2. Sorunun Çözümü

Bu soruda, verilen seçenekler arasında araştırma sorusu kavramına uygun olanı belirlememiz istenmektedir. Araştırma soruları, genellikle geniş kapsamlı, açık uçlu ve tartışmaya açık nitelikte olup, belirli bir konuyu derinlemesine inceleme fırsatı sunar.

Doğru cevap: Seçenek B – Sınıftaki öğrencilerin en sevdiği tatlı hangisidir?

Açıklama:

• Seçenek B ifadesi, öğrencilerin tercihlerini ortaya koymaya yönelik bir sorudur. Bu soru, çeşitli faktörlerin etkisini araştırmaya elverişli olup, anket, gözlem ya da nitel analiz gibi yöntemlerle incelenebilir. Böylece, örneklem büyüklüğü, demografik özellikler ve bireysel tercihler gibi değişkenlerin etkisi araştırılabilir.
• Seçenek A ise belirli matematiksel bilgi gerektiren, tek bir doğru cevabı bulunan, kapalı uçlu bir sorudur. Bu tarz soru, araştırma sorusu olarak nitelendirilmez çünkü bilimsel araştırmanın derinlemesine analiz gerektirdiği bir durum söz konusu değildir.
• Seçenek C ifadesi, doğrudan bir bilgiye dayalı, sabit ve objektif bir sorudur. Burada tartışmaya açık bir konu ya da araştırma yöntemine ihtiyaç duyulmamaktadır.
• Seçenek D ise kişisel tercihleri sorgulayan bir soru olmakla birlikte, araştırma konusu olarak geniş kapsamlı veri toplamaya uygun değildir. Kişisel tercihler, genellikle bireysel ve sınırlı kalıplarda incelenir.

3. Sorunun Çözümü

Bu soruda, öğretmenin öğrencilerin beslenme alışkanlıklarını belirlemek amacıyla hazırladığı anket kapsamında hangi sorunun sorulmasının uygun olmadığını tespit etmemiz istenmektedir. Araştırma soruları, genellikle katılımcıların beslenme davranışlarını ortaya koyacak şekilde düzenlenir ve doğrudan yiyecek tüketimi, öğün sıklığı, tüketilen gıdaların türleri gibi konulara odaklanır.

Doğru cevap: Seçenek D – “Akşam kaçta uyursunuz?” olarak belirlenmiştir. Bunun nedeni, bu sorunun beslenme alışkanlıklarını ölçmek yerine uyku düzeni gibi farklı bir yaşam alanına hitap etmesidir. Uyku saatleri elbette genel yaşam tarzının bir parçası olsa da, doğrudan beslenme ile ilgili veri toplamaya yönelik değildir.

Ayrıntılı Değerlendirme:

• Seçenek A: “Kahvaltı yapar mısınız?” sorusu, öğrencilerin sabah öğünü davranışlarını sorgulayarak beslenme alışkanlıkları hakkında bilgi vermektedir.
• Seçenek B: “Fast-food ürünlerini tüketir misiniz?” sorusu, modern beslenme trendleri ve tercih edilen yiyecek türleri hakkında veri toplamak için uygundur.
• Seçenek C: “Aşırı şekerli gıdalar tüketir misiniz?” ifadesi de, öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ve sağlıklı yaşam tercihleri açısından önemli bir veri sunmaktadır.

4. Sorunun Çözümü

Bu soruda, Fikret‘in amacı okul öğrencilerinin diş sağlığına ne kadar önem verdiğini belirlemek olduğundan, sorulacak soruların diş temizliği ve bakım alışkanlıklarını ölçmeye yönelik olması gerekmektedir. Diş sağlığına dair doğru veri toplanabilmesi için, öğrencilerin diş fırçalama sıklığı, diş ipi kullanma durumu ve diş fırçası değişim alışkanlıkları gibi davranışsal özellikleri ortaya koyan sorular tercih edilmelidir.

Doğru cevap: Seçenek D – “Diş fırçanızın fiyatı kaç liradır?”

