1. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, öncelikle tabloya bakarak K ve L hücrelerinin temel özelliklerini belirleyelim:

• K hücresi: hücre çeperi yok, plastit yok → hayvan hücresi.
• L hücresi: hücre çeperi var, plastit var → bitki hücresi.

Bu özelliklere dayanarak şıkları tek tek inceleyelim:

• Seçenek A: “Çam iğnesi hücresi K ile adlandırılan hücre çeşidine örnektir.”
  Yanlış: Çam iğnesi bir bitki hücresi olup hücre çeperi ve plastit içerir; K ise bu özellikleri taşımaz.
• Seçenek B: “Ağız içi epitel hücresi L ile adlandırılan hücre çeşidine örnektir.”
  Yanlış: Epitel hücreleri hayvan hücresidir; L hücresi ise bitki hücresi özelliklerine sahiptir.
• Seçenek C: “L ile adlandırılan hücre çeşidinde mitokondri organeli bulunmaz.”
  Yanlış: Bitki hücreleri de enerji üretimi için mitokondri bulundurur, bu organel tüm ökaryot hücrelerde ortaktır.
• Seçenek D: “K ile adlandırılan hücre çeşidinde koful genellikle küçük ve çok sayıdadır.”
  Doğru: Hayvan hücrelerinde kofullar genellikle küçüktür ve birden çok sayıda bulunur.

Sonuç olarak, doğru cevap “D” şıkkıdır; çünkü K hücresi bir hayvan hücresi özellikleri gösterir ve bu açıklama hayvan hücrelerinin kofullarıyla uyumludur.

2. Sorunun Çözümü

Lizozomlar, hücre içindeki atık maddeleri, artıkları ve mikropları sindiren, hücrenin “geri dönüşüm tesisleri” olarak çalışan organellerdir. Eğer lizozomlar doğru şekilde çalışmazsa, biriken zararlı maddeler hücreyi tıkayarak hücresel dengenin bozulmasına yol açar; ayrıca hücre zararlı mikroorganizmaları etkisiz hâle getiremediğinden hastalık etkenleri serbestçe çoğalabilir.

Şıkları teker teker inceleyelim:

• Seçenek A (1 ve 2): Hücrenin ölümü doğruyken, “daha hızlı büyüme” ifadesi yanlıştır. Lizozomlar bozukken hücre büyümesi aksar, hızlanmaz.
• Seçenek B (1 ve 4): Hücrenin ölümü ve “istenmeyen maddelerin birikimi” doğru ancak “hastalıkların yayılması” da eklenmelidir.
• Seçenek C (1, 3 ve 4): Hücrenin ölümü, hastalık etkenlerinin yayılması ve istenmeyen maddelerin birikimi aynı anda gerçekleşir, bu yüzden doğru cevaptır.
• Seçenek D (2, 3 ve 4): “Hastalıkların yayılması” ve “istenmeyen maddelerin birikimi” doğru olsa da “daha hızlı büyüme” hatalıdır.

Sonuç olarak, lizozomlar düzgün çalışmadığında hücre ölür, hasarlı veya yabancı maddeler birikir ve patojenler hücrede etkisiz hâle getirilemediği için daha fazla hastalığa yol açar. Bu nedenle doğru cevap “C” şıkkıdır.

3. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, öncelikle grafiğe bakalım: hücredeki glikojen miktarı zamanla azalıyor. Bu durum, glikojenin parçalanarak enerji üretiminde kullanıldığını gösterir. Yani hücre, ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlamak için depoladığı glikojeni yıkıma uğratmaktadır.

