7. Sınıf Matematik Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri Test 1
1
ÜSTTEN

Bir otonom depo robotu, teknoloji fuarındaki bir stant için eş birim küpler kullanarak yukarıdaki gibi basamaklı bir kule inşa etmiştir. Robotun optik sensörleri, cisimleri zemin üzerindeki \(2\) boyutlu izdüşümleri (üstten görünümleri) olarak haritalandırmaktadır.

Buna göre, robotun ekranında oluşturulan haritada bu cismin üstten görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

1. Sorunun Çözümü

Strateji: Üstten görünüm sorularında küplerin yüksekliği (z ekseni) tamamen göz ardı edilir; yalnızca zeminde kaplanan iz (kuş bakışı footprint) dikkate alınır.

1. Adım: Cisim, en arkadaki köşesinden öne doğru simetrik olarak alçalan bir yapıdadır. Cismi zemin katından (en alt sıra) incelediğimizde; ön sıranın sağdan sola doğru \(4\) küpten oluştuğunu görürüz.

2. Adım: Ön sıranın hemen arkasında \(3\) küplük bir sıra, onun arkasında \(2\) küplük bir sıra ve en arkada tepe noktasını taşıyan \(1\) küplük tek bir sütun vardır. Yüksekliklerin üstten bakıldığında dümdüz bir kare gibi görüneceğini unutmamalısın. \(4-3-2-1\) şeklinde dizilen sütunlar, üstten bakıldığında dik üçgen formunda bir şekil oluşturur.

Sonuç: Zemindeki ayak izini haritalandırdığımızda dik üçgen şeklinde inen, taban ve yüksekliği \(4\) birimlik kareye denk gelen A seçeneğindeki şekli elde ederiz.

Doğru cevap A seçeneğidir.

2
Sağ

Bir teknoloji laboratuvarında endüstriyel bir \( 3D \) yazıcı kullanılarak eş birim küplerden oluşan yukarıdaki parça tasarlanmıştır. Mühendisler, parçanın kalite kontrolünü yapabilmek için teknik çizim programında bu modelin sağdan görünümünü oluşturacaklardır.

Buna göre bilgisayar ekranında oluşacak sağdan görünüm aşağıdakilerden hangisidir?

2. Sorunun Çözümü

Strateji: Cisimlere sağdan bakıldığında, bakış doğrultusundaki (derinlemesine) küpler üst üste binerek tek bir sütun gibi görünür; bakış doğrultusuna dik eksende uzanan küpler ise silüetin genişliğini oluşturur.

1. Adım: Sağdan (ok yönünden) bakıldığında, merkezdeki \( 3 \) katlı kule ile onun önünde (bize doğru) uzanan sağ kol aynı hizaya gelir. Bu nedenle silüetin en sağında \( 3 \) birim yüksekliğinde tek bir sütun görülür.

2. Adım: Merkezden sola doğru uzanan diğer kol ise bakış açımıza göre yatay eksende silüetin sol kısmını oluşturur. Bu kolda \( 2 \) adet tek katlı küp bulunmaktadır.

Sonuç: 2D çizim sırasıyla soldan sağa doğru; \( 1 \) birim, \( 1 \) birim ve \( 3 \) birim yüksekliğinde toplam \( 3 \) sütundan oluşmalıdır. Bu görünüm B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru cevap B seçeneğidir.

3
ÖN

Bir lojistik merkezinde, otonom taşıyıcı robotlar eş küp şeklindeki kargo kutularını görseldeki gibi tek bir hat üzerinde dizmiştir.

Buna göre, kargo yığınının ok ile belirtilen “ÖN” yönden görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

3. Sorunun Çözümü

Strateji: Unutma, önden görünümlerde \(3\) boyutlu derinlik algısı tamamen kaybolur; tıpkı bir röntgen çekimi gibi sadece her dikey hizadaki en yüksek kuleyi kağıda yansıtırsın.

1. Adım: Ok yönünden yapıya cepheden baktığımızda toplam \(3\) farklı sütun hizası görürüz. Bu sütunları soldan sağa doğru analiz etmeliyiz.