Ayrıntılı Değerlendirme:

• Seçenek A: “Dişlerinizi günde kaç kere fırçalarsınız?” sorusu, diş bakımının temel adımlarından biri olan fırçalama alışkanlığını ölçmektedir. Bu soru, diş sağlığının korunmasında önemli bir yer tutar.
• Seçenek B: “Diş ipi kullanır mısınız?” ifadesi, ağız temizliğinin tamamlayıcı bir unsuru olan diş ipi kullanımını sorgulayarak, öğrencilerin detaylı diş bakım alışkanlıkları hakkında bilgi verir.
• Seçenek C: “Diş fırçanızı ne sıklıkla değiştirirsiniz?” sorusu, hijyenik diş bakımının sürdürülebilirliğini ve düzenliliğini değerlendirmek açısından önemlidir.
• Seçenek D: “Diş fırçanızın fiyatı kaç liradır?” sorusu ise, diş sağlığı davranışlarını ölçmekten ziyade ekonomik bir veri sunar. Burada, diş fırçasının fiyatı, öğrencilerin diş sağlığına verdikleri önemi doğrudan yansıtmamaktadır. Ekonomik tercihlerin diş sağlığı ile olan ilişkisi dolaylı ve karmaşık olduğundan, bu soru Fikret’in amacına hizmet etmemektedir.

5. Sorunun Çözümü

Bu soruda, verilen seçenekler arasında araştırma sorusu olma niteliğini taşımayan ifadeyi belirlememiz gerekmektedir. Araştırma soruları, geniş kapsamlı, açık uçlu ve derinlemesine analiz gerektiren sorulardır. Bu tür sorular, belirli bir konunun çeşitli yönlerini incelemek ve tartışmaya açık veri toplamak için kullanılır.

Doğru cevap: Seçenek B – “Bilgisayar öğretmeninizin kullandığı bilgisayarın markası nedir?”

Ayrıntılı İnceleme:

• Seçenek A: “Okulunuzdaki 5 ve 6. sınıf öğrencilerinin en sevdiği spor dalı hangisidir?” sorusu, öğrencilerin spor tercihlerini sorgulayarak, farklı değişkenlerin etkisini ortaya koyabilecek niteliktedir. Bu tür sorular, araştırma kapsamında katılımcıların genel eğilimlerini incelemeye uygun olabilir.
• Seçenek C: “Sınıfınızdaki kız ve erkek öğrencilerin en sevdiği müzik türü nedir?” ifadesi de, öğrenciler arasında cinsiyet farklılıklarına göre müzik tercihlerini analiz etmek için uygun bir sorudur. Böyle bir soru, veri toplama ve karşılaştırmalı analiz için elverişlidir.
• Seçenek D: “Arkadaşlarınızın en çok okudukları kitap türü nedir?” sorusu, geniş kitlelerin okuma alışkanlıklarını ortaya koyacak nitelikte olup, nitelikli veri toplama amacıyla araştırma sorusu olarak değerlendirilebilir.

6. Sorunun Çözümü

Bu soruda, Oğuzhan’ın okulundaki öğrencilerin en sevdiği müzik türü ile ilgili araştırma yaparken hangi kategoriyle ilgili veri elde etmesinin beklenmeyeceği sorulmaktadır. Araştırma konusunun temel odağı, müzik türleri olup, bu türler genel olarak kendine has melodik yapı, ritim ve enstrümantasyon özellikleriyle tanımlanır.

Doğru cevap: Seçenek B – Komedi olarak belirlenmiştir. Bunun nedeni, “Komedi”nin müzik türü değil, daha çok eğlence ve sahne performansı alanında kullanılan bir kategoridir. Müzik araştırmalarında veriler, genellikle Pop, Klasik ve Yabancı gibi müzik akımlarına odaklanır. Bu türler, müzikteki ritim, melodi ve armoni gibi unsurları barındırırken, komedi ögeleri müzikte genellikle yan etki veya ek bir unsur olarak değerlendirilir.

