8. Sınıf Matematik Veri Analizi 1. Test
1
0 10 20 30 40 30 20 40 10 20 30 K Şubesi L Şubesi M Şubesi Roman Şiir

Bir yayınevinin K, L ve M şubelerinde bir haftada satılan Roman ve Şiir kitaplarının sayıları yukarıdaki sütun grafiğinde gösterilmiştir.

Buna göre, bu verilerin sıklık tablosu ile gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

  • ŞubeRomanŞiir
    K2030
    L1040
    M3020
  • ŞubeRomanŞiir
    K3040
    L2010
    M3020
  • ŞubeRomanŞiir
    K3020
    L4010
    M2030
  • ŞubeRomanŞiir
    K2030
    L4010
    M2030

1. Sorunun Çözümü

Strateji: Grafikteki her bir şube için mavi (Roman) ve kırmızı (Şiir) sütunların boylarını y eksenindeki değerlerle eşleştirerek tabloyu oluşturmalıyız.

1. Adım: K Şubesi verilerini okuyalım: Mavi sütun (Roman) ( 30 ), Kırmızı sütun (Şiir) ( 20 )’dir.

2. Adım: L Şubesi verilerini okuyalım: Mavi sütun (Roman) ( 40 ), Kırmızı sütun (Şiir) ( 10 )’dur.

3. Adım: M Şubesi verilerini okuyalım: Mavi sütun (Roman) ( 20 ), Kırmızı sütun (Şiir) ( 30 )’dur.

Sonuç: Bu değerlere sahip tablo (K: 30-20, L: 40-10, M: 20-30) C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru cevap C seçeneğidir.

2
Okul Kağıt (kg) Plastik (kg) Cam (kg)
Atatürk O.O. \( 120 \) \( 85 \) \( 60 \)
Cumhuriyet O.O. \( 95 \) \( 110 \) \( 45 \)
Gazi O.O. \( 130 \) \( 90 \) \( 75 \)

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, “Doğayı Koru” projesi kapsamında üç farklı ortaokulun topladığı atık miktarlarını yukarıdaki tabloda listelemiştir.

Bu okulların topladığı atık türlerini ve miktarlarını birbirleriyle karşılaştırmak isteyen bir proje yöneticisi için görsel açıdan en kullanışlı grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?

  • Daire grafiği
  • Üçlü sütun grafiği
  • Üçlü çizgi grafiği
  • Histogram

2. Sorunun Çözümü

Strateji: Veri setinin türüne (kategorik mi, sürekli mi) ve amacımıza (karşılaştırma mı, dağılım mı) bakarak karar vermeliyiz.

1. Analiz: Tabloda üç farklı okul (kategorik veri) ve her okul için üç farklı atık türü (alt kategoriler) bulunmaktadır. Amacımız bu grupları birbiriyle kıyaslamaktır.

2. Eleme:
Çizgi grafiği: Genellikle verilerin zaman içindeki değişimini (artış/azalış) göstermek için kullanılır. Burada zaman değişkeni yoktur.
Daire grafiği: Bir bütünün parçalarını göstermek için idealdir ancak üç okulun üç ayrı verisini tek grafikte göstermek karmaşık olur.

Sonuç: Birden fazla grubun (okulların) verilerini (atık türlerini) yan yana koyarak en iyi kıyaslama imkanı sunan grafik türü sütun grafiğidir.

Doğru cevap B seçeneğidir.

3
60 120 180 240 240 180 160 140 Mavi Siyah Gri Kırmızı Araç Renk Dağılımı

Bir otomobil galerisinin yıllık satış raporuna göre satılan araçların renklere göre sayısal dağılımı yukarıdaki sütun grafiğinde verilmiştir.

Bu veriler bir daire grafiğine dönüştürüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi yanlış olur?

  • Siyah renkli araçlara ait daire diliminin merkez açısı \( 90^{\circ} \)’dir.
  • Tüm satışların %25’ini Siyah renkli araçlar oluşturur.
  • Mavi renkli araçlara ait merkez açı, Kırmızı renkli araçlara ait merkez açıdan \( 40^{\circ} \) fazladır.
  • Gri ve Kırmızı renkli araçların toplam merkez açısı \( 150^{\circ} \)’dir.

3. Sorunun Çözümü

Strateji: Önce toplam araç sayısını bulup, her bir araca veya gruba düşen merkez açıyı \( 360^{\circ} \) üzerinden hesaplamalıyız.