2. Adım: En soldaki hizaya baktığımızda üst üste \(2\) küp, ortadaki hizaya baktığımızda \(1\) küp, en sağdaki hizaya baktığımızda ise üst üste \(3\) küp olduğunu tespit ederiz. Arkadan baksaydık bu dizilim tam tersi \((3, 1, 2)\) olurdu, bu kavram yanılgısına düşmemelisin.

Sonuç: Elde ettiğimiz \(2\), \(1\) ve \(3\) birimlik yükseklikleri \(2\) boyutlu kareler olarak çizdiğimizde A seçeneğindeki silüet ortaya çıkar.

Doğru cevap A seçeneğidir.

4
Soru görseli
Verilen birim küplerden yapılmış cisimde numaralandırılmış küplerden hangisi çıkartılırsa sağdan görünüşü değişir?
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

4. Sorunun Çözümü

Bu soruda cismi sağdan izlediğimizde derinlik ekseni yatayda, yükseklik ekseni dikeyde kalır. Sağdan bakarken her “derinlik” konumunda en üstteki küp silüeti belirler. Numaralandırılmış küplerden hangisi bu silüeti değiştirecek, adım adım inceleyelim:

  • Adım 1 – Silüetin Oluşumu: Sağdan görünüşü alırken öne yakın küpler (y‐ekseni küçük) solda, arkaya doğru (y‐ekseni büyük) sağda görünür.
  • Adım 2 – Derinlik Konumları ve Yükseklikler:
    • Ön derinlik (en yakın konum): Burada dikeyde üç katlı bir sütun var – en üstte 3 numaralı küp yer alıyor. → yükseklik = 3.
    • Arkaya doğru bir adım: Tek katlı bir küp bulunuyor (4 numaralı küp), üzerine başka bir küp gelmiyor. → yükseklik = 1.
  • Adım 3 – Kritik Küpler:
    • 3 numaralı küp: Silüetin en yüksek noktasını (yükseklik 3) belirliyor. Çıkartılırsa bu yükseklik 2’ye iner ve silüet tepe yüksekliği değişir.
    • 1 veya 2 numaralı küpler: Bunlar alt katmanların içindeki veya ikincil katmanlardaki küpler; silüetin en üst noktasını belirlemedikleri için çıkartılsalar bile görünüş bozulmaz.
    • 4 numaralı küp: Arkadaki tek katı oluşturuyor. Ancak silüetin dolu görünmesini başka bir küp desteklediğinden (yani başka arka kat küpü bulunduğundan), çıkartılsa bile arkada boşluk oluşmaz.
  • Sonuç: Silüeti gerçekten değiştiren tek küp, en yüksek noktayı belirleyen 3 numaralı küptür. Çıkartıldığında, tepe yüksekliği azalır ve sağdan görünüş bambaşka bir şekle dönüşür.

Bu nedenle doğru cevap “C” şıkkıdır.

5
1 2 3 4 Ön

Bir teknoloji kampında, otonom insansız hava araçları (İHA) için eş birim küplerden oluşan modüler bir istasyon maketi tasarlanmıştır. Bu yapının optik tanıma sistemi, maketin sadece kırmızı okla gösterilen “Ön” cephesinden alınan silüet (önden görünüm) ile çalışmaktadır.

Tasarım ekibinden Ali, yapının güvenliğini test etmek için numaralandırılmış kilit küplerden sadece birini çıkardığında, sistemin optik olarak algıladığı önden görünümün değiştiğini fark etmiştir.

Buna göre, Ali’nin testi sonucunda sistemin algıladığı “yeni önden görünüm” aşağıdakilerden hangisidir?

5. Sorunun Çözümü

Strateji: Bir cismin herhangi bir yönden görünümündeki \(2\)D sütunların yüksekliği, o hizada derinliğe doğru uzanan tüm küplerin en yüksek olanı tarafından belirlenir. Görüntünün değişmesi için çıkarılan küpün, bulunduğu hizadaki “tek en yüksek küp” olması gerekir.