Ayrıntılı Değerlendirme:

• Seçenek A (Pop): Pop müzik, modern, akıcı ve geniş kitlelere hitap eden bir müzik türüdür. Bu nedenle, öğrencilerin pop müziğe olan ilgisi araştırmada kesinlikle yer alması beklenen bir veridir.
• Seçenek C (Klasik): Klasik müzik, tarihsel ve kültürel bir zenginliğe sahip olup, belirli bir dinleyici kitlesine hitap eder. Araştırma kapsamında bu türün incelenmesi, öğrencilerin farklı müzik tercihlerine dair önemli veriler sunar.
• Seçenek D (Yabancı): Yabancı müzik, genellikle yerel müzik akımlarının dışında kalan ve uluslararası popülerliğe sahip eserleri ifade eder. Öğrencilerin farklı kültürlere yönelik müzik tercihleri hakkında bilgi vermesi beklenir.
• Seçenek B (Komedi): “Komedi”, temel olarak bir mizah ve eğlence kategorisidir; müzik türü olarak tanımlanması alışılmadık ve kapsam dışıdır. Araştırmanın amacı, müzik zevklerini ve tercih edilen müzik türlerini anlamaktır. Dolayısıyla, komedi ifadesi, doğrudan müzikle ilişkili olmadığı için veri elde edilmesi beklenmeyen kategoridir.

7. Sorunun Çözümü

Bu soruda, “Ağustos ayında en çok satılan meyve hangisidir?” sorusuna yönelik veri toplama sürecinde, doğru grup seçiminin önemi vurgulanmaktadır. Araştırmanın amacına ulaşabilmek için, veri sağlayabilecek ve ilgili meyve satışları hakkında bilgi sunabilecek doğru hedef kitlenin belirlenmesi gerekmektedir.

Doğru cevap: Seçenek A – Manavlar.

Ayrıntılı İnceleme:

• Seçenek A (Manavlar): Manavlar, meyve ve sebze ticaretiyle uğraşan işletme sahipleri veya çalışanlarıdır. Dolayısıyla, Ağustos ayı gibi mevsimsel dönemlerde satış performanslarına dair en güncel ve doğru verileri elde edebileceklerdir. Bu gruptan alınacak veriler, meyve satışlarının trendlerini ve müşteri tercihlerinin analizini sağlamada oldukça etkilidir.
• Seçenek B (Kırtasiyeciler): Kırtasiyeciler, temel olarak kırtasiye ürünleri satmaktadır. Bu nedenle, meyve satışları hakkında bilgi sahibi olmaları beklenmez ve ilgili veri sağlama konusunda yetersiz kalırlar.
• Seçenek C (Öğretmenler): Öğretmenler eğitim sektörüyle ilgili kişiler olup, meslekleri gereği meyve satışlarıyla doğrudan ilişkili değillerdir. Bu yüzden, meyve tüketim alışkanlıkları veya satış rakamları hakkında yeterli bilgi sunmazlar.
• Seçenek D (Bankacılar): Bankacılar finans sektöründe çalıştıkları için, meyve satışlarına ilişkin pratik ve operasyonel bilgileri edinmeleri mümkün değildir. Bu grup, araştırmanın kapsamı dışında kalmaktadır.

8. Sorunun Çözümü

Bu soruda, bir ortaokulda düzenlenecek turnuva kapsamında 5., 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin spor dallarına yönelik tercihleri verilmiştir. Soruda; 5. sınıf öğrencilerinden 10 kişi basketbol ve 21 kişi voleybol tercih ederken, 6. sınıf öğrencilerinden 16 kişi basketbol ve 8 kişi voleybol tercihini belirtmiştir. Ayrıca, 7. sınıf öğrencilerinden 13 kişi basketbol ve 15 kişi voleybol yanıtını vermiştir. Bu veriler, öğrencilerin spor dallarına olan ilgilerini doğru şekilde yansıtan bir sıklık tablosu oluşturmayı gerektirmektedir.

Doğru cevap: Seçenek A’dır.

Ayrıntılı Değerlendirme:

• Seçenek A: Bu tabloda, her sınıf için spor dallarına göre ayrılmış veriler; 5. sınıf için basketbol: 10, voleybol: 21; 6. sınıf için basketbol: 16, voleybol: 8; 7. sınıf için basketbol: 13, voleybol: 15 şeklinde doğru olarak sunulmuştur.
• Diğer seçeneklerde, veriler karışıklık yaratacak şekilde yer değiştirmiş veya hatalı dağıtılmıştır. Örneğin, Seçenek B’de voleybol verileri 6. ve 7. sınıflarda yer değiştirirken, Seçenek C ve D’de ise basketbol ve voleybol sayıları yanlış sıralanmıştır.