Şıkları tek tek değerlendirelim:

• A) Hücre duvarının etkinliği:
  Yanlış. Hücre duvarı bitki hücrelerine özgüdür ve koruyucu bir yapı sağlar; glikojen yıkımıyla doğrudan ilişkisi yoktur.
• B) Fotosentez yapan kloroplastın çalışması:
  Yanlış. Fotosentezde glikoz üretilir, glikojen depolanır; ancak grafikte glikojen azalıyor, üretim değil yıkım söz konusu.
• C) Büyük ve az sayıda kofulun atık depolama etkinliği:
  Yanlış. Koful bitki hücrelerine özgüdür ve atık depolamaya hizmet eder, enerji ihtiyacıyla glikojen tüketimi arasında bağlantı yoktur.
• D) Enerji gereksinimi fazla olan bir kas hücresinde gerçekleşen yıkım:
  Doğru. Kas hücreleri yoğun çalıştığında glikojeni parçalayarak ATP üretir. Bu yıkım grafikteki kesintisiz düşüşü açıklar.

Görüldüğü gibi grafikteki azalma, glikojenin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla parçalanmasından ileri gelir. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.

4. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, önce şekle dikkat edelim: Burada bir insan hücresi gösterilmiştir; bitki hücrelerine özgü kloroplast ve hücre çeperi bulunmaz. Şimdi numaralandırılmış yapıları ve verilen ifadeleri adım adım inceleyelim:

• A) “1, fotosentez yapan bir kloroplasta aittir.”
  Yanlış. 1 numara, çekirdek çevresindeki endoplazmik retikulum veya golgi aygıtı gibi bir organel ağına işaret eder. İnsan hücrelerinde kloroplast bulunmaz, dolayısıyla fotosentez gerçekleşmez.
• B) “2, DNA içeren bir çekirdeği temsil eder.”
  Doğru. 2 numara, hücrenin merkezindeki çekirdeği gösterir. Çekirdek genetik materyal (DNA) içerir ve hücre işleyişini yönetir.
• C) “3, solunumun gerçekleştiği bir mitokondridir.”
  Doğru. 3 numaradaki yapı, çift zarla çevrili ve kıvrımlı iç zarlara sahip mitokondridir. Mitokondri, ATP sentezleyerek hücresel solunumu gerçekleştirir.
• D) “4, hücrenin şeklini korumasına destek olan hücre zarıdır.”
  Doğru. 4 numara, hücreyi dış ortamdan ayıran ve seçici geçirgenlik sağlayan hücre zarını gösterir. Hücre zarı, hücrenin biçim ve dayanıklılığını korumada etkilidir.

Özetle, yalnızca A şıkkındaki ifade hayvan hücresindeki 1 numaralı yapıyı yanlış tanımlamaktadır. Bu nedenle doğru cevap “A” şıkkıdır.

5. Sorunun Çözümü

Mayoz bölünmenin profaz I safhasında homolog kromozom çiftleri birbirine yaklaşır ve bazen kıvrılarak belirli noktalarında temas eder. Bu temas noktalarında yer alan gen bölgeleri kromozomlar arasında değiş tokuş yapar; bu olaya krossing over (crossing over) denir. Krossing over, gametlerin her birinin farklı gen kombinasyonlarına sahip olmasını sağlayarak tür içi genetik çeşitlilik oluşturur. Şimdi verilen şıkları bu çerçevede değerlendirelim:

• A) “Olay sonucunda canlının kromozom sayısında değişiklik meydana gelir.”
  Yanlış. Krossing over, kromozom sayısını değiştirmez; sadece homolog kromozomlar arasında genetik materyal alışverişi yapar. Bu süreçte kromozom sayısı aynı kalır.
• B) “Genlerin yer değiştirmesi bölünmenin daha hızlı gerçekleşmesine neden olur.”
  Yanlış. Aslında krossing over, profaz I sürecini biraz uzatır, dolayısıyla bölünmeyi hızlandırmak yerine genetik rekombinasyon sürelerini çoğu zaman biraz artırır.
• C) “Yer değiştiren genler işlevlerini kaybederek canlının yeni özellikler kazanmasına yol açar.”
  Yanlış. Krossing over sırasında genler fonksiyonel halleriyle korunur; yapısal bütünlük bozulmaz. Bu nedenle genler işlevlerini yitirmez, sadece farklı gen kombinasyonlarıyla yeni özelliklerin ortaya çıkma olasılığını artırır.
• D) “Bu olay mayoz bölünme sonucu oluşan gametlerin birbirinden farklı gen yapısına sahip olmasını sağlar.”
  Doğru. Krossing over, homolog kromozomlar arasında gen alışverişi yaparak her gamette benzersiz gen kombinasyonları oluşturur. Böylece oluşan spermler veya yumurtalar genetik açıdan birbirinden farklı hale gelir.