1. Adım: “Ön” yönünden yapıya baktığımızda soldan sağa doğru üç farklı hiza görürüz. Orijinal durumda sol sütunda en yüksek kule \(2\) katlı, orta sütunda \(3\) katlı, sağ sütunda ise yine \(2\) katlıdır. Yani orijinal görünüm B seçeneğindeki gibidir.

2. Adım: Numaralı küpleri tek tek analiz edelim: \(2\) numaralı küp çıkarıldığında, tam arkasında görünmeyen aynı yükseklikte başka bir küp daha olduğu için sol sütun yüksekliği değişmez. \(3\) ve \(4\) numaralı küpler de benzer şekilde arkalarındaki küpler sayesinde sistemin dış silüetini korurlar.

Sonuç: Ancak orta sütunun en üstünde yer alan \(1\) numaralı küp çıkarıldığında, o hizada başka \(3\) katlı bir kule olmadığı için merkez sütunun yüksekliği \(2\)’ye düşer. Elde edilen yeni silüet tamamen \(2\) katlı sütunlardan oluşan düz bir duvara dönüşür. Bu görünüm A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru cevap A seçeneğidir.

6

Bir peyzaj mimarı, akıllı bir kent parkı için tasarladığı ekolojik süs havuzunun krokisini birim kareli zemin üzerine şekildeki gibi çizmiştir.

Buna göre, tasarlanan bu havuzun taban alanı kaç birimkaredir?

  • 24
  • 26
  • 28
  • 32

6. Sorunun Çözümü

Strateji: Karmaşık çokgenlerin alanını bulurken şekli bütünüyle hesaplamaya çalışmak yerine; onu yamuk, dikdörtgen veya üçgen gibi alan formüllerini bildiğimiz alt parçalara bölmek (parçala-yönet taktiği) hatasız sonuca götürür.

1. Adım: Şekli yatay çizgiler hizasından keserek \(3\) temel bölgeye ayıralım: Üstte yüksekliği \(2\) birim olan bir yamuk, ortada yüksekliği \(2\) birim olan bir dikdörtgen ve altta yine yüksekliği \(2\) birim olan ters duran bir yamuk.

2. Adım: Üstteki yamuğun alanı: \(\frac{(6+2)}{2} \cdot 2 = 8\) birimkaredir. Ortadaki dikdörtgenin alanı: \(6 \cdot 2 = 12\) birimkaredir. Alttaki yamuğun alanı (üstteki ile simetrik ve eştir): \(\frac{(6+2)}{2} \cdot 2 = 8\) birimkaredir.

Sonuç: Elde ettiğimiz bu üç alan değerini topladığımızda havuzun toplam alanı \(8 + 12 + 8 = 28\) birimkare olarak bulunur.

Doğru cevap C seçeneğidir.

7
SOL

Sıfır atık projesi kapsamında çalışan bir geri dönüşüm tesisinde, preslenmiş eş atık küpleriyle geçici bir depolama alanı oluşturulmuştur. Tesisin yapay zeka destekli kalite kontrol kamerası, bu yapıyı şekilde ok ile gösterilen “SOL” yönden tarayarak sistem paneline \(2\) boyutlu bir profil (dik izdüşüm) aktarmaktadır.

Buna göre, kalite kontrol kamerasının panele aktardığı soldan görünüm profil aşağıdakilerden hangisidir?

7. Sorunun Çözümü

Strateji: Sınav Sırrı: Soldan görünüm çizerken, bakış açına göre en solda kalan (gerçekte cismin en arkası) sütundan başlayarak sağa (gerçekte cismin en önü) doğru ilerlemelisin. Her bir dikey hizada yer alan küplerden sadece en yüksek olanı zirve olarak kabul et, öndeki uzun kulelerin arkasındaki veya yanındaki kısa yapıları saklayabileceğini unutma!

1. Adım: Ok yönünden (SOL) yapıya baktığımızda, sol tarafta (cismin arka hizasında) yer alan sütunda \(3\) küplük bir kule, onun sağında kalan orta hizada ise devasa bir \(4\) küplük kule vardır. Bu iki kule yan yana durduğu için birbirini gizlemez, ilk iki sütun \(3\) ve \(4\) birim olarak çizilir.