1. Adım: Grafikteki değerleri toplayarak toplam araç sayısını bulalım: $$ 240 + 180 + 160 + 140 = 720 \text{ Araç} $$

2. Adım: Daire grafiğinde toplam açı \( 360^{\circ} \) olduğundan, her bir araç için düşen açıyı (katsayıyı) bulalım: $$ \frac{360^{\circ}}{720} = 0,5^{\circ} $$ Yani her 1 araç \( 0,5^{\circ} \)’ye (yarım dereceye) karşılık gelmektedir.

3. Adım: Her rengin merkez açısını hesaplayalım:
\( \text{Mavi: } 240 \times 0,5 = 120^{\circ} \)
\( \text{Siyah: } 180 \times 0,5 = 90^{\circ} \)
\( \text{Gri: } 160 \times 0,5 = 80^{\circ} \)
\( \text{Kırmızı: } 140 \times 0,5 = 70^{\circ} \)

4. Adım: Seçenekleri kontrol edelim:
A) Siyah \( 90^{\circ} \)’dir. (Doğru)
B) Siyah \( 180 \) araçtır. \( \frac{180}{720} = \frac{1}{4} = \%25 \). (Doğru)
C) Mavi (\( 120^{\circ} \)) ile Kırmızı (\( 70^{\circ} \)) farkı: \( 120 – 70 = 50^{\circ} \)’dir. Ancak şıkta \( 40^{\circ} \) denilmiştir. (Yanlış)
D) Gri (\( 80^{\circ} \)) + Kırmızı (\( 70^{\circ} \)) = \( 150^{\circ} \). (Doğru)

Sonuç: C seçeneğindeki ifade yanlıştır.

Doğru cevap C seçeneğidir.

4
68 70 72 1. Sınav 74 71 69 2. Sınav 70 72 75 3. Sınav 76 71 68 4. Sınav 72 70 74 5. Sınav Deniz Arda Beril

Yukarıdaki sütun grafiğinde Deniz, Arda ve Beril’in 5 farklı deneme sınavındaki matematik net sayıları renkli sütunlarla gösterilmiştir. Sütunların üzerindeki sayılar net değerlerini ifade etmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu üç öğrencinin sınav ortalamalarından biri değildir?

  • \( 70,8 \)
  • \( 71,6 \)
  • \( 71,2 \)
  • \( 72,0 \)

4. Sorunun Çözümü

Strateji: Grafikte her bir öğrenciye (renge) ait sütunların üzerindeki değerleri toplayıp sınav sayısına (5) bölerek aritmetik ortalamayı hesaplamalıyız.

1. Adım (Deniz – Lacivert):
Netler: \( 68 + 74 + 70 + 76 + 72 = 360 \)
Ortalama: \( \frac{360}{5} = 72,0 \)

2. Adım (Arda – Turuncu):
Netler: \( 70 + 71 + 72 + 71 + 70 = 354 \)
Ortalama: \( \frac{354}{5} = 70,8 \)

3. Adım (Beril – Yeşil):
Netler: \( 72 + 69 + 75 + 68 + 74 = 358 \)
Ortalama: \( \frac{358}{5} = 71,6 \)

Sonuç: Hesapladığımız ortalamalar \( 72,0 \), \( 70,8 \) ve \( 71,6 \)’dır. Şıklarda verilen \( 71,2 \) değeri bu sonuçlar arasında yoktur.

Doğru cevap C seçeneğidir.

5
Bilyelerin renk dağılımını gösteren daire grafiği: Kırmızı 140 derece, Mavi 120 derece, Sarı bilinmiyor. Kırmızı 140° Mavi 120° Sarı ?

Bir torbada bulunan toplam \(72\) adet bilyenin renklere göre dağılımı yukarıdaki daire grafiğinde verilmiştir. Sarı renkli bölgenin merkez açısı verilmemiştir.

Bu verilerin sütun grafiğinde gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

  • Kırmızı: \(30\), Mavi: \(24\), Sarı: \(18\)
  • Kırmızı: \(24\), Mavi: \(20\), Sarı: \(28\)
  • Kırmızı: \(35\), Mavi: \(25\), Sarı: \(12\)
  • Kırmızı: \(28\), Mavi: \(24\), Sarı: \(20\)

5. Sorunun Çözümü

Strateji: Verilmeyen açıyı bulup, toplam bilye sayısı ile toplam açı arasındaki orantıyı kullanarak her renge düşen sayıyı hesaplayacağız.