Görüldüğü gibi yalnızca D şıkkı, krossing over’ın temel işlevi olan genetik çeşitlilik üretimini doğru şekilde tanımlamaktadır. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.

6. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, öncelikle 1. şekil bir hayvan hücresi modelini; 2. şekil ise bir bitki hücresi modelini temsil eder. Hayvan hücresinde lizozom (K), ribozom (L), mitokondri (M), koful (N), sentrozom (R), Golgi cisimciği (S) ve endoplazmik retikulum (T) bulunur; kloroplast (P) yoktur. Bitki hücresinde ise tüm bu organellerle birlikte kloroplast (P) da vardır, ancak sentrozom (R) bulunmaz.

Şıkları tek tek inceleyelim:

• A) Sevgi tercihlerinde P organeline yer vermelidir.
  Doğru. Bitki hücresinde mutlaka kloroplast (P) bulunur.
• B) Her ikisi de tercihlerinde L, M ve N organellerine yer vermelidir.
  Doğru. Hem hayvan hem de bitki hücreleri ribozom (L), mitokondri (M) ve koful (N) içerir.
• C) Mert’in tercihleri arasında K, R, S ve P olmalıdır.
  Yanlış. Mert hayvan hücresini seçtiği için kloroplast (P) bulunmaz; doğru tercihi K, R, S olmalı, P olmamalıdır.
• D) Sevgi’nin tercihleri arasında L, N, S ve T olmalıdır.
  Doğru. Bitki hücresinde ribozom (L), koful (N), Golgi cisimciği (S) ve endoplazmik retikulum (T) mutlaka yer alır (ek olarak P ve M de bulunur).

Görüldüğü gibi yalnızca C şıkkı hatalıdır; çünkü hayvan hücresinde kloroplast bulunmaz. Bu nedenle doğru cevap “C” şıkkıdır.

7. Sorunun Çözümü

Bir PIN oluşturulurken ilk iki şifre için mitoz bölünmenin, son iki şifre için ise mayoz bölünmenin özellik numaraları kullanılmıştır. Tabloya göre mitoz bölünmeye ait özellikler 1 (vücut hücrelerinde görülür), 2 (kromozom sayısı değişmez) ve 5 (oluşan hücrelerin genetik yapısı aynıdır) numaralarıdır. Mayoza ait özellikler ise 3 (tür içinde kalıtsal çeşitlilik sağlar), 4 (ergenlik döneminde başlar; üreme dönemi boyunca devam eder), 6 (dört hücre oluşur), 7 (iki aşamada gerçekleşir) ve 8 (parça değişimi görülür) numaralardır.

Şıkları tek tek inceleyelim:

• A) 1534
  Geçerli mitoz kodu: 1 ve 5 mitoz özelliklerini temsil eder; 3 ve 4 mayoz özellikleri olsa da PIN sırasındaki ilk iki şifre mitoz için kabul edilmiştir. (Burada öğrenciler koda esneklik tanımışlardır.)
• B) 5287
  Geçerli mitoz kodu: 5, 2 mitoz; 8, 7 mayoz numaralarıdır. Yine ilk iki şifredeki mitoz numaraları doğru yerde kullanıldığından şifre geçerlidir.
• C) 1483
  Yanlış: Bu PIN mayoz şifresi olarak oluşturulmuş, ancak 1 mitoz özelliğini içerir. Mayoz kodu yalnızca 3, 4, 6, 7, 8 numaraları taşımalıdır; 1 hatalı eklemeyle kodu bozar.
• D) 2183
  Geçerli mayoz kodu: 2, 1 mitoz; 8, 3 mayoz numaralarıdır. Öğrenciler burada mayoz odaklı sayıları doğru pozisyonlamışlardır.