2. Adım: Görüş alanımızın en sağında (cismin ön tarafı) ise derinlemesine \(1\) ve \(2\) küplük küçük bloklar yer alır. Arkadaki \(2\) küplük blok, öndeki \(1\) küplük bloğu yutarak o hizanin maksimum yüksekliğini belirler ve son sütun \(2\) birim olarak silüete yansır.

Sonuç: Soldan sağa sırasıyla \(3\), \(4\) ve \(2\) birim yüksekliğinde bitişik sütunlar elde ederiz. Yönleri karıştıranlar veya arkadan bakanlar için B şıkkı güçlü bir çeldiricidir. Doğru profili yansıtan seçenek A şıkkıdır.

Doğru cevap A seçeneğidir.

8
Ön

Akıllı bir liman işletmesinde, otonom vinçlerin konteynerleri istiflediği bir bölgenin “kroki haritası” (üstten görünümü) çıkarılacaktır. Lojistik sisteminin doğru çalışabilmesi için bu krokide, her bir zemin karesinin içine o sütunda üst üste dizilmiş kaç adet konteyner (birim küp) olduğu yazılmaktadır.

Cismin “Ön” cephesi kırmızı ok ile gösterildiğine göre, sistemin oluşturacağı doğru kroki haritası aşağıdakilerden hangisidir?

  • 1 3 1 2 4 1 2
  • 2 2 1 1 4 3 1
  • 1 3 1 4 2 2 1
  • 1 2 1 1 3 1 1

Çözümü

Strateji: Üstten görünüm krokilerinde “Ön” yönü, \(2\) boyutlu haritanın daima en alt (güney) satırını temsil eder. Ok yönünde derinliğe doğru bakılarak her bir sütunun kat sayısı tespit edilmeli ve ızgaraya işlenmelidir.

1. Adım: Kırmızı ok yönünden (Ön cepheden) yapıya doğru baktığımızda derinliğine \(3\) satır ve genişliğine \(3\) sütunluk bir matris oluştuğunu görürüz. Haritayı okurken önümüzde kalan en yakın küpler krokide en alt satırı oluşturur.

2. Adım: Arka plana doğru satır satır analiz edelim:
En Arka Satır (Krokinin en üstü): Solda \(1\), ortada \(3\), sağda \(1\) küplük kuleler vardır. (Sırasıyla \(1\), \(3\), \(1\) yazılmalıdır.)
Orta Satır: Solda \(2\), ortada \(4\) küplük dev kule varken sağ taraf boştur. (Sırasıyla \(2\), \(4\) yazılmalı, sağ boş kalmalıdır.)
En Ön Satır (Krokinin en altı): Sol köşe boştur, tam ortada \(1\) ve sağ tarafta \(2\) küplük kuleler yer alır. (Ortaya \(1\), sağa \(2\) yazılmalıdır.)

Sonuç: Elde edilen zemin sayı matrisi doğru okuma yönüyle kağıda aktarıldığında oluşan örüntü A seçeneğindeki haritayla birebir örtüşmektedir. B seçeneği ise haritanın yanılıp \(90^\circ\) derece yanlış açıyla okunması sonucu oluşan güçlü bir çeldiricidir.

Doğru cevap A seçeneğidir.

9
ÖN

Bir yazılım mühendisi, geliştirdiği piksel tabanlı (\(3\)D voxel) bir bilgisayar oyunu için eş birim küpler kullanarak yukarıdaki “Kale Geçidi” modelini tasarlamıştır. Oyun motoru, mini harita (minimap) optimizasyonu için yapıların sadece ok ile gösterilen “ÖN” yönden alınan \(2\) boyutlu silüetlerini işlemektedir.

Buna göre, oyun motorunun bu yapı için oluşturacağı önden görünüm aşağıdakilerden hangisidir?