1. Adım: Dairenin tamamı \(360^\circ\) olduğundan sarı bölgenin açısını bulalım:

$$360^\circ – (140^\circ + 120^\circ) = 360^\circ – 260^\circ = 100^\circ$$

Sarı bölge \(100^\circ\) ile temsil edilmektedir.

2. Adım: Toplam \(72\) bilye \(360^\circ\) ile gösterilmektedir. Orantı kuralım:

$$\frac{72}{360} = \frac{1}{5} = 0{,}2$$

Yani her \(1^\circ\) açı \(0{,}2\) bilyeye karşılık gelir (veya \(5^\circ\) açı \(1\) bilyedir).

3. Adım: Her rengin sayısını hesaplayalım:

  • Kırmızı: \(140 \times 0{,}2 = 28\) bilye
  • Mavi: \(120 \times 0{,}2 = 24\) bilye
  • Sarı: \(100 \times 0{,}2 = 20\) bilye

Sonuç: Doğru dağılım Kırmızı (\(28\)), Mavi (\(24\)), Sarı (\(20\)) şeklindedir.

Doğru cevap D seçeneğidir.

6
1. ve 2. Hafta Gelir, Gider ve Kâr verilerini gösteren çizgi grafiği. 0 20 40 60 80 1. Hafta 2. Hafta Gelir Gider Kâr

Yukarıdaki çizgi grafiğinde bir şirketin iki haftalık gelir, gider ve kâr durumları (Bin TL cinsinden) gösterilmiştir.

Bu verilere ait sıklık tablosu aşağıdakilerden hangisidir?

  • 1. Hafta: Gelir \(60\), Gider \(40\), Kâr \(20\)
    2. Hafta: Gelir \(80\), Gider \(50\), Kâr \(30\)
  • 1. Hafta: Gelir \(60\), Gider \(40\), Kâr \(20\)
    2. Hafta: Gelir \(80\), Gider \(30\), Kâr \(50\)
  • 1. Hafta: Gelir \(50\), Gider \(30\), Kâr \(20\)
    2. Hafta: Gelir \(80\), Gider \(40\), Kâr \(40\)
  • 1. Hafta: Gelir \(60\), Gider \(50\), Kâr \(10\)
    2. Hafta: Gelir \(70\), Gider \(20\), Kâr \(50\)

6. Sorunun Çözümü

Strateji: Grafikteki eksen değerleri okunarak tablodaki karşılıkları kontrol edilir.

Grafik incelendiğinde;

1. Hafta değerleri: Gelir \(60\), Gider \(40\), Kâr \(20\)’dir (Kâr = \(60-40=20\)).

2. Hafta değerleri: Gelir \(80\), Gider \(30\) (iki çizgi arası), Kâr \(50\)’dir (Kâr = \(80-30=50\)).

Sonuç: Bu veri seti B seçeneği ile tam uyumludur.

Doğru cevap B seçeneğidir.

7

Bir lojistik firmasının deposunda 2020 yılı başında \( 1000 \) adet koli bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda 2020, 2021 ve 2022 yıllarında depoya gelen ve depodan sevk edilen koli sayıları verilmiştir.

Yıl Gelen Koli Sevk Edilen
2020 \( 400 \) \( 200 \)
2021 \( 150 \) \( 450 \)
2022 \( 300 \) \( 100 \)

Buna göre, bu yılların sonundaki depoda bulunan koli sayısını gösteren grafik aşağıdakilerden hangisidir?

  • 1200 900 1100 2020 2021 2022
  • 2020 2021 2022
  • 2020 2021 2022
  • 2020 2021 2022

7. Sorunun Çözümü

Stok değişimlerini sırasıyla hesaplayalım:

  • 2020 Sonu: \( 1000 + (400 – 200) = 1200 \)
  • 2021 Sonu: \( 1200 + (150 – 450) = 900 \) (Azalma var)
  • 2022 Sonu: \( 900 + (300 – 100) = 1100 \) (Artış var)

Bu verilere göre grafik; önce \( 1200 \)’e çıkmalı, sonra \( 900 \)’a düşmeli, son olarak \( 1100 \)’e yükselmelidir.

Doğru cevap A seçeneğidir.

8

Bir giyim mağazasında satılan K (Kazak), M (Mont) ve P (Pantolon) ürünlerinin birer adetinin alış ve satış fiyatları Grafik 1’de; bu ürünlerden bir ay boyunca kaçar adet satıldığı ise Grafik 2’de gösterilmiştir.