Özetle, yalnızca C şıkkı mayoz kodu içinde mitoz numarası (1) bulundurduğu için hatalıdır. Bu nedenle doğru cevap “C” şıkkıdır.

8. Sorunun Çözümü

Bal arılarında kraliçe arı mayoz ile n kromozomlu yumurta üretir. Bu yumurta döllenmez ve mitozla gelişerek erkek arıyı oluşturur; erkek arı bu nedenle haploittir (n kromozom). Erkek arı mitozla spermlerini oluşturur ve bu spermler eşeyli üremede rol oynar. Ayrıca mayoz sırasında homolog kromozomlar arasında parça değişimi (crossing over) gerçekleşir, bu sayede yeni gen kombinasyonları ortaya çıkar.

Şıkları değerlendirelim:

• A) Yumurta oluşurken parça değişimi meydana gelir.
  Doğru. Mayoz I profaz safhasında homolog kromozomlar arasında krossing over gerçekleşir ve gen transferi olur.
• B) Oluşan erkek arılar genetik olarak benzerdir.
  Yanlış. Her yumurta, kraliçenin mayozu sonucu farklı gen kombinasyonuna sahip olur. Bu nedenle farklı yumurtalardan gelişen erkek arılar genetik olarak birbirinden faklıdır.
• C) Kraliçe arı 2n kromozomludur.
  Doğru. Kraliçe arı somatik hücrelerinde diploit (2n) kromozom taşır.
• D) Erkek arı n kromozomludur.
  Doğru. Erkek arı döllenmemiş yumurtadan geliştiği için haploittir (n kromozom).

Sonuç olarak yalnızca B şıkkı, erkek arıların genetik olarak benzediğini iddia ederek gerçek durumu çarpıtmaktadır. Bu nedenle doğru cevap “B” şıkkıdır.

9. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, bu soruda A hücresinin bölünme tipine göre B ve C hücrelerinin kromozom sayısı ve genetik yapısı değişebilir. “I. A hücresi 2n=60 ise B hücresi de 2n=60’dır.” ifadesi, mitoz bölünme durumunda geçerlidir. Mitozda kromozom sayısı sabit kaldığı için B hücresinin de diploit (2n=60) olması olasıdır. “II. A hücresi yumurta ana hücresi ise B hücresi n=30’dur.” ifadesi ise mayoz I bölünme sonucunda doğru olabilir; birinci mayoz bölünmede kromozom sayısı yarıya iner ve B hücresi haploit (n=30) olur. “III. A hücresi mayoz geçirmişse B ve C hücrelerinin kalıtsal yapısı aynıdır.” ifadesi ise yanlıştır, çünkü mayoz sırasında homolog kromozomlar arasında krossing over olur ve C ile B birbirinden farklı gen kombinasyonlarına sahip olur.

Şıkları değerlendirelim:

• I. Mitoz bölünmede kromozom sayısı değişmediğinden B hücresi de 2n=60 olabilir. → Olası
• II. Eğer A bir yumurta ana hücresi ise mayoz I sonrası B hücresi n=30 kromozom taşır. → Olası
• III. Mayozda gametler farklı genetik özellik kazanır; B ile C aynı olmaz. → Olamaz

Sonuç olarak yalnızca I ve II numaralı ifadeler doğru “olabilir”. Bu nedenle doğru cevap “C” şıkkıdır.

10. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, önce Şekil-1 ve Şekil-2 düzeneklerini tanıyalım:

• Şekil-1 (K hücresi): 2n kromozomlu bir hücreden önce iki 2n hücre, sonra yine her biri ikiye bölünerek toplam dört 2n hücre oluşuyor. Bu ardışık iki mitoz bölünmeye işaret eder.
• Şekil-2 (L hücresi): 2n kromozomlu bir hücreden önce iki n hücre, sonra her biri ikiye bölünerek toplam dört n hücre oluşuyor. Bu, tek DNA eşlenmesi sonrası iki aşamalı mayoz bölünmeye uyuyor.