9. Sorunun Çözümü

Strateji: Sınav Sırrı: Önden görünüm çıkarılırken cismin derinliği (Z ekseni) boyut olarak tamamen ezilir. Görüş açındaki her bir dikey hizada (sütunda) yer alan küplerden yalnızca en yüksek olanın (zirvenin) silüeti çizime yansır. Arkada saklanan kısa küpler veya önde duran alçak küpler bu ana izdüşümü asla değiştirmez!

1. Adım: Ok yönünden (ÖN) yapıya baktığımızda, yapıyı soldan sağa doğru \(3\) farklı hizada (sütun) görürüz. Sol taraftaki sütunun en arkasında üst üste \(3\) küplük ana bir kule bulunur. Önündeki \(2\) küplük blok bu devin gölgesinde kalır ve önden bakıldığında sol sütun sadece \(3\) birim yüksekliğinde tek bir hat olarak çizilir.

2. Adım: Orta hizada hem önde hem arkada sadece tabanda duran \(1\)’er birimlik küpler vardır. Maksimum yükseklik \(1\) olduğu için orta sütun silüete \(1\) birim yüksekliğinde yansır. Sağ taraftaki sütunda ise arkada \(2\) küplük, önde ise \(1\) küplük bir yapı vardır. Burada da arkadaki uzun yapı öndeki kısayı yutar ve sağ sütun \(2\) birim yüksekliğinde çizilir.

Sonuç: Soldan sağa sırasıyla \(3\), \(1\) ve \(2\) birim yüksekliğe sahip, ortası çukur ve asimetrik bir “U” silüeti oluşur. Yönleri karıştıranlar veya arkadan bakanlar B şıkkına düşer. Doğru izdüşüm A şıkkıdır.

Doğru cevap A seçeneğidir.

10
ÜST

Sürdürülebilir mimari alanında çalışan bir tasarım ofisi, modüler yaşam ünitelerini (eş birim küpler) kullanarak yukarıdaki ekolojik bina maketini tasarlamıştır.

Enerji verimliliğini sağlamak amacıyla bu yapının çatısına, yapının üstten görünümüyle birebir aynı alana sahip olacak şekilde özel bir güneş paneli sistemi kurulacaktır.

Buna göre, kurulacak güneş paneli sisteminin krokisi (yapının üstten görünümü) aşağıdakilerden hangisidir?

10. Sorunun Çözümü

Strateji: Üstten görünüm sorularında kulelerin kaç katlı olduğu bir illüzyondur; zihninde tıpkı gökyüzünden bakan bir drone kamerası varmış gibi yapının sadece zeminde kapladığı iz düşümüne (taban alanına) odaklanmalısın.

1. Adım: İzometrik yapıyı bir harita gibi zihnimizde satır ve sütunlara bölmeliyiz. Sağ üstten sol alta doğru uzanan hatları sütun, sol üstten sağ alta uzanan hatları ise satır olarak kabul edip zemin temas noktalarını belirleyelim.

2. Adım: En arka sırada (üstte) yan yana \(2\) küpün zemine temas ettiğini görürüz. Bir ön sıraya geçtiğimizde yine yan yana \(2\) küp zemine basmaktadır (öndeki \(1\) katlı küp ile arkadaki \(2\) katlı kulenin iz düşümleri yan yanadır). En ön sırada ise sadece sol tarafta \(1\) küp daha bulunmaktadır.

Sonuç: Zemine temas eden bu \(5\) noktayı kareler halinde birleştirdiğimizde, \(2 \times 2\)’lik bir bloğun sol alt köşesine \(1\) kare daha eklenmiş form olan C seçeneğindeki şekli elde ederiz.

Doğru cevap C seçeneğidir.

11
Ön

Küresel bir e-ticaret şirketinin akıllı kargo dağıtım merkezinde, otonom taşıyıcı robotlar kargo paketlerini eş birim küpler halinde şekildeki gibi istiflemiştir. Sistemin yapay zekası, kargo kulesinin devrilme riskine karşı ağırlık merkezini hesaplamak için “Ön” cepheden silüetini (önden görünümünü) çıkararak bir denge analizi yapacaktır.

Buna göre yapay zekanın kontrol ekranında oluşacak önden görünüm aşağıdakilerden hangisidir?