9. Sorunun Çözümü

Bu soruda, “Okula gelirken hangi ulaşım aracını kullanıyorsunuz?” ifadesiyle, ulaşım tercihlerine dair verilerin toplanması amaçlanmaktadır. Böyle bir soru, doğrudan okul yolculuğu ve ulaşım araçları ile ilgili bilgileri elde etmeye yöneliktir. Dolayısıyla, sorunun uygulanacağı grup da bu bağlamda en doğru bilgiyi sağlayacak nitelikte seçilmelidir.

Doğru cevap: Seçenek C – Öğrenciler

Ayrıntılı Değerlendirme:

• Seçenek C (Öğrenciler): Okula gidiş-geliş sürecinde, öğrenciler doğrudan bu soruya cevap verebilecek, ulaşım araçları hakkında net ve güncel veriler sunabilecek en uygun gruptur. Öğrencilerin hangi ulaşım aracını tercih ettikleri, okul yolu, aile tercihleri ve yaş grubu gibi faktörlerle yakından ilişkilidir.
• Diğer Gruplar: Politikacılar, bankacılar ve sigortacılar gibi meslek grupları, okula giderken ulaşım araçları hakkında genel görüş sunmak yerine, kendi mesleki aktivitelerine ve yaşam tarzlarına yönelik farklı tercihlerde bulunabilirler. Bu nedenle, bu gruplardan alınacak veriler, sorunun amacına uygun ve doğru sonuçlar üretmeyecektir.

10. Sorunun Çözümü

Bu soruda, bir turizm şirketinin müşterilerinin en çok gitmek istedikleri mekanları belirlemek amacıyla yaptığı araştırma kapsamında, elde edilmesi beklenmeyen veri sorgulanmaktadır. Araştırmanın temel amacı, turistik çekiciliğe sahip mekanları ve bu mekanlara yönelik müşteri tercihlerini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, seçeneklerde yer alan mekan türleri arasında, genel olarak turizm sektöründe ilgi gören ve tercih edilen yerler ile ilgi çekmeyen unsurlar ayrımına gidilmelidir.

Doğru cevap: Seçenek C – Belediye binaları

Ayrıntılı Değerlendirme:

• Seçenek A: Deniz kenarındaki yerler genellikle doğal güzellikleri, plaj aktiviteleri ve ferahlatıcı ortamları nedeniyle turizmde öncelikli tercihler arasındadır. Bu tür mekanlar, müşterilerin tatil planlarında sıkça yer almaktadır.
• Seçenek B: Tarihi yerler ise kültürel mirasın ve geçmişin izlerini taşıyan, aynı zamanda ziyaretçilere farklı deneyimler sunan önemli turistik noktalardır. Bu tür yerler, araştırmanın kapsamına tamamen uygundur.
• Seçenek D: Müzeler de sanat, tarih ve bilim gibi alanlarda bilgi edinmek amacıyla ziyaret edilen mekanlardır ve turizm sektöründe önemli bir yer tutar.
• Seçenek C: Belediye binaları ise öncelikli olarak idari ve kamu hizmetlerine ev sahipliği yapan yapılardır. Her ne kadar bazı belediye binaları tarihi ve mimari değere sahip olsa da, genel turizm araştırmalarında müşterilerin tercih ettiği mekanlar arasında yer almazlar. Müşterilerin turizm amacıyla ziyaret etmeyi planladıkları yerler, daha çok doğal, kültürel ve sanatsal değerlere sahip mekanlardır.

11. Sorunun Çözümü

Bu soruda, bir ayakkabı mağazasında bir günde satılan ayakkabı numaralarının dağılımı verilmiştir. Veriler, kadın ve erkek müşteriler için ayrı ayrı listelenmiş olup, bu listelerden elde edilen frekans değerlerinin doğru şekilde sıklık tablosuna aktarılması gerekmektedir.