Şimdi verilen ifadeleri inceleyelim:

• 1. K hücresi vücut hücresidir.
  Doğru. Çünkü mitoz bölünme vücut (somatik) hücrelerde görülür ve kromozom sayısı diploit (2n) olarak korunur.
• 2. L hücresi üreme hücresidir.
  Doğru. Mayoz bölünme üreme (gamet) hücrelerinde gerçekleşir ve hücre haploit (n) hale gelir.
• 3. L hücresinde DNA iki kez kendini eşlemiştir.
  Yanlış. Mayoz öncesi sadece bir DNA eşlenmesi (S evresi) olur; mayoz I ve mayoz II bölünmeleri sırasında yeni eşlenme gerçekleşmez.
• 4. K hücresinde iki kez mitoz bölünme gerçekleşmiştir.
  Doğru. Şekil-1’de ardışık iki mitoz evresi net bir şekilde gösterilmiştir.

Özetle, 1 ve 4 numaralı ifadeler doğruyken 3 ifadesi yanlıştır ve 2 ifadesi de doğrudur. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.

11. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, mitoz ve mayoz bölünme arasında ortak ve farklı birçok aşama vardır. Soruda verilen dört maddeyi inceleyerek hangisinin yalnızca mayoz bölünmeye özgü olduğunu bulalım.

• 1. Sentrozomların eşlenmesi
  Yanlış. Sentrozomlar her iki bölünmede (mitoz ve mayoz) S evresinde kendini eşler.
• 2. Çekirdek bölünmesi
  Yanlış. Çekirdek bölünmesi hem mitoz hem de mayoz sırasında gerçekleşir.
• 3. Kromozomların birbirinden ayrılması
  Yanlış. Kromozomların kardeş kromatitlerinin ayrılması mitozda ve mayoz II’de de görülür; ortak bir aşamadır.
• 4. Bölünme sonunda oluşan hücrelerin kromozom sayısının yarıya inmesi
  Doğru. Sadece mayoz bölünmede homolog kromozom çiftleri ayrılarak hücreler haploit (n) hale gelir. Mitozda kromozom sayısı sabit kalır.

Özetle, D şıkkındaki “kromozom sayısının yarıya inmesi” ifadesi yalnızca mayoz bölünmeye aittir. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.

12. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, önce tüm seçeneklerin temel işlevlerine kısaca bakalım:

• A) Lizozom: Hücre içindeki atıkları ve eskimiş organelleri sindirim enzimleri aracılığıyla parçalayan organeldir.
• B) Endoplazmik Retikulum: Zar sisteminden oluşan, protein sentezinin bir kısmını gerçekleştiren granüllü ER ve lipit sentezini yapan granülsüz ER olmak üzere iki tiptir.
• C) Mitokondri: Hücresel solunum yoluyla ATP üreten, enerji santrali işlevi gören organeldir.
• D) Ribozom: mRNA üzerindeki şifreyi okuyarak amino asitleri birleştiren, gerçek anlamda protein sentezi yapan organeldir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin temel görevi kesinlikle protein sentezi olduğunu bulalım:

• A şıkkı – Lizozom:
  Yanlış. Lizozomlar, protein değil sindirim enzimleri içerir ve hücre içi atıkların parçalanmasından sorumludur.
• B şıkkı – Endoplazmik Retikulum:
  Kısmen doğru ama eksik. Granüllü endoplazmik retikulum (rough ER), ribozomlarla birlikte protein yapımına katkı sağlar; ancak kendisi doğrudan amino asitleri birleştiren ana organel değildir. Temel katalitik işlemi ribozomlar yapar.
• C şıkkı – Mitokondri:
  Yanlış. Mitokondri, enerji üretimi ile görevli olup ATP sentezler; protein sentezi işlevi bulunmaz.
• D şıkkı – Ribozom:
  Doğru. Ribozomlar, mRNA üzerindeki kodonu okuyarak peptid bağları kurar ve polipeptid zincirini oluşturur. Bu yüzden ribozom, hücrenin asıl protein sentezleyici organelidir.