Grafik 1: Birim Fiyatlar (TL) 0 50 100 150 200 250 K M P Alış Satış Grafik 2: Satış Adetleri 0 100 200 300 400 K M P

Mağaza, bu üç ürünün satışından elde edilen kârı hesaplamaktadır. (Vergi ve diğer giderler ihmal edilecektir.)

Buna göre, bu mağazanın bir aylık satış sonunda K, M ve P ürünlerinden elde ettiği toplam kâr kaç Türk Lirasıdır?

  • \( 18\,000 \)
  • \( 19\,000 \)
  • \( 20\,500 \)
  • \( 21\,000 \)

8. Sorunun Çözümü

Strateji: Her ürün için \( \text{Kâr} = (\text{Satış} – \text{Alış}) \times \text{Adet} \) formülünü uygulayalım.

  • 1. K Ürünü:
    Birim Kâr: \( 70 – 50 = 20 \) TL
    Toplam: \( 400 \times 20 = 8\,000 \) TL
  • 2. M Ürünü:
    Birim Kâr: \( 200 – 150 = 50 \) TL
    Toplam: \( 100 \times 50 = 5\,000 \) TL
  • 3. P Ürünü:
    Birim Kâr: \( 110 – 80 = 30 \) TL
    Toplam: \( 200 \times 30 = 6\,000 \) TL

Sonuç: Toplam Kâr \( 8\,000 + 5\,000 + 6\,000 = 19\,000 \) TL’dir.

Doğru cevap B seçeneğidir.

9
2022 Yılı (Toplam 180 Ton) 2023 Yılı (Toplam 120 Ton) Metal 160° Diğer Metal 210° Diğer

Bir geri dönüşüm tesisine 2022 ve 2023 yıllarında getirilen atıkların türlerine göre dağılımı yukarıdaki daire grafiklerinde gösterilmiştir.

Bu tesise 2022 yılında toplam \( 180 \) ton, 2023 yılında ise toplam \( 120 \) ton atık girişi olmuştur.

Buna göre, bu iki yılda toplanan toplam “Metal” atık miktarı kaç tondur?

  • \( 140 \)
  • \( 150 \)
  • \( 160 \)
  • \( 180 \)

9. Sorunun Çözümü

Strateji: Toplam miktar ile daire grafiğindeki açı oranını \( \frac{\text{Açı}}{360^\circ} \times \text{Toplam} \) formülüyle hesaplayacağız.

  • 1. 2022 Yılı Metal Miktarı:
    Oran: \( \frac{160}{360} = \frac{4}{9} \) (Sadeleştirilmiş)
    Miktar: \( 180 \times \frac{4}{9} = 20 \times 4 = 80 \) ton
  • 2. 2023 Yılı Metal Miktarı:
    Oran: \( \frac{210}{360} = \frac{7}{12} \)
    Miktar: \( 120 \times \frac{7}{12} = 10 \times 7 = 70 \) ton

Sonuç: Toplam Metal = \( 80 + 70 = 150 \) ton bulunur.

Doğru cevap B seçeneğidir.

10
2023 Satış Dağılımı 2024 Satış Dağılımı Soru Bank. 160° Roman 100° Hikaye 100° Soru Bank. 120° Roman 120° Hikaye 120° Kitap Türü 2023 Fiyatı (TL) 2024 Fiyatı (TL) Roman 40 45 Soru Bankası 60 70 Hikaye 30 35

Yukarıdaki daire grafiklerinde bir yayınevinin 2023 ve 2024 yıllarında sattığı kitap türlerinin dağılımı, tabloda ise bu kitapların yıllara göre adet satış fiyatları verilmiştir.

Bu yayınevi 2023 yılında toplam \( 360 \) adet, 2024 yılında ise toplam \( 300 \) adet kitap satışı yapmıştır.

Buna göre, yayınevinin kitap satışından 2024 yılında elde ettiği toplam gelir, 2023 yılına göre kaç TL azalmıştır?

  • \( 1200 \)
  • \( 1400 \)
  • \( 1600 \)
  • \( 1800 \)

10. Sorunun Çözümü

Strateji: Her iki yıl için kitap sayılarını grafiklerden bulup, birim fiyatlarla çarparak toplam gelirleri karşılaştıracağız.

1. Adım: 2023 Geliri (Toplam \( 360 \) Adet)
2023 grafiğinde \( 360^\circ = 360 \) adet olduğu için \( 1^\circ = 1 \) kitap demektir.