Kadın müşteriler için verilen numaralar: 35, 36, 36, 36, 37, 37, 38, 38, 38, 38, 39 şeklindedir. Bu verilere göre;

• \(35\): 1 adet
• \(36\): 3 adet
• \(37\): 2 adet
• \(38\): 4 adet
• \(39\): 1 adet
• \(40\), \(41\) ve \(42\) numaraları: 0 adet

• \(35\), \(36\) ve \(37\): 0 adet
• \(38\): 2 adet
• \(39\): 3 adet
• \(40\): 2 adet
• \(41\): 1 adet
• \(42\): 2 adet

12. Sorunun Çözümü

Bu soruda, verilen grafik üzerinde yer alan ürünlerin alış ve satış fiyatlarına göre kâr durumlarını inceleyeceğiz. Grafikte K, N ve M ürünlerinin alış ve satış fiyatları, görsel bloklarla desteklenmiş olup, her bir ürün için kâr ya da zarar durumunu hesaplamak mümkündür.

Ürün K: Alış fiyatı \(32₺\) ve satış fiyatı \(28₺\) olarak verilmiştir. Bu durumda, \(32₺ – 28₺ = 4₺\) fark, negatif yönde yorumlanmalı; yani satış fiyatı alış fiyatının altında kalarak zarar söz konusudur.

Ürün N: Alış fiyatı \(28₺\) ve satış fiyatı \(38₺\) olduğundan, \(38₺ – 28₺ = 10₺\) farkı bulunur. Bu, diğer ürünlere kıyasla en yüksek kâr farkını göstermektedir.

Ürün M: Alış fiyatı \(30₺\) ve satış fiyatı \(36₺\) olup, \(36₺ – 30₺ = 6₺\) fark ile kâr sağlamaktadır.

Bu karşılaştırmalara göre, en yüksek kârı sağlayan ürün Ürün N‘dir. Diğer ürünlerde ya zarar (K) ya da daha düşük kâr (M) söz konusudur. Dolayısıyla, Seçenek D: N doğru cevaptır. Hesaplamalarda kullanılan matematiksel ifadeler, net olarak hangi ürünün en fazla kâr getirdiğini ortaya koymaktadır.

13. Sorunun Çözümü

Bu soruda, K, N ve M markalarına ait ürünlerin alış ve satış fiyatları ile satılan adetlerine göre iki farklı hesaplama yapmamız istenmektedir:

1. En fazla toplam kâr elde eden ürün: Öncelikle, her ürün için toplam kâr, şu formülle hesaplanmaktadır: \[ \text{Toplam Kâr} = (\text{Satış Fiyatı} – \text{Alış Fiyatı}) \times \text{Satılan Ürün Adedi} \]
– Ürün K için: \(\text{Toplam Kâr}_K = (28 – 32) \times 120 = (-4) \times 120 = -480\)₺ (Zarar edilmiş, çünkü satış fiyatı alış fiyatının altında kalmıştır.)
– Ürün N için: \(\text{Toplam Kâr}_N = (38 – 28) \times 85 = 10 \times 85 = 850\)₺
– Ürün M için: \(\text{Toplam Kâr}_M = (36 – 30) \times 150 = 6 \times 150 = 900\)₺
Bu hesaplamalara göre, en fazla toplam kâr sağlayan ürün M‘dir.

2. Üç ürünün ortalama satış fiyatı: Ortalama satış fiyatı, tüm ürünlerin satış gelirlerinin toplamının, satılan ürün adetleri toplamına bölünmesiyle elde edilir: \[ \text{Ortalama Satış Fiyatı} = \frac{\text{K, N ve M ürünlerinin toplam satış gelirleri}}{\text{Toplam Satılan Ürün Adedi}} \]
– Ürün K satış geliri: \(28 \times 120 = 3360\)₺ – Ürün N satış geliri: \(38 \times 85 = 3230\)₺ – Ürün M satış geliri: \(36 \times 150 = 5400\)₺
Toplam satış geliri: \(3360 + 3230 + 5400 = 11990\)₺ Toplam ürün adedi: \(120 + 85 + 150 = 355\)
Dolayısıyla: \[ \text{Ortalama Satış Fiyatı} = \frac{11990}{355} \approx 33.8 \, \text{₺} \] Ortalama değer yuvarlandığında yaklaşık 33₺ olarak ifade edilebilir.

Sonuç: Hesaplamalara göre en fazla kâr sağlayan ürün M olup, üç ürünün ortalama satış fiyatı yaklaşık 33₺’dir. Bu nedenle doğru cevap Seçenek C: M ve 33₺ olarak belirlenmiştir.