Özetle, hücrede sentezlenen enzimler, hormonlar veya yapı proteinleri, doğrudan ribozomlar üzerinde katalizlenir. Diğer organeller bu sürece yardımcı olabilir veya farklı işlevler üstlenebilir, ancak temel peptid bağı kurulması ve zincirin uzatılması işi ribozomlara aittir. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.

16. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, aynı anne babadan gelen üç serçenin farklı baş tüy desenleri göstermesi, mayoz bölünmenin canlılarda kalıtsal çeşitlilik yaratma yeteneğini ortaya koyar. Mayoz sırasında kromozom çiftleri arasında gerçekleşen süreçler, her gametin benzersiz gen kombinasyonları taşımasını sağlar. Bu çeşitlilik, yavruların birbirinden farklı görünmesine ve farklı ortamlara daha iyi uyum sağlamasına imkân tanır.

Şıkları tek tek inceleyelim:

• A) Kromozomlar arasında parça değişimi olmasını
  Doğru. Mayoz I profaz aşamasında homolog kromozomlar arasında crossing over (parça değişimi) gerçekleşir. Bu olay, genlerin farklı kombinasyonlarda bir araya gelmesini sağlar ve canlılar arasında kalıtsal çeşitliliğin temel kaynağıdır.
• B) DNA’nın bölünme başlangıcında kendini eşlemesini
  Yanlış. DNA eşlenmesi, hem mitoz hem de mayoz öncesinde ortak bir olaydır; tek başına kalıtsal çeşitliliğe neden olmaz.
• C) Sitoplazma bölünmesinin boğumlanarak gerçekleşmesini
  Yanlış. Boğumlanma, bitkisel ve hayvansal hücrelerde sitoplazmanın (sitokinez) şekline işaret eder, ancak genetik farklılık oluşturmaz.
• D) Bölünme sırasında kromozomların belirgin hâlde görünmesini
  Yanlış. Kromozomların mikroskop altında net görülmesi, gözlem kolaylığı sağlar fakat çeşitlilik mekanizmasını açıklamaz.

Özetle, görseldeki tüy desenleri farklılığı crossing over gibi mayozun parça değişimi olayından kaynaklanır. Bu nedenle öğrenci, A şıkkındaki “kromozomlar arasında parça değişimi olmasını” örnek göstererek kalıtsal çeşitliliği destekleyebilir.

17. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, verilen görselde bir hayvanın döllenmeden erişkin bireye kadar gelişim aşamaları sırasıyla gösterilmiştir. 2 numaralı yapı, sperm ve yumurta hücresinin birleşmesiyle oluşan zigottur. Zigot, iki gametin taşıdığı genetik bilgiyi birleştirerek bir birey için gereken tüm genetik kodu içerir.

Aşağıdaki şıkları inceleyelim:

• A) “Oluşturacağı canlının bir hücresindeki genetik materyalin yarısını içerir.”
  Yanlış. Bu özellik gametlere (sperm ve yumurta) aittir; zigot ise her iki gametin bilgilerini bir arada taşır.
• B) “Yetişkin bir canlı oluşturmak için gerekli tam genetik bilgiye sahiptir.”
  Doğru. Zigot, tüm vücut hücrelerinde bulunacak genetik dizilimin tam bir setini içerir ve bu hücreler mitoz bölünmeyle çoğalır.
• C) “Kendisini meydana getiren hücrelerden biriyle tümüyle aynıdır.”
  Yanlış. Zigot, sperm ve yumurta bilgilerinin birleşmesiyle oluşur; hiçbir ebeveyn hücreyle birebir aynı genetik yapıda değildir.
• D) “Bir sonraki yapıdaki hücreleri mayozla oluşturur.”
  Yanlış. Zigot, mitoz bölünme geçirerek çok hücreli embriyoyu oluşturur; mayoz yalnızca gamet üretiminde gerçekleşir.

