Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
- Cumhuriyet Bayramı törenleri için Taksim Meydanı’nda hazırlıklar başladı.
- Fotoğrafçılar, gün batımını çekmek için Nemrut dağına tırmandı.
- Bu yıl okulumuzda ikinci yabancı dil olarak İtalyanca eğitimi verilecek.
- Meteoroloji, Kuzey Ege’de beklenen fırtına için uyarıda bulundu.
1. Sorunun Çözümü
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlamalıdır.
- A Şıkkı: “Taksim Meydanı” özel isimdir, büyük yazılır ve gelen ek kesmeyle ayrılır. (Doğru)
- B Şıkkı: “Nemrut dağına” ifadesi yanlıştır. Özel isme dahil olduğu için Nemrut Dağı’na şeklinde yazılmalıdır.
- C Şıkkı: Dil isimleri (İtalyanca) büyük harfle başlar. (Doğru)
- D Şıkkı: Yön isimleri özel isimden önce gelirse (Kuzey Ege) büyük harfle başlar. (Doğru)
Cevap B seçeneğidir.
Sanatçının 1965’den(I) günümüze ulaşan tablolarında İngiliz anahtarı(II) gibi şaşırtıcı detaylar gizlidir. Bu eserler, sergilendiği salon da(III) büyük ilgi görmüştür. Tabloların çoğunda Milli mücadele(IV) yıllarının izleri sürülmektedir.
Bu metindeki numaralanmış bölümlerden hangisinde yazım yanlışı yoktur?
- I
- II
- III
- IV
2. Sorunun Çözümü
Numaralanmış bölümlerin yazım kurallarına uygunluğu aşağıda incelenmiştir:
- I. Bölüm: 1965 sayısı “ş” sert ünsüzüyle bittiği için gelen ek sertleşerek “1965’ten” şeklinde yazılmalıdır. (Yanlış)
- II. Bölüm: Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel ad büyük yazılır (Örn: Antep fıstığı, Van kedisi). “İngiliz anahtarı” yazımı doğrudur.
- III. Bölüm: Bulunma hâl eki olan “-da/-de” bitişik yazılır. Burada bağlaç değil, ek olduğu için “salonda” şeklinde yazılmalıdır. (Yanlış)
- IV. Bölüm: Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar. “Millî Mücadele” şeklinde yazılmalıdır. (Yanlış)
Cevap B seçeneğidir.
I. Romanlarında Batılılaşma sorununu sıkça işlemiştir. II. Mahalleye yeni taşınan Mersin’liler bizi çaya davet etti. III. Okulumuzda 14 Mart tıp bayramı etkinliği düzenlendi. IV. Elmaları kardeş payı yapıp üçer üçer bölüştüler.
Numaralanmış cümlelerden hangilerinde yazım yanlışı yapılmıştır?
- I ve II.
- I ve IV.
- II ve III.
- III ve IV.
3. Sorunun Çözümü
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve çoğul ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Ayrıca millî ve dinî bayramlarla anma ve kutlama günlerinin adları büyük harfle başlar.
- I. Cümle: “Batılılaşma” kelimesinde özel isme gelen yapım eki ayrılmamıştır. (Doğru)
- II. Cümle: “Mersin’liler” yazımı yanlıştır. Özel ada gelen yapım eki (-li) ve sonrasındaki ekler kesmeyle ayrılmaz. Doğrusu “Mersinliler” olmalıdır.
- III. Cümle: “tıp bayramı” yazımı yanlıştır. Belirli günler ve bayramlar büyük yazılır. Doğrusu “Tıp Bayramı” olmalıdır.
- IV. Cümle: Üleştirme sayıları (üçer) rakamla değil yazıyla yazılır. (Doğru)
Yazım yanlışı olan cümleler II ve III’tür. Cevap C seçeneğidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
- Atatürk, 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a çıktı.
- Okullar bu yıl 14 Haziran Cuma günü kapanacak.
- Haftaya çarşamba günü tiyatroya gideceğiz.
- Her yıl Mayıs ayında yayla şenlikleri düzenlenir.
4. Sorunun Çözümü
Ay ve gün adları, yanlarında belirli bir rakam (tarih) varsa büyük harfle; rakam yoksa küçük harfle başlar.
- A Şıkkı: “19 Mayıs 1919” ifadesinde rakam bulunduğu için ay adı büyük yazılmıştır. (Doğru)
- B Şıkkı: “14 Haziran Cuma” ifadesinde sayısal veri olduğu için hem ay hem de gün adı büyük yazılmıştır. (Doğru)
- C Şıkkı: “çarşamba” kelimesinin yanında sayısal bir tarih (örn: 5 Çarşamba) olmadığı için küçük yazılmıştır. (Doğru)
- D Şıkkı: “Mayıs” kelimesinin yanında belirli bir gün sayısı (rakam) yoktur. Bu nedenle “mayıs ayında” şeklinde küçük harfle yazılmalıdır.
Cevap D seçeneğidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
- Güneydoğu Anadolu’nun tarihi dokusu turistleri büyülüyor.
- Toplantıda konuşulan herşey tutanaklara eksiksiz geçirildi.