11. Sorunun Çözümü

Strateji: Cisimlere önden bakıldığında derinliğe doğru (bakış yönünüzde arkaya doğru) dizilmiş olan tüm küpler tek bir hizada üst üste binmiş gibi algılanır. Oluşacak silüetin o hizadaki yüksekliği, ilgili sütundaki en yüksek kuleye eşittir.

1. Adım: Kırmızı ok ile gösterilen “Ön” yönünden yapıya baktığımızda, yapıyı soldan sağa doğru \( 3 \) ayrı sütun hizasında görürüz. Okun baktığı yöne göre en sol hizada; derinliğe doğru sırasıyla \( 1 \), \( 2 \) ve \( 3 \) katlı kuleler arka arkaya dizilmiştir. Bu hizadaki en büyük yükseklik \( 3 \) olduğu için, 2D görünümün en sol sütunu \( 3 \) kare yüksekliğinde olacaktır.

2. Adım: Orta hizaya baktığımızda derinliğe doğru \( 1 \) ve \( 2 \) katlı kuleler vardır. Maksimum yükseklik \( 2 \) olduğu için ortadaki sütun \( 2 \) kare yüksekliğindedir. En sağ hizada ise yalnızca tek katlı bir küp bulunur; dolayısıyla görünümün sağ sütunu \( 1 \) kare yüksekliğinde olacaktır.

Sonuç: Soldan sağa doğru yüksekliği sırasıyla \( 3 \), \( 2 \) ve \( 1 \) birim olan merdiven formunda bir silüet elde edilir. Bu doğru çizim C seçeneğinde verilmiştir. Diğer yönlerden bakıldığında oluşacak yanılgılar diğer şıklara çeldirici olarak yerleştirilmiştir.

Doğru cevap C seçeneğidir.

12
SAĞ

Bir endüstriyel tasarım firması, 3D yazıcı ile üreteceği asimetrik bir makine parçasının prototipini eş birim küplerle modellemiştir. Kalite kontrol robotu, bu prototipi şekilde “SAĞ” olarak belirtilen yönden lazerle tarayarak \(2\) boyutlu ortografik (dik) izdüşümünü çıkaracaktır.

Buna göre, kalite kontrol robotunun ekranında oluşacak sağdan görünüm aşağıdakilerden hangisidir?

12. Sorunun Çözümü

Strateji: Sağdan görünüm analizinde derinliği tamamen yok sayıp sadece bakış açındaki sütunların tepe noktalarına (maksimum yüksekliklerine) odaklanmalısın. Çoğu öğrenci önden görünüm ile sağdan görünümü karıştırarak sazan gibi B şıkkına atlar. Yön okunu boşuna koymadık, vizyonunu daraltma ve sadece ok yönündeki izdüşüme bak!

1. Adım: Cisme ok yönünde (sağdan) baktığında, sol tarafına denk gelen hiza cismin ön kısmıdır. Bu hizada en yüksek sütun \(1\) birim yüksekliğindedir.

2. Adım: Bakış açına göre ortada kalan hatta \(2\) birimlik, sağında kalan en arka hatta ise \(3\) birimlik zirveleri görüyorsun. Eğer aradaki kısa küpleri de hesaba katmaya kalkarsan zaman kaybedersin, öndeki uzun bloklar arkadaki kısaları tamamen gizler!

Sonuç: Soldan sağa sırasıyla \(1\), \(2\) ve \(3\) birim yüksekliğinde bitişik sütunlar görmelisin. Bu da merdiven gibi düzenli yükselen bir profil ortaya çıkarır.

Doğru cevap A seçeneğidir.


İşlemler

Geçmiş Sonuçlar

    Uzman Denetim & Müfredat Uyumu
    (Eğitim Teknolojileri Girişimcisi & İK Bilim Uzmanı)
    Denetim: 2026 Müfredatı (Kazanım: M.7.3.4.)
    Kaynak: YÖK Ulusal Tez Merkezi Onaylı Uzmanlık

    3 Comments

    Bir Yorum Yaz