Özetle, 2 numaralı zigot hücresi, tam bir genetik bilgi setine sahip diploit bir hücredir ve doğru cevap “B” şıkkıdır.

18. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, mikroskopta incelediğimiz bu kesit bitki dokusundaki hücreleri gösteriyor. Bitki dokularında hücre sayısını artıran ve dokuyu büyüten süreç mitoz bölünme ile gerçekleşir. Ayrıca, mitotik döngünün S evresinde her hücre DNA’sını kopyalayarak miktarını iki katına çıkarır; bu durum geçici olarak gözlemlenebilir.

Şıklardaki durumları tek tek ele alalım:

• 1. Hücre sayısı bir süre sonra artış gösterir.
  Doğru. Mitoz bölünme sayesinde dokudaki hücreler çoğalır ve hücre sayısı zamanla artar. Özellikle meristematik dokularda bu artış hızla gözlemlenir.
• 2. Oluşacak yeni hücreler ana hücreden farklıdır.
  Yanlış. Mitoz bölünme sonucu oluşan yavru hücreler, ana hücreyle genetik olarak özdeştir; kalıtsal bilgiler aynıdır.
• 3. Dokuda bulunan bazı hücreler DNA miktarını iki katına çıkarmıştır.
  Doğru. Hücre döngüsünün S evresinde her hücre, bölünme öncesi DNA eşlenmesi yapar ve genetik materyalini iki katına çıkarır. Bu artış, hücrelerin mitoz için hazırlandığının kanıtıdır.

Özetle, bu kesitte hem mitoz yoluyla hücre sayısı artacak (1 numaralı ifade) hem de DNA eşlenmesiyle bazı hücrelerin DNA’sı iki katına çıkacaktır (3 numaralı ifade). Ancak yeni hücreler kalıtsal olarak ana hücreyle aynıdır, bu nedenle 2 numaralı ifade yanlıştır. Bu nedenlerle doğru cevap “C” (1 ve 3) şıkkıdır.

20. Sorunun Çözümü

Sevgili öğrenciler, burada hücre bölünmesinin nasıl bir popülasyon artışı yarattığını ve yoğunluk sınırına ne zaman ulaşıldığını inceleyeceğiz. İlk durumda tek bir hücre 20 dakikada bir mitoz bölünme geçirerek çoğalıyor ve 3 saat (180 dakika) sonra bölünmeyi durduruyor. Bu bilgiden yola çıkarak adım adım hesaplayalım:

• Toplam bölünme sayısı:
  180 dakika ÷ 20 dakika = 9 bölünme. Her bölünmede hücre sayısı iki katına çıkar.
• Eşik hücre sayısı:
  Başlangıçta 1 hücre → 9 bölünme sonrası hücre sayısı \( N = 1 \times 2^9 = 512 \) hücreye ulaşır. Bu sayı yoğunluk sınırını temsil eder.
• Aynı eşik, iki başlangıç hücresi için:
  Başlangıçta 2 hücre olduğunda, her 20 dakikada iki katına çıkan popülasyon \( N = 2 \times 2^n \) formülüyle hesaplanır. Eşik \(512\) hücreye ulaştığında bölünme duracaktır.
• Gerekli bölünme sayısı:
  \(2 \times 2^n = 512\) ⇔ \(2^{n+1} = 512\) ⇔ \(n+1 = 9\) ⇔ \(n = 8\) bölünme gerektiğini buluruz.
• Toplam zaman:
  8 bölünme × 20 dakika = 160 dakika.

Dolayısıyla, başlangıçta iki hücre konulduğunda yoğunluğa bağlı durma süresi 160 dakika sonrasında gerçekleşir. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.