- Mademki planlar değişti, yeni bir rota belirlemeliyiz.
- Kardeşim de bu zorlu sınav sürecini başarıyla atlattı.
5. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Türkçede “şey” sözcüğü daima ayrı yazılır (her şey, bir şey, çok şey). Ayrıca “ki” bağlacı kalıplaşmış olduğu bazı sözcüklerde (SOMBahÇeMi kodlaması) bitişik yazılır.
- A Şıkkı: Yer adlarından önce gelen yön isimleri (Güneydoğu Anadolu) büyük harfle başlar. Yazım doğrudur.
- B Şıkkı (Doğru): Cümledeki “herşey” sözcüğü bitişik yazılmıştır. Kural gereği “şey” kelimesi daima ayrı yazılmalı ve “her şey” şeklinde olmalıdır.
- C Şıkkı: “Mademki” sözcüğündeki “-ki” bağlacı kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır. Yazım doğrudur.
- D Şıkkı: “de” bağlacı cümleye “dahi/bile” anlamı katmıştır ve ayrı yazılması doğrudur.
Yanlış kullanım B seçeneğindedir.
(I)Ihlara Vadisi, doğa ve tarih tutkunları için eşsiz bir rotadır. Yeşilin binbir tonu vadiyi (II)çepe çevre sarar. Melendiz Çayı’nın şırıltısı (III)ruhunuzu dinlendirir. Burası, her adımda (IV)insana bambaşka bir huzur verir.
Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinde yazım yanlışı vardır?
- I
- II
- III
- IV
6. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Pekiştirilmiş sözcükler (sımsıkı, masmavi, yapayalnız gibi) daima bitişik yazılır. Araya ünlü girmesiyle oluşan kuralsız pekiştirmeler de (sapasağlam, güpegündüz, çepeçevre) bu kurala dahildir.
- A Şıkkı (I): “Ihlara Vadisi” bir yer adıdır. Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Yazım doğrudur.
- B Şıkkı (II – Doğru): “çepe çevre” ifadesi bir pekiştirmedir. Kural gereği ayrı değil, “çepeçevre” şeklinde bitişik yazılmalıdır.
- C Şıkkı (III): “ruhunuzu” sözcüğünde herhangi bir ses olayı veya yazım hatası yoktur.
- D Şıkkı (IV): “insana” sözcüğü yönelme hâl eki almıştır, yazımı doğrudur.
Yanlış kullanım II numaralı ifadededir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı yanlıştır?
- Komşumuz, askerden gelen oğlunu hasretle kucakladı.
- Kütüphanede aradığım kitabı bulmak için birkaç saat uğraştım.
- İçindeki hüznü gülüşünün arkasına saklıyan insanları hemen tanırım.
- Fotoğraftaki öğrenciler bahçede yan yana dizilmişti.
7. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Türkçede “a, e” ile biten fiillere “-yor” eki gelmediği sürece daralma yapılmaz (istisnalar: de-, ye-). Sıfat-fiil eklerinde (-an/-en) konuşma dilindeki daralma yazıya geçirilmez.
- A Şıkkı: “Oğul” sözcüğü ünlüyle başlayan ek aldığında ünlü düşmesine uğrar (oğlunu). Yazım doğrudur.
- B Şıkkı: “Birkaç” sözcüğü belgisiz sıfattır ve daima bitişik yazılır. Yazım doğrudur.
- C Şıkkı (Doğru): “Sakla-” fiili “-an” eki aldığında daralmaz. “saklıyan” değil, “saklayan” şeklinde yazılmalıdır. Yazım yanlıştır.
- D Şıkkı: “Yan yana” ifadesi bir ikilemedir. İkilemeler ayrı yazılır. Yazım doğrudur.
Yanlış kullanım C seçeneğindedir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de / da”nın yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- Bu projeye Ahmet de en az bizim kadar emek verdi.
- Kitabın giriş bölümün de yazar, çocukluk anılarına yer vermiş.
- Sokakta oynayan çocukların neşeli sesleri odaya doluyordu.
- Derdini anlatsa da onu anlayacak kimseyi bulamadı.
8. Sorunun Çözümü
Temel Kural: Bağlaç olan “de/da” daima ayrı yazılır (yerine “dahi/bile” gelebilir, cümleden çıkarılınca anlam bozulmaz). Bulunma hâl eki olan “-de/-da” ise sözcüğe bitişik yazılır (nerede/kimde sorularına cevap verir, cümleden çıkarılamaz).
- A Şıkkı: “Ahmet de” ifadesindeki “de” bağlaçtır (Ahmet dahi/bile). Ayrı yazılması doğrudur.
- B Şıkkı (Doğru): Cümleden “de”yi çıkardığımızda “Kitabın giriş bölümün yazar…” şeklinde anlamsız bir yapı oluşur. Ayrıca “Nerede?” sorusuna cevap verdiği için hâl ekidir. “bölümün de” değil, “bölümünde” şeklinde bitişik yazılmalıdır.
- C Şıkkı: “Sokakta” sözcüğündeki “-ta”, ünsüz benzeşmesine uğramış bir hâl ekidir. Bitişik yazılması doğrudur.
