?” sorusu sorulur. Yer-yön zarfları ise “Nereye?” sorusuna cevap verir.
- A) “Ne zaman kapanır?” sorusunun cevabı olan “Kışın” sözcüğü zaman zarfıdır.
- B) “Ne zaman uyandık?” sorusunun cevabı olan “Sabahleyin” sözcüğü zaman zarfıdır.
- C) “Nereye girdi?” sorusunun cevabı olan “İçeri” sözcüğü yön bildirdiği için yer-yön zarfıdır. Zaman anlamı taşımaz.
- D) “Ne zaman gelmedi?” sorusunun cevabı olan “Henüz” sözcüğü zaman zarfıdır.
Cevap: C
Sözcükler cümledeki kullanım yerlerine göre farklı görevler üstlenir. “Az, çok, fazla, biraz” gibi miktar bildiren sözcükler; bir ismin önüne gelip onu belirtirse sıfat, bir fiilin veya fiilimsinin miktarını belirtirse zarf olur.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde “fazla” sözcüğü miktar zarfı olarak kullanılmıştır?
- Çorbaya fazla tuz atarsan tadı bozulur.
- Bu fazla kilolardan kurtulmam gerekiyor.
- Güneşte fazla kalırsan cildin zarar görür.
- Masadaki fazla tabakları mutfağa götür.
Sorunun Çözümü
Miktar bildiren sözcüğün zarf olabilmesi için bir eylemi (fiili) etkilemesi ve “Ne kadar?” sorusuna cevap vermesi gerekir.
- A) “Fazla tuz” tamlamasında ismin miktarını belirttiği için sıfattır.
- B) “Fazla kilo” tamlamasında ismin miktarını belirttiği için sıfattır.
- C) “Ne kadar kalırsan?” sorusuna cevap verip “kalmak” eylemini etkilediği için miktar zarfıdır.
- D) “Fazla tabak” tamlamasında ismin miktarını belirttiği için sıfattır.
Cevap: C
Miktar zarfları; fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya kendi türünden sözcükleri miktar (azlık-çokluk) yönünden belirten sözcüklerdir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde miktar zarfı kullanılmıştır?
- Güneş panellerinin kurulumu yarın başlayacak.
- Rüzgâr türbinleri tepeye yavaşça kuruldu.
- Bu yılki kuraklık tarım üretimini epey etkiledi.
- Mühendisler şantiyeden içeri girdi.
Sorunun Çözümü
Fiile sorulan “Ne kadar?” sorusunun cevabı miktar (azlık-çokluk) zarfını verir.
- A) “Yarın” sözcüğü fiilin zamanını bildirmektedir (Zaman Zarfı).
- B) “Yavaşça” sözcüğü eylemin nasıl yapıldığını bildirmektedir (Durum Zarfı).
- C) “Etkiledi” fiiline “Ne kadar etkiledi?” sorusu sorulduğunda “epey” cevabı alınır. Miktar bildirdiği için miktar zarfıdır.
- D) “İçeri” sözcüğü eylemin yönünü bildirmektedir (Yer-Yön Zarfı).
Cevap: C
“Antarktika’da yaşayan imparator penguenler, dondurucu soğuklarda yavrularını korumak için nasıl mücadele eder?”
Bu cümlede, fiili (eylemi) etkileyen soru sözcüğü aşağıdaki zarf türlerinden hangisine örnektir?
- Durum zarfı
- Zaman zarfı
- Miktar zarfı
- Soru zarfı
Sorunun Çözümü
Fiilleri veya fiilimsileri soru yoluyla belirten; eylemin zamanını, sebebini, miktarını veya yapılış biçimini soran sözcüklere Soru Zarfı denir.
- A) Durum zarfı, “nasıl” sorusunun cevabıdır (Örn: Hızlı koştu). Soru sözcüğünün kendisi değildir.
- B) Zaman zarfı, “ne zaman” sorusunun cevabıdır (Örn: Yarın gelecek).
- C) Miktar zarfı, “ne kadar” sorusunun cevabıdır (Örn: Çok bekledi).
- D) Cümledeki “nasıl” sözcüğü, “mücadele eder” fiilini soru yoluyla etkilediği için Soru Zarfıdır.
Cevap: D
Zarflar (belirteçler); fiilleri durum, zaman, miktar, yer-yön ve soru bakımından tamamlayan sözcüklerdir. Görevlerine göre farklı türlere ayrılırlar.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan zarf, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
- Rüzgârın etkisiyle ağaç dalları hızla sallanıyordu.
- Hedeflerine ulaşmak için bu sene fazla çalışmalısın.