  • Roman (\( 100^\circ \)): \( 100 \times 40 = 4000 \) TL
  • Soru Bank. (\( 160^\circ \)): \( 160 \times 60 = 9600 \) TL
  • Hikaye (\( 100^\circ \)): \( 100 \times 30 = 3000 \) TL
  • 2023 Toplam: \( 16\,600 \) TL

2. Adım: 2024 Geliri (Toplam \( 300 \) Adet)
2024 grafiği 3 eşit parçaya bölünmüştür. Her türden \( \frac{300}{3} = 100 \) adet satılmıştır.

  • Roman: \( 100 \times 45 = 4500 \) TL
  • Soru Bank.: \( 100 \times 70 = 7000 \) TL
  • Hikaye: \( 100 \times 35 = 3500 \) TL
  • 2024 Toplam: \( 15\,000 \) TL

Sonuç: Gelirdeki azalma miktarı: $$16\,600 – 15\,000 = 1\,600 \text{ TL}$$

Doğru cevap C seçeneğidir.

11
2020 Yılı Üretimi (Toplam 200 Adet) 2021 Yılı Üretimi (Toplam 300 Adet) K Model 108° Diğer K Model 180° Diğer

Bir fabrikada 2020 ve 2021 yıllarında üretilen oyuncak arabaların modellerine göre dağılımı yukarıdaki daire grafiklerinde verilmiştir.

Bu fabrikada 2020 yılında toplam \( 200 \) adet, 2021 yılında ise toplam \( 300 \) adet oyuncak araba üretilmiştir.

Buna göre, bu iki yılda üretilen toplam “K Model” araba sayısı, iki yılda üretilen tüm arabaların yüzde kaçıdır?

  • \( 40 \)
  • \( 42 \)
  • \( 45 \)
  • \( 48 \)

11. Sorunun Çözümü

Strateji: Her iki yıl için K Model üretim sayılarını bulup toplayacak ve genel toplama oranlayacağız.

1. Adım: 2020 Yılı K Model Sayısı
Açı \( 108^\circ \). Oran \( \frac{108}{360} = \frac{3}{10} \). $$200 \times \frac{3}{10} = 60 \text{ adet}$$

2. Adım: 2021 Yılı K Model Sayısı
Açı \( 180^\circ \). Oran \( \frac{180}{360} = \frac{1}{2} \). $$300 \times \frac{1}{2} = 150 \text{ adet}$$

3. Adım: Yüzde Hesabı
Toplam K Model: \( 60 + 150 = 210 \)
Genel Toplam: \( 200 + 300 = 500 \) $$\text{Yüzde} = \frac{210}{500} = \frac{42}{100} = \%42$$

Doğru cevap B seçeneğidir.

12

Aşağıdaki tabloda, veri analizi yapılırken karşılaşılan üç farklı araştırma durumu verilmiştir.

No Araştırma Durumu
I Bir bebeğin kütlesinin aylara göre değişiminin izlenmesi.
II Bir okul kütüphanesindeki kitapların türlerine göre (roman, şiir, tarih vb.) dağılımının gösterilmesi.
III Dört farklı markanın ürettiği buzdolabı sayılarının karşılaştırılması.

Buna göre, bu verilerin en uygun şekilde gösterilebileceği grafik türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  • Sütun – Çizgi – Daire
  • Çizgi – Sütun – Daire
  • Çizgi – Daire – Sütun
  • Daire – Çizgi – Sütun

12. Sorunun Çözümü

Strateji: Verilerin doğasına (süreklilik, bütünün parçası olma veya kıyaslama) göre en uygun grafik türünü belirleyeceğiz.

  • I. Durum (Değişim): “Aylara göre değişim” ifadesi süreklilik bildirir. Zamana bağlı artış/azalışları göstermek için en uygun grafik Çizgi Grafiğidir.
  • II. Durum (Dağılım): Bir bütünün (tüm kitaplar) parçalara ayrılmasını ve oransal dağılımını göstermek için en uygun grafik Daire Grafiğidir.
  • III. Durum (Kıyaslama): Farklı kategorilerdeki (markalar) verilerin büyüklüklerini karşılaştırmak için en uygun grafik Sütun Grafiğidir.

Sıralama: Çizgi – Daire – Sütun

Doğru cevap C seçeneğidir.


İşlemler

Geçmiş Sonuçlar

    One Comment

    Bir Yorum Yaz