- D Şıkkı: “Anlatsa da” ifadesindeki “da” bağlaçtır. Ayrı yazılması doğrudur.
Yanlış kullanım B seçeneğindedir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
- Gök gürlemeye başlayınca yağmur birdenbire bastırdı.
- Meseleleri seninle başbaşa konuşsak daha iyi olur.
- Haftaya Ankara’nın Çankaya İlçesi’ne taşınacaklarmış.
- Dolapta ki meyveleri çıkarıp güzelce yıkadı.
9. Sorunun Çözümü
Birleşik kelimelerin, ikilemelerin, yer adlarının ve “-ki” ekinin yazımıyla ilgili kuralları hatırlayalım.
- A Şıkkı: “Birdenbire” kelimesi, anlamca kaynaşmış birleşik bir zarftır ve TDK kurallarına göre bitişik yazılır. Cümlede bir hata yoktur.
- B Şıkkı: “Baş başa” ifadesi bir ikilemedir. İkilemeler daima ayrı yazılır. (Yanlış: başbaşa).
- C Şıkkı: Özel ada dâhil olmayan “il, ilçe, belde, köy” vb. sözler küçük harfle başlar. Doğrusu: “Çankaya ilçesine” olmalıdır.
- D Şıkkı: Sıfat yapan “-ki” eki, eklendiği kelimeye bitişik yazılır. Doğrusu: “Dolaptaki” olmalıdır.
Doğru yazımın bulunduğu tek seçenek A şıkkıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- Proje başvuruları 14 Haziran 2024’te sona erecek.
- Takımımız turnuvayı 2’inci sırada tamamladı.
- Dedem, çiftliğe üç yüz elli fidan dikmiş.
- Tren yarın sabah 08.45’te istasyonda olacak.
10. Sorunun Çözümü
Sıra sayıları ek alırken sayının son harfinin ünlü mü yoksa ünsüz mü olduğuna dikkat edilmelidir.
- A Şıkkı: Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük yazılır, gelen ekler kesmeyle ayrılır. Doğrudur.
- B Şıkkı: “2” (iki) sayısı ünlü harfle biter. Bu nedenle sadece “-nci” eki gelmelidir. “2’inci” yazıldığında “iki-inci” gibi okunur ve ünlü türemesi hatası oluşur. Doğrusu: 2’nci olmalıdır.
- C Şıkkı: Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. Doğrudur.
- D Şıkkı: Saat ve dakika arasına nokta konur. Gelen ek, benzeşme kuralına (beş-te) uygundur. Doğrudur.
Yanlışlık B şıkkında yapılmıştır.
Yazar, Fransızcanın(I) inceliklerini anlatırken otuz yıllık(II) Türk Edebiyatı(III) birikimini de fark ettiriyor(IV).
Bu cümlede numaralanmış sözlerden hangisinde yazım yanlışı vardır?
- I
- II
- III
- IV
11. Sorunun Çözümü
Büyük harflerin kullanımı ve sözcüklerin yazımıyla ilgili kuralları inceleyelim.
- A Şıkkı (I): Özel isimlere gelen yapım eklerinden (-ca, -çe vb.) sonra gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. “Fransızcanın” yazımı doğrudur.
- B Şıkkı (II): Birden fazla kelimeden oluşan sayılar (senet vb. ticari belgeler hariç) ayrı yazılır. “Otuz yıllık” yazımı doğrudur.
- C Şıkkı (III): Özel isme dahil olmayan tür isimleri küçük harfle başlar. “Türk” özel isimdir ancak “edebiyat” tür adıdır. Doğrusu: “Türk edebiyatı” olmalıdır.
- D Şıkkı (IV): “Fark etmek” birleşik fiilinde ses düşmesi veya türemesi olmadığı için ayrı yazılır. Yazımı doğrudur.
Yanlışlık III numaralı sözde yapılmıştır.
Öyle bir rüyasınki(I) hiç bitmesin Uyandığımda(II) güneş yeniden doğsun Gönlümde(III) umut çiçekleri açsın Solmayan(IV) renklerle dünya dolsun
Bu dizelerde numaralanmış sözcüklerden hangisinde yazım yanlışı vardır?
- I
- II
- III
- IV
12. Sorunun Çözümü
Fiillerden veya yüklem görevindeki sözcüklerden sonra gelen “-ki” eki genellikle bağlaçtır ve her zaman sözcükten ayrı yazılır.
- A Şıkkı (I): “Rüyasın” kelimesi cümlenin yüklemidir. Buradaki “ki” bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır. Doğrusu: “Rüyasın ki” olmalıdır.
- B Şıkkı (II): “Uyandığımda” kelimesindeki “-da” eki zaman bildiren bulunma hâl ekidir, bitişik yazılır. Yazımı doğrudur.
- C Şıkkı (III): “Gönlümde” kelimesindeki “-de” eki yer bildiren bulunma hâl ekidir, bitişik yazılır. Yazımı doğrudur.
- D Şıkkı (IV): “Solmayan” sözcüğünde herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
Yanlışlık I numaralı sözcükte yapılmıştır.
İyi kemde çok iyi