- Küçük çocuk, annesinin elini sıkıca tutmuştu.
- Genç şair, kaleme aldığı şiirlerini duygulu okurdu.
Sorunun Çözümü
Zarf türünü belirlemek için fiile sorulan soruya bakılır. “Nasıl?” sorusu durum zarfını, “Ne kadar?” sorusu miktar zarfını buldurur.
- A) “Nasıl sallanıyordu?” sorusuna “Hızla” cevabı verilir. Durum zarfıdır.
- B) “Ne kadar çalışmalısın?” sorusuna “Fazla” cevabı verilir. Miktar (Azlık-Çokluk) zarfıdır.
- C) “Nasıl tutmuştu?” sorusuna “Sıkıca” cevabı verilir. Durum zarfıdır.
- D) “Nasıl okurdu?” sorusuna “Duygulu” cevabı verilir. Durum zarfıdır.
Cevap: B
Yazar, son romanındaki olayları okuyucuya etkileyici anlatmış.
Bu cümledeki koyu yazılan sözcük, anlam özelliğine göre aşağıdakilerden hangisidir?
- Zaman zarfı
- Miktar zarfı
- Durum zarfı
- Yer-yön zarfı
Sorunun Çözümü
Fiillere sorulan “Nasıl?” sorusunun cevabı olan sözcükler, eylemin niteliğini bildirdiği için durum zarfı olarak adlandırılır.
- Analiz: Cümledeki yüklem (fiil) “anlatmış” sözcüğüdür.
- Soru: Nasıl anlatmış?
- Cevap: “Etkileyici” (Cevap eylemin nasıl yapıldığını bildirmektedir).
- Sonuç: Eylemin durumunu bildirdiği için bu sözcük durum zarfıdır.
Cevap: C
Soru zarfları; fiilleri veya fiilimsileri zaman, durum, miktar, yer-yön veya sebep yönünden soru yoluyla belirten sözcüklerdir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir zarfla sağlanmıştır?
- Bu yılki bilim fuarına kimler katılacak?
- Laboratuvarda kaç deney tüpü kırıldı?
- Araştırma raporunu teslim ettin mi?
- Yeni keşfedilen gezegen nasıl gözlemlendi?
Sorunun Çözümü
Soru bildiren sözcük bir ismin yerini tutuyorsa zamir, bir ismi belirtiyorsa sıfat, fiili belirtiyorsa zarftır.
- A) “Kimler” sözcüğü ismin yerini tuttuğu için soru zamiridir.
- B) “Kaç” sözcüğü “deney tüpü” ismini belirttiği için soru sıfatıdır.
- C) Soru anlamı “mi” soru edatı ile sağlanmıştır.
- D) “Nasıl” sözcüğü “gözlemlendi” fiilini (eylemin yapılış şeklini) sorduğu için soru zarfıdır.
Cevap: D
1. Dağcılar, zirveye ulaşmak için yukarıya tırmandı. 2. Köyün aşağı mahallesinde düğün vardı. 3. Tehlikeyi fark eden sürücü, aracı hemen geri çekti. 4. Misafirler gelince ev sahibi onları içeriye buyur etti.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde, altı çizili sözcük yer-yön zarfı olarak kullanılmıştır?
- 1
- 2
- 3
- 4
Sorunun Çözümü
Yer-yön bildiren sözcükler (içeri, dışarı, aşağı, yukarı, ileri, geri vb.) ek almadan fiili etkilerse zarf olur. Ek alırlarsa isim, bir ismi nitelerlerse sıfat olurlar.
- A) “Yukarıya” sözcüğü ismin -e hâl ekini aldığı için isimleşmiştir.
- B) “Aşağı” sözcüğü “mahalle” ismini nitelediği için sıfat görevindedir.
- C) “Geri” sözcüğü ek almamış (yalın hâlde) ve “çekti” fiilinin yönünü belirttiği için Yer-Yön Zarfıdır.
- D) “İçeriye” sözcüğü yönelme hâl eki (-e) aldığı için isim görevindedir.
Cevap: C
Çok beğendim teşekkürler çözümlütest. com soru ve test sayısı artırın çok iyi
Her gün en az 50 adet sorumuz sitemize eklenmektedir. Başarılarınızın devamını diliyorum. İnşallah kendi sınıf seviyenizde de yüzlerce soru eklenmiş olacak. Özellikle 8 sınıf derslerini LGS seviyesinde mükemmel derecede hazırlamaktayız. Gelecek yıl için sınavlara hazırlık aşamasında soru bankası olarak sitemize güvenli kullanabilirsin.